«تاپ-تازا» جىگىت

وسى ورايدا جوعارىداعى دانالار تام­سىلىمەن قابىسىپ جاتقان مىنا ءبىر وقيعانى بايان ەتسەك ارتىق بولمايتىن سياقتى. وت­كەن عاسىر. سەكسەنىنشى جىلداردىڭ باسى. اقىن عافۋ قايىربەكوۆ اعامىزدى اۋىلدا تۇراتىن ءبىر ءىنىسى ارنايى ىزدەپ كەلەدى. ءوزى كەڭشاردىڭ دارداي ديرەكتورى.

اقكوڭىل اعامىز دەرەۋ ەلدەن كەلگەن, ونى ەرتىپ الىپ «الماتى» قوناقۇيىنە تار­تادى. قوناقۇيدىڭ سول تۇستاعى ديرەكتورى, رەيحستاگقا تۇڭعىش تۋ تىككەن باتىر – راقىم­جان قوشقارباەۆ. عافەڭنىڭ ءسوزىن باتىر اعاسى جەرگە تاستاي ما, قوناقۇيدىڭ ەڭ جاقسى نومىرىنە الىستان كەلگەن قوناقتى ورنالاستىرادى. الماتىلىق اعالارىنىڭ مۇنداي سىي-قۇرمەتىنە ريزا بولعان كەڭشار باسشىسى دا كەشكىسىن استا-توك داستارقان جايا­دى. ەلدەن كەلگەن دامنەن اۋىز ءتيسىن دەگەن نيەتپەن عافەڭ جانى قالماي ەڭ جاقىن ءىنى-دوستارىن شاقىرادى.

سىر-اعاڭ (س.ماۋلەنوۆ), كاۋكەن كەنجە­تاەۆ, اقسەلەۋ سەيدىمبەك, جانىبەك كارمەنوۆ سىندى اقىن-جازۋشى, ونەر يەلەرى جينالا قالادى. داستارقانعا راحىمجان قوشقار­باەۆتىڭ ءوزى دە كەلەدى.

عافەڭ ادەتىنشە ىنىسىنە جاعالاي وتىرعان زامانداستارىن تانىستىرا باستايدى. ماس­قارا بولعاندا, الگى سوۆحوزدىڭ دارداي ديرەكتورى قاسىندا جايىلىپ جاستىق, ءيىلىپ توسەك بولىپ وتىرعان, قايمانا قازاققا اتى ايگىلى ازاماتتاردىڭ بىردە-بىرەۋىن تا­­نىمايدى ەكەن. ەشقانداي كىتاپتىڭ بە­تىن اشپاعان, وقىماعان, ادەبيەت پەن تاريحتان بەيحابار, شارۋاشىلىقتان باسقا تىرلىكتى بىلمەيتىن ءىنىسىنىڭ رەيحستاگقا تۋ تىككەن ر.قوشقارباەۆتى قوناقۇيدىڭ دي­رەك­تورى رەتىندە, باسقالارىن اعاسىنىڭ «بوتەلكەلەسى» دەپ تانىعانىنا اۋەلى ابىرجىپ قالعان عافەكەڭ ازدان كەيىن ءسوز باس­تايدى.

– قادىرلى راقا! – دەيدى وڭ جاعىندا وتىر­عان راقىمجان قوشقارباەۆقا قاراپ: – مىناۋ مەنىڭ ەلدەن كەلگەن ءىنىم. كورىپ وتىرسىزدار ءوزى مىرزا, اۋقاتتى. سوسىن تاپ-تازا جىگىت. تازا بولعاندا دا مۇنتازداي, كەلبەتىنە داق تۇسپەگەن, جۇرەگىنە ءان-جىر ۇيالاماعان, كىتاپ­تىڭ بەتىن اشىپ ميىن اۋىرتپاعان, قاق-سوق­پەن ءىسى جوق, كەرەمەت جىگىت, – دەيدى ەش سىر بەرمەي.

سودان كەيىن وڭ جاعىندا وتىرعان ىنىلە­رىنە وزىمسىنە بۇرىلىپ: – ءاي, اقسەلەۋ, ءاي جانىبەك, مىنا سەندەر نە وتتاپ جۇرسىڭدەر, تاريح, مادەنيەت, ادەبيەت, ۇلتتىڭ بولاشاعى, ۇرپاقتىڭ كەلەشەگى, سالت-ءداستۇر... تاعى سونداي بىردەڭەلەرىڭدى ايتىپ...

مىنا ىنىمە قاراساڭدارشى, وندايلاردىڭ بىرىمەن دە شاتاعى جوق, تاپ-تازا. ەشتەڭەگە ارالاسپايدى. بىلمەيدى. بىلگىسى دە كەلمەيدى. بۇعان سوۆحوزداعى مالى تۇگەل, بالا-شاعاسى امان, ماشينەسى ءجۇرىپ تۇرسا بولدى. قالعان دۇنيە ورتەنىپ, توپان سۋ قاپتاپ كەتسە دە مىڭق ەتپەيتىن ناردىڭ ءوزى. «تاپ-تازا» جىگىت بولعان سوڭ سويتەدى. ايتىپ وتىرمىن عوي, تاپ-تازا! – دەپ تاعى تامسانادى. وتىرعان جۇرت اششى مىسقىلعا قىرىلىپ تۇسەدى. ەش­تەڭەگە تۇسىنبەگەن الگى جىگىتتىڭ ءوزى دە ءماز بولىپتى.

جانىڭدى جابىرقاتاتىن ناداندىقتى عافۋ اعامىز كەزىندە وسىلاي وسپاقتاعان ەكەن. قازىر كورىپ ءجۇرمىز, قوعامدا «تاپ-تازا» جىگىتتەر ءتىپتى كوبەيىپ كەتتى. اياق الىپ جۇرگىسىز.

باياعى اباي اتامىزدىڭ:

«ناداننىڭ كوڭىلىن باسىپ تۇر,

قاراڭعىلىق پەردەسى.

اقىلدان بويى قاشىق تۇر,

ويىندا ءبىر-اق شارۋاسى»,

دەگەنىندەي, قازىرگى «تازا» جىگىتتەردىڭ بو­يىن­دا ەل قامىنان گورى قارىن قامى, ءىلىم-بىلىمنەن گورى, جاعىنا ءبىلۋ, جارامساقتانۋ «ونەرىن» ۇيرەنۋ ءۇردىسى باسىم. «قازىرگى جاڭا تولقىن زيالى دا, يگى دە ەمەس, تەك دۇمبىلەز ديپلومدى, شالا ساۋاتتى, قۋلىق ساۋعان قارىن­بايلار بولىپ بارادى» دەپ مارقۇم مارات قابانباي ايتقانداي, اپاتيانىڭ الدىندا تۇرعان جوقپىز با ءوزى!