الماتىدا ۇلى ابايدىڭ ء«بىلىم-عىلىم ۇيرەنبەككە تالاپ قىلۋشىلارعا اۋەلى بىلمەك كەرەك. ەكىنشى – عىلىمدى ۇيرەنگەندە, اقيقات ماقساتپەن بىلمەك ءۇشىن ۇيرەنبەك كەرەك» دەگەن 32 قارا سوزىمەن, س.د.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 90 جىلدىعىنا وراي «جاس زەرتتەۋشى: زاماناۋي پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى دامۋىنىڭ سىن-تەگەۋرىنى مەن كەلەشەگى» اتتى تاقىرىپتا دوكتورانتتار, ماگيسترانتتار مەن رەزيدەنتتەردىڭ حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسياسى ءوتتى.
جاس عالىمداردىڭ عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرۋ, پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى كوتەرۋ, دامۋى مەن كەلەشەگىن سارالاۋ, جاس مامانداردى عىلىممەن اينالىسۋعا شاقىرۋ, دەنساۋلىق سالاسىنداعى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋدا جاس دارىگەرلەردىڭ ءرولىن ارتتىرۋ ماقساتىندا الماتىدا ەلىمىزدىڭ جانە شەت ەلدىڭ جاس پەدياترلارى باس قوستى.
پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى, «پەدياترلار وداعى» قوعامدىق بىرلەستىگى مەن س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ بالالار اۋرۋلارى كافەدراسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن كونفەرەنتسياعا قىرعىزستان, ءازىربايجان, وزبەكستان ەلدەرىنىڭ مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتتارىنىڭ جاس عالىمدارى, نۇر-سۇلتان, سەمەي, تۇركىستان, شىمكەنت, اقتوبە, الماتى قالالارىنىڭ مەديتسينالىق جوو-نىڭ دوكتورانتتارى مەن ماگيسترانتتارى, ا.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي حيرۋرگيا ورتالىعىنىڭ, اكۋشەرلىك, گينەكولوگيا جانە پەريناتولوگيا عىلىمي ورتالىعىنىڭ, قازاق كوز اۋرۋلارى عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ 100-دەن استام زەرتتەۋ جۇمىسىمەن اينالىساتىن جاس ىزدەنۋشىلەر: جاس پەدياترلار مەن بالالار حيرۋرگ-دارىگەرلەرى قاتىستى.
حالىقارالىق دەڭگەيدە وتكەن كونفەرەنتسيادا پەدياتريا جانە حيرۋرگيا سالاسى بويىنشا 100-دەن استام عىلىمي جۇمىستار, ارنايى باياندامالار, ماقالالار جانە پوستەرلىك باياندامالار ۇسىنىلدى. كونفەرەنتسيا بارىسىندا بالالارداعى اۋرۋلاردى ەمدەۋ مەن دياگنوستيكالاۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرى, بالالارعا مەديتسينالىق كومەك بەرۋدى ۇيىمداستىرۋدىڭ اسپەكتىلەرى, سيرەك اۋرۋلاردى ەمدەۋ مەن دياگنوستيكالاۋدى جەتىلدىرۋدىڭ جاڭا ستاندارتى, ءتۇرلى حيرۋرگيالىق جانە سوماتيكالىق پاتولوگيالارى بار بالالاردى وڭالتۋ, پسيحولوگيالىق جانە مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ, بالالارداعى ينتەنسيۆتى تەراپيا مەن انەستەزيولوگيا, دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدە قولدانىلاتىن زاماناۋي مەديتسينالىق تەحنولوگيالار جانە ت.ب. نارەستەلەر مەن بالالاردى ەمدەۋ مەن پەدياتريا, حيرۋرگيا سالاسىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلانىپ, پراكتيكاداعى ەرەكشە كلينيكالىق جاعدايلار ورتاعا سالىندى.
كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا س.د.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ پرورەكتورى ۇبايدۇللا داتحاەۆ, پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ باسقارما ءتورايىمى ريزا بورانباەۆا جاس عالىمدار الدىندا العى ءسوز سويلەپ, شارانىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, عىلىمعا قادام باسقان جاس عالىمدارعا جاڭا ىزدەنىس تىلەدى.
«زاماناۋي مەديتسينالىق عىلىم مەن پراكتيكانىڭ دامۋى جاس عالىمداردىڭ عىلىمي الەۋەتىنسىز مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ءبىز جاس عالىمداردىڭ عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرۋ, جاس ىزدەنۋشىلەردى عىلىممەن اينالىسۋعا شاقىرۋ ماقساتىندا وسىمەن 3 جىل قاتارىنان بۇل شارانى وتكىزۋدەمىز. عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستار تاجىريبەمەن ۇشتاسۋى كەرەك دەپ سانايمىز. ەرتەڭگى مەديتسينا بۇگىنگى جاستاردىڭ قولىندا. بۇگىنگى كونفەرەنتسيا بالالار جاسىنداعى اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ, ەمدەۋ جانە الدىن الۋداعى نەگىزگى ماسەلەلەردى سارالاپ, دۇرىس جولدى ايقىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ءار دارىگەر قاي جەردە قىزمەت ىستەمەسىن, ارقاشان ءوز جۇمىسىن ساراپتاپ, زەرتتەپ وتىرۋى كەرەك. ول جاڭا, ءتيىمدى, ەمدەۋ ادىستەرىن قولدانۋعا, تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىدان 3 جىلى بۇرىن وسى كونفەرەنتسياعا قاتىسقان جاس ىزدەنۋشىلەر, بۇگىندە ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار اتانىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا ولاردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارمەن اينالىسامىز دەۋى كوڭىل قۋانتادى. بۇل كونفەرەنتسيا جاستاردى عىلىمعا تارتۋعا جول اشىپ وتىر دەسە بولادى. ءبىزدى بيىلعى قاتىسۋشىلاردىڭ ەرەكشە دايىندىعىمەن كەلگەندىگى, جاستاردىڭ ەرەكشە بەلسەندىلىك كورسەتكەندىگى قۋانتتى. وتكەن جىلعا قاراعاندا بيىل جاڭا جوبالاردىڭ سانى ارتتى, ساپاسى جاقساردى. جاستاردىڭ جىلدان جىلعا عىلىمعا دەن قويۋى ارتىپ كەلەدى», دەيدى قازىلار القاسىنىڭ ءتورايىمى, پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ باسشىسى ريزا بورانباەۆا.
عىلىمي جوبالاردى پەدياتريا جانە حيرۋرگيا سالاسىنىڭ بىلىكتى ماماندارىنان قۇرالعان قازىلار القاسى سارالادى. كونفەرەنتسيا سوڭىندا ۇسىنىلعان جۇمىستار «ۇزدىك بايانداما», «ۇزدىك ماقالا», «ۇزدىك پوستەرلىك بايانداما» اتالىمدارى بويىنشا انىقتالىپ, ارنايى ديپلومدارمەن ماراپاتتالدى. ۇزدىك باياندامالار مەن عىلىمي ماقالالار پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنا قاراستى «پەدياتريا جانە بالا حيرۋرگياسى» عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى.
جەڭىمپازدار «ۇزدىك بايانداما» اتالىمى بويىنشا:
1 ورىن - س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ PhD دوكتورانتى, پەدياتريا ورتالىعىنىڭ ونكوگەماتولوگ دارىگەرى سىمبات ساليەۆا;
2 ورىن - س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ PhD دوكتورانتى ايجان تولعانباەۆا;
3 ورىن - س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ «پۋلمونولوگيا» ماماندىعى بويىنشا (1 جىل) رەزيدەنتىابىلاي ارىستاناليەۆ.
«ۇزدىك ماقالا» اتالىمى بويىنشا تومەندەگى ماماندار ماراپاتتالدى:
1 ورىن – «پەدياتريا» ماماندىعى بويىنشا (2 جىل) رەزيدەنت قىمبات كاريموۆا;
2 ورىن – انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ «مەديتسينالىق گەنەتيكا» ماماندىعى بويىنشا رەزيدەنتى توميريس اۋەريانوۆا;
3 ورىن - س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ «ونكولوگيا جانە بالالار گەماتولوگياسى» ماماندىعى بويىنشا (1 جىل) رەزيدەنتى دينارا ەگينبەرگەنوۆا.
«ۇزدىك پوستەرلىك بايانداما» اتالىمى بويىنشا:
1 ورىن - «بالالار حيرۋرگياسى» ماماندىعىنىڭ (3 جىل) رەزيدەنتى شۋحرات روزيەۆ;
2 ورىن - «پەدياتريا» ماماندىعى بويىنشا (2 جىل) رەزيدەنت دانيار سادىقوۆ;
3 ورىن – قازاق كوز اۋرۋلارى عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (3 جىل) رەزيدەنتى قۋانىش تۋكەشەۆ.
ىنتالاندىرۋ سىيلىعىنا قۇرالاي رامازانوۆا, ماگدا كۋربانوۆا, انار ەسپاەۆا يە بولدى.
پەدياتريا جəنە بالا حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى ەمدەۋ مەكەمەسى عانا ەمەس, تاجىريبەلى كادرلاردى دايىندايتىن, عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىراتىن ورتالىق بولىپ تابىلادى. «پەدياتريا» جانە «بالا حيرۋرگياسى» سالاسى بويىنشا رەزيدەنتتەر وسىندا وقىتىلادى.
پەدياتريا جəنە بالا حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى س.د.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇمۋ-دىڭ, «قازاق مەديتسينالىق ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ» ۋنيۆەرسيتەتى مەن رەسپۋبليكالىق مەديتسينالىق كوللەدجدىڭ كلينيكالىق بازاسى بولىپ تابىلادى. ورتالىق بازاسىندا بالا گەموتولوگياسى, كارديولوگياسى جəنە رەۆموتولوگياسى بويىنشا قايتا دايارلىقتان ءوتۋ, پەدياتريانىڭ كوكەيكەستى مəسەلەلەرى (پۋلمونولوگيا, گەموتولوگيا, گاستروەنتەرولوگيا, كارديورەۆ-موتولوگيا, فۋنكتسيونالدىق ناقتامالاۋ جəنە زەرتحانا ءىسى) بويىنشا دəرىگەرلەردىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ تسيكلدارى جۇرگىزىلەدى.