ەمەس پە ەكەن, جۇرەگىم كوكالا ۇيرەك...

بويى كەتكەن ۇيرەنىپ شۋعا, مىنا,

كوڭىل شىركىن, جوق-باردى قۋمادى ما؟

وزىممەنەن قالعاندا ءوزىم كەيدە,

قۋانامىن اۋىلدا تۋعانىما.

امانحان الىم ۇلى

 

بويى كەتكەن ۇيرەنىپ شۋعا, مىنا,

كوڭىل شىركىن, جوق-باردى قۋمادى ما؟

وزىممەنەن قالعاندا ءوزىم كەيدە,

قۋانامىن اۋىلدا تۋعانىما.

سالىپ مۇزداي الاڭسىز قار مويىنعا,

ەرىك بەرىپ قىز-جىگىت جاردا ويىنعا,–

جۇرگەن كەزدە, جاتاتىن سىر سۋىتىپ,

تابيعاتتىڭ سالقىنى بار بويىندا.

اي ساۋلەسى ءىلىنىپ توراڭعىلعا,

و,تۋعان جەر اق قارعا وراندىڭ با؟

سيرەك كەلەر اشۋى كەڭ ادامداي,

اندا-ساندا سوعادى بوران مۇندا.

تاۋىسارداي ادامنىڭ سۋ شىدامىن,

كەزىپ سىردىڭ جاعاسىن ۋ-شۋ اعىن,–

قىس كورسەتىپ كەي-كەيدە قىتىمىرلىق,

قۇتىرتىپ ءبىر قوياتىن قۋ شۇناعىن.

كىدى مىنەز كورسەتىپ باقتان بەزىن,

شىتىناپ ءبىر تۇرعاندا اقپان كوزىڭ,–

اسپاي-ساسپاي اۋىلدىق مىنەزبەنەن,

كۇن رايىن ەسىمدە باققان كەزىم.

وتكەنىڭنەن قول ءۇزىپ كەتپەي بەكەم,

ساعىنىش تا اڭساۋدان كوكتەيدى ەكەن.

الاڭداي بەرەمىن مەن اۋىل جاققا,

تۇرعانداي الدەنە ءبىر جەتپەي , كوكەم.

* * *

بولاتىنداي ەكپىنى سەلدىڭ دەسە,

جاتىپ الدى وتىندە جەلدىڭ كوشە.

تۇسىمدە, اپا, وڭىمدە سياقتانىپ,

نەگە ۇيگە ءۇن-ءتۇنسىز كەلدىڭ كەشە.

كەلەر دەۋگە مىنانىڭ ساياعىن-اي,

كۇزگى تۇندە قاناتىن جايادى اي.

جىلى پەشكە ارقاڭدى بەرىپ قويىپ,

ءجۇندى ءتۇتىپ وتىرسىڭ باياعىداي.

و, نە دەگەن تاۋسىلماس ءتوزىم ەدىڭ,

بولماس ەندى تاپپاسام ءوزىم ەمىن.

جەتە المايتىن تۇبىنە ءسوزدى قۋىپ,

كەتكەنىڭ نە دەيسىڭ سەن, سەزىنەمىن.

ءسوز بە, بىلسەڭ, ءسوز دەگەن دەرتىم مەنىڭ,

سوزبەن بىرگە شىعادى ەركىن دەمىم.

ءىشىپ كەتسەم ولەردەي, تال بويىما,

ءبىتتى ونداي, و, اپا, بەرتىندە ءمىن.

تابيعات تا شىققان ءبىر ىزدى اتاعى,

سۋىق تيگەن جانىما كۇز باتادى.

ءسوز سىڭىرگەن بويىنا جۇرەگىمدى,

ەل مەن جەردىڭ قايعىسى سىزداتادى.

نەگە تاعدىر باستاعان ءورتىڭ دەمەن,

جاپ-جاقسى اقىن اتاندىم بەرتىندە مەن.

مۇڭدى كوزبەن بەرمەشى قاراي ماعان,

ساعان ءالى سىرىم كوپ شەرتىلمەگەن.

ءىشتىم, جەدىم, اش بولدىم, تورىقتىم دا,

الدە سول ءبىر جايلاردان قورىقتىڭ با؟

سەنىڭ ۇيگە تۇسىمدە كەلگەنىڭدى,

كەلمەيدى ەشبىر ادامعا جورىتقىم دا.

بولاتىنداي ەكپىنى سەلدىڭ دەسە,

جاتىپ الدى وتىندە جەلدىڭ كوشە.

تۇسىمدە, اپا, وڭىمدە سياقتانىپ,

نەگە ۇيگە ءۇن-ءتۇنسىز كەلدىڭ كەشە.

* * *

قىلاۋلاتىپ ءتۇستى دە كۇز اق بەتتى,

تۇسىرەتىن سياقتى تۇزاققا ەپتى, –

سەندىك ءشايى كويلەكتىڭ سۋسىلىنداي,

مەندىك جاستىق سۋسىلداپ ۇزاپ كەتتى.

كۇزدىڭ قىستاي كەلگەنى قىلاۋلاتىپ,

مەنىڭ مۇڭدى جانىما تۇر-اۋ باتىپ.

ساعىنىشتى ءىلدىرىپ قاناتىنا,

تىرنالار دا قايتۋدا تىراۋلاتىپ.

قىس تا تۇسەر اقباستى ءزارى مىقتى,

مىسالى, ەسكە سالىپ كارىلىكتى.

العا تارتا بەرمەگىن جاستى, جانىم,

الپىس شالعان كوڭىلدىڭ ءبارى كۇپتى.

ءوتتى-كەتتى ۇقساستاۋ قۇس باعىمەن,

قالاتۇعىن قاربالاس تۇستا كىلەڭ, –

ءتورت مەزگىلى سياقتى تابيعاتتىڭ,

ادامنىڭ دا تاعدىرى قىسقا بىلەم.

بۇلت ءۇيىرىلىپ كارىلىك اسپانىڭدا,

مۇڭعا ءتۇپسىز بەرىلە باستادىڭ با؟

ءشايى كويلەك سۋسىلى سياقتانىپ,

سۋسىپ ءوتتى جاستىعىم قاس-قاعىمدا.

* * *

قانىققانداي قانشاما جايعا باستان,

ايداۋ قارا جول جاتىر ايعا قاشقان.

ءىلبىپ باسىپ كەلەمىن, مىڭ سان كوزدى,

اسپان تاڭبا سياقتى تايعا باسقان.

سۋعا ەرتە تۇسىرگەن قايىقتاي ءتۇن,

ماقپال قارا جەلكەنىن جايىپتى, ايقىن.

جۇرەگىمنىڭ باسىندا زاپىرانداي,

قالعان مۇڭ بار ماڭگىلىك ايىقپايتىن.

ۇزىلمەدى بوزبالا بەلى قايدا,

تيمەگەسىن تاعدىردىڭ جەلى مايدا, –

جەلتوقسان مەن جاڭاوزەن اراسىندا,

كەلەتۇعىن اندەر كوپ «ەلىم-ايعا».

سۋسي-سۋسي كەلگەندەي قۇم قاشقانعا,

دۇنيەنى ءدۇبىرلى مۇڭ باسقان با؟

«قۇستار ءانى» سياقتى جايلاپ جاندى,

تىرنا داۋسىن سوزادى تۇنگى اسپاندا.

سۋىق شالدى تابيعات كەزىڭ كوپتە,

تاۋسىلمايدى بىلەمىن ءتوزىم تەككە.

قوزعاننان با, بويداعى قاتقان قانى,

قول قۇستارى قادايدى كوزىن كوككە.

– و, جاراتقان, – دەگەندەي – بايقا ماڭدى,

ءىلىپ كوككە قويىپسىڭ اي تاعاڭدى.

ايداۋ جولمەن اسپانعا شىعىپ كەتسەم,

ورالمايتىن شىعارمىن قايتا ماڭگى.

 

اجال

قاراماستان قايعىعا ۇرعان كوزگە,

ۇلكەن جولدىڭ ۇستىندە تۇرعان كەزدە, –

بەتتەن الدى كەتىرىپ بەرەكەنى,

ەسىپ ەسەر سۋىق جەل قىردان كەزبە.

انام ءوتتى ومىردەن, اعام دا ءوتتى,

اجال كەلىپ قالعانداي ماعان دا ەپتى.

اللا جازدى عايىپسىڭ تو