بۇۇ مالىمەتتەرى بويىنشا, بۇگىندە الەمنىڭ كەيبىر ەلدەرىندە توپىراقتىڭ قۇنارسىزدانۋى مەن تۇزدانۋى 50 پايىزعا جەتكەن. ال قازاقستان توپىراعىنىڭ قۇنارسىزدانۋىنا بايلانىستى سالا ماماندارى ۇنەمى دابىل قاعىپ, جەر قاباتىن ساۋىقتىرۋ ماسەلەسىن ءجيى كوتەرىپ كەلەدى. سوڭعى مالىمەتتەر بويىنشا, ەلىمىز ايماقتارىنداعى جاعداي ءارتۇرلى, ال قۇنارسىزدانۋ ۇدەرىسى 30-40 پايىزعا جەتكەن. جەر انانى ساۋىقتىرۋعا بايلانىستى ارنايى زاڭ قابىلداۋ كەرەك دەگەن ماماندار الداعى ونشاقتى جىلدا بۇل كورسەتكىشتەردىڭ ۇلعايىپ كەتۋ قاۋپى بار ەكەندىگىن ايتادى.
وسپانوۆ اتىنداعى قازاق توپىراقتانۋ جانە اگروحيميا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا وتكەن كونفەرەنتسياعا وننان استام عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى قاتىسىپ, سورتاڭ ايماقتاردان ارىلۋ ماسەلەسىن تالقىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىنىڭ دوكتورى ابدوللا ساپار ۇلى, ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردى نەگىزگە الا وتىرىپ, جەردىڭ تۇزدانۋ سالدارىنا توقتالدى. ماماندار سورتاڭ قاباتتاردى جويۋ ءۇشىن توپىرىقتىڭ قۇنارلىعىن ساقتاۋ تۋرالى زاڭ قاجەت دەيدى. بۇل باعىتتاعى زاڭ ەۋروپا ەلدەرىنىڭ بارىندە بار. كەدەندىك وداققا كىرەتىن رەسەي مەن بەلورۋسسيادا دا جەردى قورعايتىن زاڭدار قولدانىستا. اتالعان ەلدەر اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋدە بىزدەن وق بويى وزىپ كەلەدى.
كونفەرەنتسيادا ءسوز العان اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىنىڭ دوكتورى س.اسىلسەيىت ۇلى شارۋالاردىڭ قولىنداعى تەحنيكالاردىڭ جىلدان-جىلعا توزىپ بارا جاتقاندىعى شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىنا كەدەرگى دەپ اتاپ ءوتتى. بۇگىندە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, تسيفرلاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ ۋاقىت تالابى دەسەك, توزعان تەحنيكاسىنىڭ بەتىنە قاراپ وتىرعان شارۋانىڭ جاعدايى تۇراقتى ەمەستىگىن العا تارتقان مامان كولىگى ىستەن شىقسا شارۋانىڭ تابىسى دا ازايادى دەيدى. بۇل باعىتتا ايماقتاعى اكىمدىكتەر ارنايى مونيتورينگ جۇرگىزىپ, شارۋالاردىڭ ۇجىم بولىپ ەڭبەك ەتۋىنە قولداۋ كورسەتكەنى ابزال. شارۋالارعا تەحنيكالاردى ليزينگپەن الۋ بارىسىندا دا پايىز جەڭىلدىكتەردىڭ قاراستىرىلۋى بىرقاتار جىلدار بويى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي كەلەدى.
وسى ورايدا داقىلدارمەن قاتار جەمىس-جيدەك, كوكونىس الاڭدارىنداعى توپىراق قۇنارلىلىعىن ساقتاۋدا بىلىكتى ماماندار تاجىريبەسى قاجەتتىگىن قوزعاعان عالىمدار ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدى ماقسات ەتەتىن شارۋاشىلىقتار الداعى جىلداردا توپىراقتى ساۋىقتىرۋ ماسەلەسىنە سەرگەك قاراۋ ءتيىس ەكەندىگىن ايتادى. قۇنارى مول توپىراق - سالاۋاتتى دەنساۋلىقتىڭ كەپىلى. ماماندار سونىمەن قاتار توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعىن ارتتىرۋدا اۋىسپالى ەگىستەردىڭ ماڭىزى بار ەكەندىگىن ايتادى. وڭدەلگەن ەگىستىك جەرلەردە كوپجىلدىق شوپتەر ءوسىرۋ مەن ارالىق داقىلداردى جاسىل تىڭايتقىش رەتىندە پايدالانۋ, ت.ب. كەشەندى باپتاۋ جۇمىستارى ورگانيكالىق قۇرامدى قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جەر جامىلعىسىن سورتاڭنان ارىلتۋ ماسەلەسىن قوزعاعان ب.جەكسەنبين, ب.ءامىروۆ, ت.ب. ماماندار توپىراقتى زاڭمەن قورعاۋ كوپتەگەن تۇيتكىلدى ماسەلەنىڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتەدى دەپ اتاپ ءوتتى.
الماتى