• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 06 ناۋرىز, 2020

تازى جەتەكتەگەن بويجەتكەن اننا زاحاروۆا جايىندا

1588 رەت
كورسەتىلدى

كوزىن جۋىردا عانا اشقان بولۋ كەرەك, جۇدىرىقتاي عانا سارى كۇشىك كوشەنىڭ قاق ورتاسىندا قىڭسىلاپ جاتتى. قانداي قاتىگەز جان تاستاپ كەتتى ەكەن قورعانسىز بەيشارانى؟.. ايتكەنمەن, سورى قايناعان سارى كۇشىكتىڭ ماڭدايىنىڭ باعى بەس ەلى بولىپ شىقتى. قىڭسىلاپ جاتقان جەرىنەن ءناپ-نازىك قولدار كوتەرىپ الىپ, جىپ-جىلى قۇشاعىنا باسقان.

ءاۋ باستا اننا كۇشىكتىڭ تۇقىمى­نىڭ قانداي ەكەنىن بىلمەگەن ەدى. ۇيىنە اكەلىپ, ءبىراز ۋاقىت اسىراعاننان كەيىن, بۇل نەگە قوڭ المايدى دەپ قاتتى تاڭىرقاعانى راس-تىن. تاماقتى قانشا  جەسە دە تىرىلي ارىق قالپىنان تۇزەلەر ءتۇرى جوق. سودان كۇشىكتى الىپ, يت اسىراۋدىڭ اسقان شەبەرى الەكسەي پروشالىگين دەگەن كورشىسىنە كورسەتكەن. سويتسە, سارى كۇشىكتىڭ ارعى تەگى تاپ-تازا تازى ەكەن. «بۇل قازاقتىڭ اتاقتى تازى دەگەن تۇقىمىنان», دەپ تاپ باسىپ ايتقان  الەكسەي كوكەسى. جالپى, بۇل كىسىنى اننانىڭ يت ۇستاپ, جۇگىرتۋدەگى ۇستازى دەسە دە بولادى. الەكسەيدىڭ اعالىق اقىل-كەڭەسىنىڭ ارقاسىندا تازى تۇقىمىن باعىپ-قاعۋدىڭ, باپتاۋدىڭ قىر-سىرىنا قانىقتى. بىرگە اڭعا شىعىپ, بۇل ونەردى دە ءبىر كىسىدەي مەڭگەرگەنى بار.

سول كۇشىك بۇگىندە ءۇش قار باستى. انناشا ايتقاندا, جاسى بيىل جازدا ۇشكە تولادى. اتىن «دجەك پوت» دەگەندى قىسقارتىپ, «دجەك» دەپ ءوزى قويعان. «مۇنىڭ ماعىناسى – جەڭىس اكەلەدى دەگەن ءسوز», دەيدى اننا...

اننا زاحاروۆا قاراعاندىنىڭ ىرگە­سىندەگى سۇرىپتاۋ ەلدى مەكەنىندە انا­سىمەن بىرگە تۇرادى. سول جەردەگى №85 ورتا مەكتەپتىڭ 11-سىنىپ وقۋشى­سى.

– شىنىن ايتقاندا, مەندە قازىر بوس ۋاقىت جوق. ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ سىناعىنا دايىندالىپ ءجۇر­مىن. بولاشاق ماماندىعىمنىڭ مەديتسينامەن بايلانىستى بولاتىنى­نا سەنىمدىمىن. ءبارى ءساتتى بولسا, قاراعان­دىداعى مەديتسينا كوللەدجىنە تۇسسەم بە دەيمىن, – دەيدى اننا بولاشاققا وي جۇگىرتىپ.

بويجەتكەننىڭ بولاشاقتاعى مامان­دىعىن تاڭداۋىنا اناسىنىڭ ىقپالى يگى اسەرىن تيگىزگەن دەپ سەنىممەن اي­تۋعا بولادى: ول كىسى سۇرىپتاۋداعى ءدارىحا­نالاردىڭ بىرىندە فارماكولوگ بولىپ جۇمىس ىستەيتىن كورىنەدى.

«مەنىڭ باس دەمەۋشىم – انام», دەيدى اننا ك ۇلىپ. ايتسا ايتقانداي, تاتيانا ماكسيموۆنا قىزىنىڭ سۇيىكتى ىسىمەن اينالىسۋىنا بارىنشا جاعداي جاساپ, قولدان كەلگەن كومەكتىڭ ءبارىن كورسەتىپ وتىرادى ەكەن.

 دجەك توعىز ايعا تولعاندا وساكا­روۆ اۋدانىندا وتكەن العاشقى جارى­سىنا قاتىستىپتى. مىنە, سودان بەرى اننا مەن ونىڭ تازىسى  وبلىستا ۇيىم­داستىرىلعان ءبىر دە ءبىر جارىستى قۇر جىبەرمەگەن. قاتىسقاندا دا كوپ ءيتتىڭ ءبىرى بولىپ جۇرگەن جوق, ۇنەمى جۇلدەگەرلەردىڭ قاتارىنان ورىن الادى.

ء«بىزدىڭ وبلىستا ۇلتتىق سپورت ويىن­دارى دامىپ كەلەدى دەپ ايتۋعا بولادى. بىراق, تازىلار اراسىنداعى كورمە مەن جارىس ۇيىمداستىرۋدا كەمشىن تۇستار جەتەرلىك. جارىستار جوعارى دەڭگەيدە وتسە, ولار تۋرالى اقپارات بۇكىل رەسپۋبليكاعا تاراپ وتىرسا دەگەن تىلەك بار. سونان كەيىن جارىسقا قاتى­سۋشىلاردى جاتىن ورىنمەن قام­تاماسىز ەتۋ, تاماقتاندىرۋ ماسە­لەسىندە جەڭىلدىكتەر بولسا دەيمىز», دەپ وي تۇيەدى اننا ارۋ.

اننا اڭشىلىق ماۋسىم باستال­عاندا دجەكتى قۋشوقى دەگەن جەردەگى ەرجان ەسىمدى تانىسىنىڭ قىستاعىنا ەكى-ءۇش كۇنگە, كەيدە ءبىر اپاتاداي ۋاقىتقا اپارىپ تاستايدى ەكەن. «وسى جەر دجەككە ۇنايدى. ول باسقا يتتەرمەن بىرگە دالادا اڭ اۋلاپ, قۇمارىنان ابدەن شىعادى. بىلتىردىڭ وزىندە دجەك بىرنەشە تۇلكى, قارساق, قويان  الدى», دەيدى اننا ماقتانىش سەزىمىن جاسىرا الماي.

قازىرگى تاڭدا دجەكتىڭ «قازاقستان­نىڭ چەمپيونى» دەگەن اتاعى بار. تۇقىمىن انىقتايتىن ەلەكتروندى تولقۇجاتى, اڭشىلىق بيلەتىنە دەيىن ءبارى زاڭداستىرىلعان. تالاي جارىس­تا العان كۋبوك, مەدال, ديپلومدارى دا ءۇيدىڭ ءبىر بۇرىشىن تولتىرىپ تاس­تاپتى.

تاياۋدا عانا دجەك وبلىستىڭ اقتوعاي اۋدانىنا قاراستى شاشۋباي كەنتىندە وتكەن تازىلار سىنىندا بەس شاقىرىم قاشىقتىق بويىنشا باس جۇلدەنى جەڭىپ الدى. مۇنىڭ الدىندا قاراعاندىدا وتكەن «سالبۋرىن-2020» بايقاۋىندا «ارلان» اتالىمى بو­يىنشا جۇلدەلى ەكىنشى ورىنعا ىلىككەن بولاتىن.

«تازىلار سىنى ەكى كەزەڭ بويىنشا وتەدى, دەيدى اننا. – الدىمەن ءيت­تىڭ ءتۇر-ءتۇسى, ءمۇسىنى باعالانادى. بۇل جەردە مايدا-شۇيدەنىڭ وزىنە قاتتى ءمان بەرىلەدى. ماسەلەن, تازىنىڭ تۇم­سىعى مەن قۇلاعىنىڭ ۇزىندىعى, قۇي­رىعىنىڭ دۇرىس شەڭبەرلەنە شيىر­شىقتالۋى, جون ارقاسىنىڭ تۇزۋلىگى, ءبارى-ءبارى قاتاڭ قازىلاردىڭ تالعام سىنىنان وتەدى. ودان كەيىن, ەكىن­شى كەزەڭدە تازىلار 300, 500 مەتر بولاتىن قىسقا قاشىقتىقتارعا جۇيرىكتىك بويىنشا جارىسادى. مۇنى «كۋرسينگ» دەيدى. بۇل جەردە تازىلار پۋلتپەن باسقارىلاتىن ەلەكتروندى رۋلەتكا تارتاتىن سىمعا بايلانعان اڭ تەرىسىن قۋىپ جەتۋى كەرەك. ال ءۇش جانە بەس شاقىرىم قاشىقتىقتا اڭ تەرىسىن جەڭىل اۆتوموبيل سۇيرەيدى».

جۇرتتىڭ تازىسى قورادا تۇرسا, اننانىڭ ءيتى جىلى دا جايلى پاتەر­دى مەكەن ەتەدى. ء«وزىنىڭ بويىندا اق­سۇيەكتىك مىنەز بار, وتە ءتارتىپتى. تازا­لىقتى جاقسى كورەدى», دەيدى يت يەسى. تاماقتى ءتۇرلى ءمازىر بويىنشا جەيتىن كورىنەدى. ونىڭ ىشىندە ەت مىندەتتى تۇردە بولۋ كەرەك ەكەن.

«دالادا اڭ اۋلاپ جۇرگەن تازىنى سۇيرەتىلگەن تەرىنىڭ سوڭىنا سالۋ قيىن­نىڭ قيىنى. ءيتتىڭ بۇدان زىقىسى شىعادى... ازىرگە جارىستارعا بارۋدى دوعارا تۇرسام با دەپ ويلاپ ءجۇرمىن. ەگەر, جۇلدە قورى قوماقتى بولىپ جاتسا, بۇل شەشىمىمدى وزگەرتۋىم دە مۇم­كىن. ال ەندى, ءبىرىنشى ورىنعا تىگىلەتىن 50 مىڭ تەڭگەگە بولا جان قالتادان اقشا شىعىنداپ, الىستاعى جارىسقا بارۋ مەن ءۇشىن ءدال قازىرگى ۋاقىتتا ءتيىمسىز بولىپ تۇر», دەپ ويىنداعىسىن جاسىرماي ايتادى اننا سۇلۋ.

تازى ەرتكەن بويجەتكەن قازاقتىڭ اسىل قا­زىناسىنىڭ ءبىرى سانالاتىن قا­سيەتتى قۇماي تۇقىمىنىڭ تا­زا قالپىندا ساقتالۋىنا قولدان كەل­گەن­شە قىزمەت ەتكىسى كەلەدى. بۇل سالادا جيناقتالعان ازدى-كوپتى تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ, تازى بايقاۋىنىڭ حالىقارالىق تالاپتارعا ساي, جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە وزىندىك ۇلەس قوسقىسى كەلەتىن قۇلشىنىسى دا قۋانتادى. ال اقىلدى قارىنداستىڭ: «ۇلتتىق سپورتتى دامىتۋ جانە ونى ناسيحاتتاۋ ارقىلى جاس بۋىننىڭ بويىنا وتانسۇيگىشتىكتىڭ ءدانىن سىڭىرۋگە بولادى», دەگەن پىكىرىمەن كەلىسپەۋ ءتىپتى دە مۇمكىن ەمەس.

 

قاراعاندى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار