رەۆوليۋتسياعا دەيىنگى ۇلت قايراتكەرلەرىنىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىنە شۇقشيا كوز سالۋىم وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارىنان باستالعان ەدى. بۇل اۋەستىگىمە, اسىرەسە, «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتى ءۇشىن ءبىرىنشى ورىس رەۆوليۋتسياسىنىڭ 80 جىلدىعىنا وراي ماقالا ازىرلەۋ بارىسىنداعى ىزدەنىستەرىم ەرەكشە سەرپىن بەردى. بۇگىندە جۇرتشىلىققا كەڭىنەن ايگىلى قوياندى پەتيتسياسىن سوندا مۇراعات قورىنان كەزىكتىرگەن ەدىم. ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ عاسىر باسىنداعى كورىنىستەرى 1905 جىلى زامان تالابىنا ساي جاڭاشا ورىستەۋ جولىنا تۇسكەنىن العاش سول تىلەك-حاتتان شامالادىم. ماسەلەگە قىزىعۋشىلىعىم ارتا ءتۇسىپ, قوزعالىس قايراتكەرلەرى مەن ولاردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى جايىندا كوبىرەك ءبىلىپ الۋعا تىرىستىم. ءبىلگەندەرىم مەن قورىتقاندارىم كەزىندە بەلگىلى دارەجەدە مەرزىمدى باسىلىمداردا جاريالانىپ تۇردى. قازىردە دە سولاي. كەيىپكەرلەرىمنىڭ اراسىندا قازاق دالاسىنداعى ادىلەت, تەڭدىكتى كوكسەگەن حح عاسىر باسىنداعى ۇلتتىق قوزعالىس كوشباسىلارىنىڭ ءبىرى باقىتجان ءبيسالى ۇلى قاراتاەۆ تا بار. مەن بۇل كىسىنىڭ ءومىر جولىن, ول بەل ورتاسىندا جۇرگەن وقيعالاردى ءتۇرلى ەڭبەكتەر, زەرتتەۋلەر, ەستەلىكتەر, قايراتكەردىڭ ءوز جازعاندارى ارقىلى جان-جاقتى قاراستىردىم. قاراستىرا كەلە, ونىڭ العاشقى رەۆوليۋتسيا جىلدارى قازاق مۇددەسى جولىندا ايانباي كۇرەسىپ, ناقتى ىستەر تىندىرعان ۇلكەن كۇرەسكەر بولعانىنا كوزىم جەتتى. وسى جايىندا ايتقىم كەلەدى.
رەۆوليۋتسياعا دەيىنگى ۇلت قايراتكەرلەرىنىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىنە شۇقشيا كوز سالۋىم وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارىنان باستالعان ەدى. بۇل اۋەستىگىمە, اسىرەسە, «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتى ءۇشىن ءبىرىنشى ورىس رەۆوليۋتسياسىنىڭ 80 جىلدىعىنا وراي ماقالا ازىرلەۋ بارىسىنداعى ىزدەنىستەرىم ەرەكشە سەرپىن بەردى. بۇگىندە جۇرتشىلىققا كەڭىنەن ايگىلى قوياندى پەتيتسياسىن سوندا مۇراعات قورىنان كەزىكتىرگەن ەدىم. ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ عاسىر باسىنداعى كورىنىستەرى 1905 جىلى زامان تالابىنا ساي جاڭاشا ورىستەۋ جولىنا تۇسكەنىن العاش سول تىلەك-حاتتان شامالادىم. ماسەلەگە قىزىعۋشىلىعىم ارتا ءتۇسىپ, قوزعالىس قايراتكەرلەرى مەن ولاردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى جايىندا كوبىرەك ءبىلىپ الۋعا تىرىستىم. ءبىلگەندەرىم مەن قورىتقاندارىم كەزىندە بەلگىلى دارەجەدە مەرزىمدى باسىلىمداردا جاريالانىپ تۇردى. قازىردە دە سولاي. كەيىپكەرلەرىمنىڭ اراسىندا قازاق دالاسىنداعى ادىلەت, تەڭدىكتى كوكسەگەن حح عاسىر باسىنداعى ۇلتتىق قوزعالىس كوشباسىلارىنىڭ ءبىرى باقىتجان ءبيسالى ۇلى قاراتاەۆ تا بار. مەن بۇل كىسىنىڭ ءومىر جولىن, ول بەل ورتاسىندا جۇرگەن وقيعالاردى ءتۇرلى ەڭبەكتەر, زەرتتەۋلەر, ەستەلىكتەر, قايراتكەردىڭ ءوز جازعاندارى ارقىلى جان-جاقتى قاراستىردىم. قاراستىرا كەلە, ونىڭ العاشقى رەۆوليۋتسيا جىلدارى قازاق مۇددەسى جولىندا ايانباي كۇرەسىپ, ناقتى ىستەر تىندىرعان ۇلكەن كۇرەسكەر بولعانىنا كوزىم جەتتى. وسى جايىندا ايتقىم كەلەدى.
كوزىقاراقتى وقىرمانعا كوپتەن ءمالىم, باقىتجان قاراتاەۆ يمپەراتورلىق سانكت-پەتەربۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن ەسىمى بەتىنە ويىپ جازىلعان التىن مەدالمەن 1890 جىلى بىتىرگەن. جاس مامان بيلىك جاساۋشى سەناتتا قالدىرىلادى. سوندا ءبىر جىلداي جۇمىس ىستەيدى. ودان كۋتايسيگە تەرگەۋشىلىك قىزمەتكە جىبەرىلەدى. ول قوعامدىق-ساياسي تىنىس-تىرشىلىكتىڭ استاناداعى بۋىرقانىسىن ستۋدەنتتىك شاقتان بىلەتىن, ءبىلىپ قانا قويماي, ارالاسىپ تا جۇرگەن, سونىسى ءۇشىن پوليتسيا تاراپىنان باقىلاۋدا بولىپ, ەسكەرتۋ الىپ تا ۇلگەرگەن. ال كاۆكازدا گرۋزيندەردىڭ ساياسي قوزعالىسىن ءوز ىنتاسىمەن قاتار, قىزمەت بابىنا وراي دا جان-جاقتى تانىدى. كوپتەگەن قوعام قايراتكەرلەرىمەن تىكەلەي تانىس بولدى, يمپەرياداعى ۇلت ماسەلەسىن تەرەڭ تاني ءتۇستى. التى جىلدان كەيىن تۋعان ولكەسىنە, قازاق ەلىنىڭ باتىسىنا ورالعانىندا, وتارلىق وزبىرلىقتىڭ مۇندا بۇرىنعىدان دا ءورشي تۇسكەنىن كوردى. ىشكى گۋبەرنيالاردان شارۋالاردى قازاق جەرىنە اكەلىپ قونىستاندىرۋ ءۇشىن قازاقتى ۇيرەنشىكتى جەر-سۋىنان ءتۇرلى ادىسپەن ىعىستىرۋ ارەكەتتەرى كوز الدىندا جۇزەگە اسىرىلا باستادى. وتار قامىتىن كيگەن قازاقتىڭ سوڭعى نارازىلىق كوتەرىلىستەرى قاراتاەۆتىڭ بالا كەزىندە, 1869–1870 جىلدارى يمپەريانىڭ قارۋلى كۇشىمەن تۇنشىقتىرىلعان ەدى, سودان بەرى ىشتەن تىنعان حالىق ەندى اتا-قونىسىنان امالسىزدان كوشىپ جاتقان. قاراتاەۆ مۇنداي زاڭسىزدىققا ارا تۇسە المادى. بالكىم, ارا تۇسپەك ارەكەتتەرىنىڭ سالدارىنان بولار, وعان ولكەدە ءبىلىم-بىلىگىنە سايكەس قىزمەت تۇتقاسى ۇستاتىلمادى. سوندىقتان جەكە ادۆوكاتتىق كاسىپپەن شۇعىلدانىپ ءجۇردى.
يمپەرياداعى رەۆوليۋتسيالىق قوزعالىستىڭ ءدۇمپۋى ونى ناقتى ساياسي جۇمىسقا ارالاستىردى. ۇكىمەتتىڭ شەگىنىستەرگە بارۋى ناتيجەسىندە تۋعان 1905 جىلعى قۇجاتتار – حالىقتا