«الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق الماتى فيليالىنىڭ ديرەكتورى تىلەۋحان ابىلداەۆ جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋىندە وڭتۇستىك استانا جارنا اۋدارۋ جاعىنان رەسپۋبليكا بويىنشا كوش باستاپ تۇرعانىن جەتكىزدى. 2017 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن 2019 جىلدىڭ 25 قازانى ارالىعىندا «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا» تۇسكەن جارنا 222,3 ملرد تەڭگەنى قۇراعان.
ونىڭ 213,4 ملرد تەڭگەسى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ اۋدارىمدارى بولسا, قالعان 8,9 ملرد تەڭگەسى – جەكە كاسىپكەرلەر مەن ازاماتتىق-قۇقىقتىق كەلىسىمشارت نەگىزىندە ەڭبەك ەتەتىن تۇلعالارعا تيەسىلى. بۇل كورسەتكىش جيناقتالعان سومانىڭ بەستەن ءبىر بولىگىن قۇرايدى. قور مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, 2017 جىلدىڭ شىلدەسىنەن 2019 جىلدىڭ 25 قازانىنا دەيىنگى ارالىقتا الماتى قالاسىنان قورعا 45,9 ملرد تەڭگە جارنا اۋدارىلعان. ونىڭ 43,4 ملرد تەڭگەسىن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ اۋدارىمدارى قۇرايدى.
تىلەۋحان ابىلداەۆ اتاپ وتكەندەي, 2020 جىلى وڭتۇستىك استانالىقتارعا ارنالعان مەديتسينالىق كومەككە بولىنەتىن قارجى ءبىر جارىم ەسە نەمەسە 45,5 ملرد تەڭگەگە ارتادى. بيىل قالا بويىنشا تەگىن مەديتسينالىق كومەككە بيۋدجەتتەن 116,8 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ال 2020 جىلعا قاراي 160,4 ملرد تەڭگە جۇمساۋ جوسپارلانىپ وتىر. ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە دايىندىق باعىتىندا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا جاسالىپ, ءۇش دەڭگەيلى مەديتسينالىق كومەك جۇيەسى بەكىتىلدى, سونداي-اق قاجەتتى اقپاراتتىق جۇيەلەر ىسكە قوسىلعان. سونىمەن قاتار دايىندىق بارىسىندا ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان تۇرعىنداردى ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە تارتۋ جۇمىستارى دا جۇرگىزىلۋدە. قازىردىڭ وزىندە قور كەلىسىمشارتتار مەن قوسىمشا كەلىسىمدەردى جەدەل اتقارۋ قىزمەتتەرىن ىسكە قوسقان. بيىلعى تامىز ايىنان باستاپ جەكەلەگەن قۇجاتتار ەتسق ارقىلى جاسالۋدا. ونداعى ماقسات – مەديتسينالىق قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ جۇمىستارىنىڭ تيىمدىلىگى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ جانە دە جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ. سونىمەن قاتار بۇگىندە ساقتاندىرۋ تولەمدەرى تۇراقتى اۋدارىلماعاندىقتان, حالىقتىڭ 7 پايىزعا جۋىعى ساقتاندىرىلماعان بولىپ سانالادى. دەرەكتەر ەلىمىزدە ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان 1,1 ملن ادامنىڭ بار ەكەنىن كورسەتەدى. ناقتى ايتقاندا, رەسمي جۇمىس ىستەمەيتىن, جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلمەگەن, ازاماتتىق-قۇقىقتىق كەلىسىمشارت نەگىزىندە قىزمەت كورسەتپەيتىن تۇلعالار. دەسەك تە, ولار ءوز بەتىنشە جارنا اۋدارۋ قۇقىعىنا يە. جارنا مولشەرى ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ 5 پايىزىن قۇرايدى. سونداي-اق بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم ارقىلى تولەۋگە بولادى.
بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم (بجت) ەلىمىزدە 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەنگىزىلدى. جيىنتىق تولەمنىڭ ىشىندە وزگە دە الەۋمەتتىك تولەمدەرگە قوسا ساقتاندىرۋ جارناسى دا بار. بۇل جالپى سومانىڭ 40 پايىزىن قۇرايدى. بجت – رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار ءۇشىن ءبىر ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (اەك) نەمەسە 2525 تەڭگە, اۋىلدىق جەرلەر ءۇشىن – 0,5 اەك نەمەسە 1263 تەڭگە كولەمىندە بەلگىلەنگەن. تولەمنىڭ بۇل ءتۇرىن فريلانسەرلەر, سانتەحنيكتەر, قۇرىلىسشىلار, تاكسي جۇرگىزۋشىلەرى, ت.ب. تولەي الادى. الماتى قالاسى الەۋمەتتىك ءال-اۋقات باسقارماسى جەتەكشىسىنىڭ ورىنباسارى دانيار الكەباي ۇلى اتاپ وتكەندەي, قالادا مارتەبەسى انىقتالماعان 55 مىڭنان استام ازامات تۇرادى. ونىڭ 12 مىڭى – جالدامالى جۇمىسكەرلەر بولسا, 15,6 مىڭى – ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار, ال 8,8 مىڭى – رەسمي تىركەلمەگەن جۇمىسسىزدار. بۇگىنگە دەيىن بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم تولەگەندەر سانى 5,9 مىڭدى قۇرايدى. بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمدى egov.kz پورتالى ارقىلى ونلاين رەجىمدە, سونداي-اق كەز كەلگەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن «قازپوشتا» بولىمشەلەرى ارقىلى تولەۋگە بولادى. جىل باسىندا ەنگىزىلگەن جيىنتىق تولەم اتالعان ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ بارىنە ءمامس جۇيەسىنە قاتىسىپ, تولىققاندى كومەك الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ تولىققاندى ىسكە قوسىلادى.
الماتى