بۇگىندە ءتۋريزمنىڭ تەك ەكونوميكالىق تۇرعىدان عانا ولشەنبەيتىندىگى بەلگىلى. سونىمەن قاتار تۋريزم – كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ تاريحىنان, سالت-ءداستۇرى مەن مادەنيەتىنەن كەشەندى اقپارات بەرەتىن سالا. جانە جىل وتكەن سايىن حالىقارالىق تۋريزم جاڭا ترەندتەردى نەگىزگە الا ۇدايى دامۋ ۇستىندە. وسى ورايدا, وتاندىق تۋريزم سالاسىنىڭ اتالعان وزگەرىستەردەن شەت قالماستان, زامان تالابىنا ساي دامۋى, جوعارى دەڭگەيدە قىزمەت كورسەتۋى وتە قاجەت.
اعىمداعى جىلعى قاراشا ايىنىڭ 21-ءى كۇنى پولشانىڭ استاناسى ۆارشاۆا حالىقارالىق ءتۋريزمنىڭ ورتالىعىنا اينالىپ شىعا كەلدى. ونىڭ سەبەبى, قالانىڭ تانىمال ورىندارىنىڭ ءبىرى – «مادەنيەت جانە عىلىم سارايى» عيماراتىندا «International Travel Show» تۋريستىك جارمەڭكەسى ءوز جۇمىسىن باستاعان بولاتىن. بيىل ءداستۇرلى نەگىزدە 27-ءشى رەت وتكىزىلىپ وتىرعان ايتۋلى شاراعا الەمنىڭ 50-دەن استام ەلىنەن 500-گە تارتا تۋريستىك وپەراتورلار, اگەنتتىكتەر, دەمالىس ورتالىقتارى, قوناق- ۇيلەر, پانسيوناتتار, تاسىمالداۋشىلار, ۇلتتىق تۋريستىك ۇيىمدار, سونىمەن قاتار تۇتىنۋشى ءۇشىن تارتىمدى تۋريستىك ورىندارى بار قالالار مەن وڭىرلەر قاتىسۋدا.
شارانىڭ باعدارلاماسىنا كەلەر بولساق, العاشقى ەكى كۇن بويى جارمەڭكەگە قاتىسۋشىلار ءۇشىن ءوز الەۋەتتەرىن تانىستىرۋمەن بىرگە, بيزنەستىك كەزدەسۋلەر, كونفەرەنتسيالار, سەمينارلار مەن ۇيرەتۋ ساباقتارىن وتكىزۋ جوسپارلانعان. ال ءۇشىنشى كۇنى تاجىريبەلى ساياحاتشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلمەك.
پولشا تاراپىنىڭ «International Travel Show» حالىقارالىق تۋريستىك جارمەڭكەسىن ۇدايى وتكىزۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس. سەبەبى ەۋروپانىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان بۇل مەملەكەت ءتول تۋريزم سالاسىنىڭ قارقىندى دامۋىندا كوپ جۇمىس اتقارۋدا. قازىر پولشادا تۋريزم يندۋسترياسى جاقسى قالىپتاسقان دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. ەلدىڭ اتالعان سالاداعى قۇزىرلى سپورت جانە تۋريزم مينيسترلىگىنىڭ كەلتىرگەن رەسمي مالىمەتىنە سايكەس بۇگىندە مەملەكەت ءىجو-ءسىنىڭ 6%-ى تۋريزم سالاسىنىڭ ۇلەسىنە تيەدى ەكەن. ول دەگەنىمىز جۇزدەگەن مىڭ جۇمىس ورنى. رەسمي ستاتيستيكاعا سۇيەنەر بولساق, وتكەن 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلدە 47,7 ملن ىشكى تۋريست تىركەلسە, 19,6 ملن شەتەلدىك تۋريست كەلگەن. ال 2019 جىلدىڭ ناتيجەسى بويىنشا پولشاعا 20 ملن تۋريست كەلۋى كۇتىلۋدە. بارىسىندا, ەلگە كەلگەن تۋريستەر سانىنىڭ ۇدايى ءوسىمىن اڭعارامىز.
بيىل ءداستۇرلى تۋريستىك جارمەڭكەدە قازاقستان پاۆيلونى اشىلىپ, شاراعا قاتىسۋشىلار تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋعىزدى. جارمەڭكەنىڭ ەڭ كورنەكى جانە قوزعالىس كوپ بولىگىندە ورىن تەپكەن ەلىمىزدىڭ پاۆيلونىن وڭاي بايقاۋعا بولادى. بىرىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ تۋريستىك وكىلدىگىن بۇگىندە تەك قازاقستاندا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, ودان تىس اۋماقتاردا دا كەڭ تانىمال بولىپ ۇلگەرگەن, مۇزداي قارۋلانعان ءارى جۇزدەرى سۇستى قازاق باتىرلارىنىڭ بەينەسىندەگى جىگىتتەر كۇزەتىپ تۇرسا, ەكىنشىدەن, نىساننىڭ توبەسىنەن تومەن قاراي ءىلىنىپ تۇرعان ءتۇسى قانىق قىزىل «الماتى اپورتتارى» مەنمۇندالايدى, ۇشىنشىدەن, تۇكتى قازاق كىلەمدەرى پاۆيلوننىڭ سانىنە ءار بەرىپ جارمەڭكەگە قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن وزىنە اۋدارىپ تۇردى.
وسى ورايدا, شاراعا وتاندىق دەلەگاتسيانى باستاپ كەلگەن «قازاق تۋريزم» ۇلتتىق كومپانياسى, ماركەتينگ, كوممۋنيكاتسيالار جانە تسيفرلاندىرۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى تالعات امانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇزىرلى كومپانيا كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋداراتىن مۇنداي ماركەتينگتىك قادامعا جوسپارلى تۇردە بارىپتى. قازاق باتىرلارىمەن سۋرەتكە تۇسۋگە نيەتتى جاندار «قازاق تۋريزم» ۇك ارنايى حەشتەگىن الا تۇسەدى ەكەن. سونىمەن بىرگە سوڭعى ۋاقىتتا كەڭ تانىلا باستاعان بارمەن الىبەك, كوپشىلىك الدىندا ونەر كورسەتىپ, ۇلتتىق سۋسىنىمىز قىمىزدان ارنايى كوكتەيلدەر ۇسىنۋمەن بولدى. ناتيجەسىندە, تۋريستىك جارمەڭكەنى ۇيىمداستىرۋشىلار تاراپىنان شاراعا كەلۋشىلەردىڭ پىكىرلەرىن ەسكەرە وتىرا جاساعان جاسىرىن داۋىس بەرۋدىڭ بارىسىندا قازاقستان پاۆيلونىنا ارنايى ماراپات تا جاسالدى.
«قازاق تۋريزم» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پولشاداعى ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن جۇمىسىن باستاعان وتاندىق پاۆيلوننىڭ تۇپكىلىكتى ماقساتى ايتۋلى حالىقارالىق شارا اياسىندا ەلىمىزدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن شەتەلدىكتەرگە كەشەندى تانىستىرۋ, كەلەشەكتە مەملەكەتىمىزگە تۋريستەر لەگىن كوبىرەك تارتۋ ەكەندىگى بەلگىلى.
«International Travel Show» حالىقارالىق تۋريستىك جارمەڭكەسىنىڭ اياسىندا قازاقستان پاۆيلونىندا پولشامەن, جالپى ەۋروپا ەلدەرىمەن تىعىز جۇمىس جاساسىپ كەلە جاتقان 5 تۋريستىك وپەراتور كەلۋشىلەرگە ءوز قىزمەتتەرىن تانىستىرۋدا.
تالعات امانباەۆ كەلتىرگەن دەرەكتەرگە سايكەس, ايتۋلى تۋريستىك جارمەڭكەلەردىڭ بەرەر ناتيجەسى جوعارى. ماسەلەن, قازاقستانعا كەلەتىن تۋريستەر سانى ۇدايى ءوسۋ ۇستىندە. ەگەر, ءۇش جىل بۇرىن ون ءۇش مىڭ, وتكەن جىلى ون بەس مىڭ تۋريست كەلگەن بولسا, وسى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جيىرما مىڭ پولياك ءتۋريسىنىڭ كەلۋى كۇتىلۋدە. وعان ءوز كەزەگىندە مەملەكەتتەر اراسىندا اپتاسىنا ءۇش رەت قاتىنايتىن تىكەلەي اۋە رەيسىنىڭ بولۋى, پولياك ازاماتتارى ءۇشىن جاسالىنعان ۆيزاسىز رەجىم جانە وتاندىق تۋريستىك كومپانيالاردىڭ بەلسەندى جۇمىس جاساۋى وڭ ىقپال ەتۋدە ەكەن. ماماننىڭ پىكىرىنشە, پولياكتاردى قازاقستاندىق ءوز قانداستارىنىڭ تاريحى, سونىمەن بىرگە, ەكولوگيالىق جانە ەتنوستىق تۋريزم ەرەكشە قىزىقتىراتىن كورىنەدى.
اعىمداعى جىلدىڭ مامىر ايىندا وتاندىق ءتۋريزمدى دامىتۋ بويىنشا مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ قابىلدانعاندىعى بەلگىلى. قازىرگى ۋاقىتتا «تاكس-فري», ياعني زاتتىڭ باعاسىنداعى قوسىمشا قۇن سالىعىنىڭ قاراجاتىن قايتارۋ جانە «وۋپەن سكاي» نەمەسە شەت مەملەكەتتەر ۇشاقتارىنىڭ ەلىمىزدىڭ اۋەجايلارىنا كىرۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلۋدا. سوڭعىسى, قازاقستانعا ۇشۋ بيلەتتەرى قۇنىنىڭ ەداۋىر تومەندەۋىنە سەپ بولماق.
تۋريستىك جارمەڭكەنىڭ ەكىنشى كۇنى عيمارات كەشەنىنىڭ گيوتە زالىندا «قازاقتاردى تانى: قازاقستاندى ساياحات ارقىلى اش» اتتى تاقىرىپتا تانىمدىق ماقساتتاعى كەزدەسۋ وتكىزىلدى. تانىمدىق كەزدەسۋگە قازاقستاننىڭ پولشاداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى مارعۇلان بايمۇحان مىرزا, «قازاق تۋريزم» ۇك وكىلدەرى مەن وتاندىق تۋريستىك وپەراتورلار قاتىسىپ, ەلىمىزدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن كەشەندى تۇردە تانىستىردى. باسقوسۋ سوڭى سۇراق-جاۋاپ فورماتىندا ءوربىپ, جينالعان كوپشىلىك ساۋالدارىنا جاۋاپتار الىپ تاراستى.
حالىقارالىق تۋريستىك جارمەڭكە اياسىندا قازاقستان پاۆيلونىنا كەلۋشىلەردىڭ سانى ءبىر ساتكە دە ۇزىلمەدى. كەلۋشىلەر اراسىنان ىسكەر ازاماتتاردى, شەتەلدىك تۋريستىك فيرمالار وكىلدەرى مەن جورنالشىلاردى, نەمەرەسىن ەرتكەن كەيۋانانى, ستۋدەنت جانە وقۋشى جاستاردى دا كەزدەستىرۋگە بولاتىن. سولاردىڭ بىرنەشەۋىمەن سۇحباتتاسقان ەدىك:
سەرگەي كرادينوۆ,
«رافت سەرۆيس» تۋريستىك كومپانياسىنىڭ (الماتى وبلىسى) ديرەكتورى:
– وزدەرىڭىز بىلەتىندەي ءبىزدىڭ الماتى وبلىسى ەجەلدەن جەتىسۋ دەپ اتالعان تابيعاتى كەرەمەت ءوڭىر عوي. الەمنىڭ بىردە-ءبىر ەلىندە 300 شاقىرىم راديۋستا تۋريستەردىڭ سۋ سپورتىمەن اينالىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن, راحات سىيلايتىن توعىز مول سۋلى وزەندەر جوق. سوندىقتان بىزدەر رافتينگتى ءوڭىرىمىزدىڭ برەندى رەتىندە ايقىنداپ, ونى حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىمال ەتۋگە, دامىتۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىرمىز. ءبىز ءوز تۇتىنۋشىمىزعا بەلسەندى دەمالىستى ۇسىنامىز. ول رافتينگ, جاياۋ سەرۋەندەر مەن شىڭعا شىعۋ, ۆەلوتۋرلار. ازىرگە دەمالۋشىلاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ءوڭىر تۇرعىندارى. رافتينگ – ۇجىمدىق سپورت ءتۇرى بولۋىمەن قىزىقتى. وزەندەگى كەدەرگىلەردى ەڭسەرۋ كوماندانىڭ ءاربىر مۇشەسىنە بايلانىستى. اتالعان ەموتسياعا تولى ساپاردان كەيىن ادامداردىڭ دوستىعى مەن بىرلىگى نىعايا تۇسەدى. ءبىز كوكتەرەك اۋىلىندا, شەلەك وزەنى بويىندا قازاقستانداعى العاشقى رافت لاگەردى سالدىق. وسىعان دەيىن جۇمىس جاساعان ءۇش ماۋسىمدا ءبىزدىڭ لاگەرىمىز ارقىلى شامامەن 5-6 مىڭداي ادامعا قىزمەت كورسەتىلدى. قازىر تىنىعۋشىلاردىڭ ۇدايى ءوسىم ديناميكاسى بار.
ارتۋر كولپاك:
– مەن كوپ مەملەكەتتەرگە ۇدايى ساياحاتتايمىن. بۇگىن ءبىرىنشى رەت قىمىزدىڭ ءدامىن تاتىپ تۇرمىن. ءدامى ەرەكشە ەكەن. زامانۋيلىق پەن ۇلتتىق ناقىشتار شەبەر ۇيلەسىم تاپقان – قازاقستان پاۆيلونى وتە ۇتىمدى شىققان. ماسەلەن, ۇلتتىق ورنەكتەر كوزگە بىردەن تۇسەدى. سىزدەردە بيىك ءارى اسەم تاۋلى وڭىرلەردىڭ بار ەكەندىگىنەن, سونىمەن قاتار, بۇركىتشىلىك كاسىبىنىڭ جاقسى دامىعاندىعىنان حاباردارمىن. بۇگىنگى شارا بارىسىندا مەنى ەلدەرىڭىز تۋراسىنداعى جۇيەلى تانىستىرىلىمدار ەرەكشە قىزىقتىردى. كەلەشەكتە قازاقستانعا بارۋ ويىمدا بار.
مارەك وشياك,
تۋريزم سالاسىنىڭ مامانى:
– ارينە, ەلدەرىڭىز تۋرالى كوپ وقيمىن. وسى جىلى قازاقستانداعى تۋريستىك جارمەڭكەگە دە قاتىستىم. قازاقستاننىڭ تۋريستىك الەۋەتى ۇلكەن. مىسالى, ەكولوگيالىق تۋريزمگە كەڭ مۇمكىندىكتەر بار. سونىمەن قاتار پوليەتنوستىق, كوپكونفەسسيالى قازاقستان جاعدايىندا تاريحي جانە ءدىني-رۋحاني تۋريزمگە دە باسىمدىق بەرۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. اڭعارعانىم, جەرگىلىكتى حالىق تا شەتەلدىكتەرگە مەيىرىممەن قارايدى. الايدا ەلدەرىڭىزدە تۋريزم ينفراقۇرىلىمى سالاسىندا شەشىمىن تاپپاعان تۇيتكىلدەر دە بار. سوندىقتان قازاقستاندىق تۋريزم سالاسى ەندى دامي باستاعاندىقتان سالامەن بايلانىستى ينفراقۇرىلىمدى كەشەندى تۇردە ءارى تەز ارادا دامىتۋعا كۇش سالۋ كەرەك دەپ ويلايمىن.
پولشا استاناسىندا وتكەن «International Travel Show» حالىقارالىق تۋريستىك جارمەڭكەسىنىڭ جۇمىسى قازاقستان ءۇشىن ءساتتى اياقتالعانىنا سەنىمىمىز مول.
جاندوس اۋەلبەك ۇلى,
ارنايى «Egemen Qazaqstan» ءۇشىن
ۆارشاۆا (پولشا)