قىزىلوردا قالاسىنىڭ اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ شاھار تۇرعىندارى الدىندا قورىتىندى ەسەپ بەردى. ا. توقماعانبەتوۆ اتىنداعى قالالىق مادەنيەت ۇيىندە وتكەن كەزدەسۋگە وبلىس اكىمى قۋانىشبەك ىسقاقوۆ, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ قاتىستى.
قالا باسشىسى ءسوزىن ۇزاعان جىلدا تاريحي شاھار تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋ باعىتىندا اتقارىلعان شارۋالاردان باستادى. بىلتىر قالا بيۋدجەتى 42,9 ملرد تەڭگە كولەمىندە بەكىتىلىپ, جىل سوڭىندا ول 77,3 ملرد تەڭگەگە جەتتى.
اۋماعىنا قالا توڭىرەگىندەگى بىرنەشە اۋىل كىرەتىن شاھاردا ەگىن شارۋاشىلىعى مەن مال شارۋاشىلىعىنىڭ كورسەتكىشى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. بىلتىر بۇل سالاداعى ءونىم كولەمى 8 ملرد تەڭگەدەن اسقان. اۋىلشارۋاشىلىعىن ءارتاراپتاندىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستار قارقىن الىپ, كۇرىشتەن 20 مىڭ 885 توننا ءونىم جينالدى.
«نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا 18,3 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, 1046 قىزىلوردالىق باسپانالى بولدى. سوڭعى جىلدارى بوي كوتەرگەن سول جاعالاۋ, شەت ايماقتار, بايتەرەك, قىزىلجارما, ءال-فارابي, ساياحات مولتەك اۋداندارىنىڭ ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمى نىعايتىلدى.
اكىم ەسەبىندە نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 156 ملرد. 441 ملن تەڭگەنى قۇراپ, 110,7 پايىزعا ارتقانى ايتىلدى. بىلتىر اتقارىلعان قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 53 ملرد. 330 ملن تەڭگەگە جەتكەن.
وسى كۇنى قالانى گازبەن قامتۋ كورسەتكىشى 95 پايىزعا ورىندالىپ تۇر. بىلتىر قالا ماڭىنداعى قاراۋىلتوبە اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى كوپتەن كۇتكەن كوگىلدىر وتىنعا قول جەتكىزسە, وسى جىلى اقسۋات اۋىلدىق وكرۋگىنە گاز جەتكىزۋ جوسپاردا بار.
قالا بيۋدجەتىنىڭ باسىم بولىگى – ءبىلىم سالاسىنا بولىنگەن. ءبىلىمدى ۇرپاق تاربيەلەۋ بۇگىنگى كۇننىڭ نەگىزگى مىندەتى. بۇل تۇرعىدا قىزىلوردا قالاسىندا وتكەن جىلى كوپتەگەن جۇمىستار اتقارىلعان.
ماسەلەن, بىلتىر قالا مەكتەپتەرىندەگى ورىن تاپشىلىعىن شەشۋ ماقساتىندا ەكى مەكتەپتىڭ جانىنان قوسىمشا 150 ورىندىق عيمارات سالىندى. جاپپاسباي باتىر كوشەسىنىڭ بويىنان 600 ورىندىق جاڭا مەكتەپ بوي كوتەردى. «اقسۋات» اۋىلدىق وكرۋگىندە بالاباقشا ەل يگىلىگىنە پايدالانۋعا بەرىلدى.
- تۇرعىندار سۇرانىسىنا سايكەس, «ساياحات», «بايتەرەك», سپمك تۇرعىن اۋداندارىندا جاڭا مەكتەپتەر سالىنادى. 320 ورىندىق بالاباقشا جاقىن كۇندەرى پايدالانۋعا بەرىلەدى. جىل سايىن قالا بيۋدجەتىنىڭ باسىم بولىگى ءبىلىم سالاسىنا باعىتتالادى. قالا مەكتەپتەرى جاڭا وقۋلىقتارمەن 100 پايىز قامتاماسىز ەتىلدى. 7 مىڭعا جۋىق وقۋشى قوعامدىق كولىكتەردە تەگىن جۇرۋگە مۇمكىندىك الدى. قالاعا جاقىن ورنالاسقان ەلدى مەكەندەردەن قالا مەكتەپتەرىندە قاتىناپ وقيتىن 630 بالانى ارنايى كولىكتەردىڭ تاسىمالداۋىنا جاعداي جاسالدى. وسى جۇمىستار بيىل دا جالعاسادى, – دەدى قالا اكىمى.
شاھار باسشىسى كەزدەسۋدە وسى جىلعى شەشىمىن تاباتىن ماسەلەلەرگە دە توقتالدى.
حابارلامادان كەيىن جينالعاندار اكىمگە ساۋال قويىپ, ۇسىنىستارىن ايتتى. كەزدەسۋدى وبلىس اكىمى قۋانىشبەك ىسقاقوۆ قورىتىندىلادى. ول قالادا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا وڭ باعا بەردى, سونىمەن قاتار, قوعامدىق كولىك, تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن الىنعان جەر تەلىمدەرىنىڭ پايدالانىلۋى, شەت ايماقتارداعى جول سەكىلدى ماسەلەلەردى شەشۋدى تاپسىردى.
قىزىلوردا وبلىسى