بيىل جازعا قاراي «حالىقتىڭ دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكس قابىلداناتىنى بەلگىلى. ەگەر وسى كۇنگە دەيىن اتالمىش كودەكسكە 800-گە تارتا ۇسىنىس كەلىپ تۇسكەنىن جانە 24 وتىرىس وتكەنىن ەسكەرسەك, بۇل مەملەكەتىمىزدەگى اسا ماڭىزدى قۇجات ەكەندىگى دايەكتەلە تۇسپەك. اتالمىش ۇسىنىستىڭ قازىرگە 600-گە جۋىعى قابىلدانىپ, 200-ءى پىسىقتالىپ, تالقىلاۋ پروتسەسى جالعاسىن تاۋىپ وتىر. دوڭگەلەك ۇستەل تۇرىندە جيىندا ۆاكتسيناتسيا, ترانسپلانتولوگيا, كامەلەتكە تولماعانداردىڭ رەپرودۋكتيۆتىك دەنساۋلىعىن ساقتاۋ, جاستاردىڭ جىنىستىق تاربيەسى ماسەلەلەرىن قامتۋ ماسەلەسى قىزۋ تالقىعا ءتۇستى.
سونىمەن الماتىدا بۇگىنگى كەزەكتى تالقىلاۋعا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ, الماتى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇماروۆ, قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى زاۋرەش امانجولوۆا, قر بالالار قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى ۋاكىل ارۋجان ساين, ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتوردىڭ, كاسىپوداقتاردىڭ, مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ مۇشەلەرى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ساراپشىلار, قوعام بەلسەندىلەرى جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇماروۆ مەملەكەت دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ال سپيكەرلەر قازىر قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان جاڭا كودەكسكە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر تۋرالى بايانداما جاسادى.
قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, اتالمىش زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ باسشىسى زاۋرەش امانجولوۆا ترانسپلانتولوگياعا قاتىستى جۇمىس توبىنىڭ پوزيتسياسىن حابارلادى.
كودەكس جوباسىندا قايتىس بولعان ادامنىڭ اعزاسىنان ورگاندار مەن تكاندەردى الۋ جونىندەگى كەلىسىمدى ادام ءتىرى كەزىندە ءوزى شەشەتىندىگى قاراستىرىلعان.
قايتىس بولعان دونور كوزىنىڭ تىرىسىندە ءوز اعزاسىنان ورگاندار مەن تكاندەردى الۋعا كەلىسىم بەرمەسە, وندا مەديتسينا ۇيىمدارى ترانسپلانتاتسياعا جول بەرمەيدى.
ەگەر قايتىس بولعان جان كوزىنىڭ تىرىسىندە اعزاسىنان ورگانداردى الۋعا كەلىسىم بەرمەگەن جاعدايدا ونىڭ ايەلى (كۇيەۋى), ولار جوق بولسا, جاقىن تۋىستارىنىڭ بىرەۋى ونىڭ مۇددەسىن قورعاۋعا قۇقىلى.
«ترانسپلانتاتسيا قاجەت. مۇنى مەديتسينا جەتىستىگى كورسەتىپ وتىر. كەز كەلگەن ەل سياقتى ءبىز ترانسپلانتولوگيادا ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىك. ول ءۇشىن ماقتانا الامىز. بىزدە وسى سالادا وتا جاسايتىن تالانتتى دارىگەرلەر بار. بىراق, سوڭعى جىلدارى دونورلىق ازايىپ, كورسەتكىش تومەندەدى. بۇگىنگى كۇنى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە 3200-دەن استام ادام ترانسپلانتولوگياعا مۇقتاج, ولاردىڭ 70 پايىزىنا بۇيرەك كەرەك. بۇلاردىڭ 250-گە جۋىعى بالالار. ەڭ باستىسى, ءبىزدىڭ مۇمكىندىگىمىز بار», – دەدى زاۋرەش امانجولوۆا. ول قازاقستاندا بۇگىنگى كۇنى بالالار ترانسپلانتولوگياسىنىڭ جوق ەكەنىن ايتتى.
جۇمىس توبىنىڭ باسشىسى قازاقستاندىقتار ورگاندارىنىڭ شەتەلگە ساتىلمايتىنىن باسا كورسەتتى.
ايتا كەتەرلىگى, زاۋرەش امانجولوۆا قازىرگى كەزدە بارلىق ماسەلەلەردىڭ تالداۋ كەزەڭىندە تۇرعانىن جەتكىزدى. وسى ماسەلە بويىنشا 1000-عا جۋىق حات تۇسكەن. بالالار قۇقى جونىندەگى ۋاكىل ارۋجان ساين ورگاندار ترانسپلانتاتسياسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«مۇندا اڭگىمە ازاماتتاردىڭ, بالالاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعى تۋرالى ايتىلىپ وتىر. ازاماتتار ءتىرى كەزىندە وزدەرىنىڭ نيەتتەرىن بىلدىرۋگە قۇقىلى. ەگەر ونداي حات قالدىرماسا, وندا اپريوري كەلىسىمىن بەرەدى, ورگاندارى قالادى», دەگەن ارۋجان ساين جانە كوپشىلىكتى كەلىسىم پرەزۋمپتسياسىن ساقتاۋعا شاقىردى.
الماتى