وبلىستا «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا بۇگىنگى كۇن تالاپتارىنا جاۋاپ بەرەتىن قىرۋار جۇمىس اتقارىلۋدا. اۋقىمدى جوبا وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنان باستاپ جۇزەگە اسىرىلا باستادى.
وبلىستاعى بارلىق سالانى تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا كەڭ اۋقىمدى جۇمىس قولعا الىنىپ, ءوڭىردىڭ بارلىق اقپاراتتىق جۇيەسىن قامتيتىن ءبىر تەرەزە پرينتسيپىندەگى جۇمىس جۇزەگە اسىرىلۋدا. «تۋريزم», «اشىق اكىمدىك», «ازاماتتار وتىنىشتەرى», «ۇيىمداردىڭ انىقتامالىعى», «سۇراۋ سالۋ» ءتارىزدى مودۋلدەر جۇزەگە اسىرىلۋدا. وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىنا وراي, «اقمولا وبلىسىنىڭ گەواقپاراتتىق پورتالى» قولعا الىندى. مۇنداعى باستى ماقسات – وبلىستىڭ تۋريستىك الەۋەتىن جارنامالاۋ, بۇرىن بەيحابار ادامدارعا تانىستىرۋ.
شىندىعىن ايتقاندا, كوز كورىپ, قۇلاق ەستىمەگەن سوڭ جەر ءجانناتى – كوكشەنىڭ ءۇزىلىپ تۇسكەن مونشاقتاي كوگىلدىر كولدەرىن, ساف اۋاسىن, تامىلجىعان تابيعاتىن الىس-جاقىن ەلدەردىڭ ءبارى بىردەي ەتەنە بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. تۋريزم سالاسىن تسيفرلاندىرۋ كوكشەتاۋ مەن قورعالجىننىڭ اراسىن كەڭ جايلاعان جالپاق ەلدىڭ قاسيەتتى جەرلەرىن, تاريحي ورىندارىن, جانعا جايلى جايساڭ تابيعاتىن قولمەن قويعانداي كورسەتىپ, ۇعىنىقتى تىلمەن بايانداپ, تانىستىرۋدا باعا جەتپەس مۇمكىندىك. تۋريزم گەوپورتالى ادەمى دە اسەرلى ديزاينمەن بەزەندىرىلگەن. وڭىردەگى مۇراجايلار مەن قوناقۇيلەردى, مەيرامحانالار مەن تۋريستىك باعىتتاردى كەز كەلگەن ادام وسى زور مۇمكىندىكتىڭ ارقاسىندا تاپ باسىپ تابا الادى. ايتقاندايىن, بۇل وڭىردە ابىلاي حان الاڭى, باۋبەك باتىر, بەسكەمپىر, بوتاعاي, قابانباي جانە ولجاباي باتىرلاردىڭ مازارلارى, كەنەسارى ۇڭگىرى, قوسباتىر قۇمايدىڭ, ناۋان حازىرەتتىڭ جەرلەنگەن جەرلەرى بار. مۇنىڭ بارلىعى ولكەگە ساپار شەگۋگە نيەت ەتكەن ادامدارعا ۇعىنىقتى كورسەتىلگەن. سونداي-اق كوپكە تۇسىنىكتى بولۋى ءۇشىن قازاق, ورىس, اعىلشىن, نەمىس تىلدەرىندە ءاربىر قاسيەتتى جەردىڭ سيپاتتاماسى بەرىلگەن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, كونە تاريح كومكەرگەن قاسيەتتى القاپتىڭ سيقىرلى الابى, جاڭا زاماننىڭ جوسىعى وزگەشە تەحنولوگياسىنىڭ ارقاسىندا جاھانعا جار سالىپ تۇر.
كۇندەلىكتى تىرشىلىكتە وبلىس تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىراتىن «تۇرعىن ءۇي» قورى اقپاراتتىق جۇيەسى دە ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولىپ وتىر. وندا وبلىستاعى ەلدى مەكەندەردىڭ ەلەكتروندى كارتاسى جاسالىپ, مەكەنجايلارى كورسەتىلگەن. بۇل مودۋل ارقىلى حالىق وزدەرىن تولعاندىرىپ جۇرگەن جەر ماسەلەسى, وزگە دە شارۋاشىلىق قامى جايىندا اقپارات الىپ, ساۋالدارىن قويا الادى. جوعارىدا اتالعان اقپاراتتىق جۇيە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ وتىر.
2018 جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ 103 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتى قامتيتىن «بالالاردى مەكتەپكە قابىلداۋدى اۆتوماتتاندىرۋ» قىزمەتى جۇمىس ىستەي باستادى. الدىمەن وبلىس تۇرعىندارىنا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بۇل جۇيە ءبىلىم وشاقتارىنىڭ تسيفرلى فورمات بويىنشا جۇمىس ىستەۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى. وبلىستا ءبىلىم سالاسىن تسيفرلاندىرۋ جوسپارىنا سايكەس 2019 جىلى بارلىق 457 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتى وسى جۇيەگە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. الەۋمەتتىك تيىمدىلىگى دە زور.
ماسەلەن, مەكتەپتى تاڭداۋعا, جەمقورلىقتى 70 پايىزعا ازايتۋعا اسەر ەتەدى. وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ وبلىستاعى 148 مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە تسيفرلى جۇيەگە كوشىرىلدى. ەندى سابيلەر ومىرگە كەلىسىمەن, اۆتوماتتى تۇردە بالاباقشا كەزەگىنە تۇرعىزىلادى. باسقا دا تۇرعىندارعا ىڭعايلى جاعى از ەمەس. ماسەلەن, بالعىندارىن ۇيىنە نەمەسە جۇمىسىنا جاقىن مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەرگە ورنالاستىرۋ نەمەسە اۋىستىرۋ دا وسى جۇيە ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. ءار بالانىڭ ەلەكتروندى تولقۇجاتى جاسالادى. جوعارىدا اتالعان جوسپارعا سايكەس بيىل وبلىستاعى بارلىق 464 مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە جاڭا جۇيە ارقىلى جۇمىس ىستەمەك. جۇيەنىڭ شاراپاتى تومەنگى بۋىنمەن قاتار, كوللەدجدەردى دە قامتىپ وتىر.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, زامان اعىمىنا سايكەس ۇمتىلىس بولعانىمەن, ولقىلىق تا جوق ەمەس. ماسەلەن, كومپيۋتەرلىك تەحنيكالارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءالى دە جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەدى. ماسەلەن, 9 وقۋشىعا 1 كومپيۋتەردەن كەلەدى. بارلىق ءبىلىم وشاقتارىندا 14656 دانا كومپيۋتەر بولسا, سونىڭ 30 پايىزى نەمەسە 4406-سى ەسكىرگەن, الماستىرۋدى قاجەت ەتەدى. 8220 ءپان كابينەتىنىڭ بارلىعى بىردەي كومپيۋتەرمەن جابدىقتالماعان, بار بولعانى 56 پايىزى نەمەسە 4 622-ءسى عانا قامتىلعان. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن 2018 جىلى 523 كومپيۋتەر الىندى. 360 مەكتەپ Wi-Fi جۇيەسىنە قوسىلۋ ءۇشىن بيۋدجەتتەن قارجى قاراستىرىلۋدا.
«تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارىنا سايكەس تۇرعىنداردى وقىتىپ ۇيرەتۋ جايى دا قاراستىرىلۋدا. ول 2019 جىلى 79 000 ادامدى قامتۋعا ءتيىس. اقمولا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى وسى باعىتتا ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن 510 ءبىلىم مەكەمەسىن دايىنداعان. ناتيجەسىندە, 130 934 ادام وقىتىلادى. ەگەر ويعا العان اۋقىمدى شارۋا جۇزەگە اسسا, بىرقىدىرۋ تابىسقا قول جەتكىزىلەر ەدى. ولاي دەيتىنىمىز, 2018 جىلى تسيفرلى ساۋاتتىلىققا 76 000 ادامدى وقىتۋ جوسپارلانعان بولاتىن.
ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا وبلىس ورتالىعىندا «كۆانتوريۋم» بالالار تەحنوپاركى جۇمىس ىستەي باستادى. بۇل جەردە 2 مىڭنان استام بالا فيزيكا, ماتەماتيكا, مەحاترونيكا, الگوريتميكا ءتارىزدى ءپان جۇيەلەرىن تەرەڭدەي يگەرۋدە. ستەپنوگور قالاسىندا مەكتەپارالىق وقۋ-وندىرىستىك كومبيناتىندا 300-دەن استام بالانى قامتىعان تەحنيكالىق جانە ەكونوميكالىق باعىتتاعى «Smart Step» بيزنەس ينكۋباتورى جۇمىس ىستەي باستادى. 2018 جىلى كوكشەتاۋ قالاسىندا مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم بەرەتىن 900 ورىندىق ءىت مەكتەپ-ليتسەيى اشىلدى. بۇل مەكتەپ-ليتسەيدە وقۋشىلار روبوتتەحنيكا جانە باعدارلامالاۋ باعىتىندا وقىتىلۋدا. جوبانىڭ ءمانى ەۋروپالىق ءبىلىم قالىپتارىنا ساي كەلەدى. نەگىزىنەن جاڭا تەحنولوگيا, عىلىمي يننوۆاتسيا جانە ماتەماتيكالىق مودەلدەۋ باعىتتارى قامتىلىپ وتىر. ۇستىمىزدەگى جىلى ءدال وسىنداي 800 ورىندىق ءىت-ليتسەي بۋراباي اۋدانىندا اشىلماق.
ءبىلىم جۇيەسىن جەتىلدىرۋدە Nur Otan پارتياسىنىڭ دا قوماقتى ۇلەسى بار. مۇندا تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا ءۇش جوبا قاراستىرىلعان. سونىڭ ءبىرى بالالارعا ارنالعان تەگىن ءىت سىنىپتار. وتكەن وقۋ جىلىنان باستاپ وبلىستا 62 تەگىن ءىت سىنىپتارى جۇمىس ىستەي باستادى. جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ وبلىستاعى بارلىق 560 مەكتەپتى تەگىن ءىت سىنىپتارىمەن قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
2018 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنان باستاپ «مەنىڭ ماماندىعىم» ۇيالى قوسىمشاسى ىسكە قوسىلدى. بۇل جاڭالىق اسىرەسە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى مەن تالاپكەرلەردىڭ ماماندىق تاڭداۋىنا كوپ كومەگىن تيگىزەدى. قاي وقۋ ورنىندا, قانداي ماماندىق بويىنشا مامان دايىندايتىنىن وسى قوسىمشادان بىلۋگە بولادى. ۇيالى قوسىمشا تاۋلىگىنە 24 ساعات بويى جۇمىس ىستەيدى.
2018 جىلى 496 نەگىزگى جانە ورتا مەكتەپتىڭ ەلەكتروندى كارتاسى جاسالدى. كارتادا مەكتەپ تۋرالى بارلىق مالىمەت بار. بۇل جۇيە بالالارمەن جانە اتا-انالارمەن جۇمىس ىستەۋگە اسا قولايلى. اقكول قالاسىندا «Smart City Aqkól» جالپى ءبىلىم بەرەتىن 4 مەكتەپ «Smart-مەكتەپ» جۇيەسىنە قوسىلعان.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا دا جاڭا جۇيەنىڭ شاراپاتى از ەمەس. كەشەندى مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيە ەمحانالاردىڭ, دارىگەرلىك امبۋلاتوريالاردىڭ جۇمىسىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتىپ وتىر. 2019 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باستاپ 196 112 ادام كەزەككە جازىلعان. دەنساۋلىعى سىر بەرگەن ادامداردىڭ اراسىندا كۇنى بۇرىن كەزەككە تۇراتىنداردىڭ ۇلەسى 76,49 پايىزدى قۇرايدى. قازىر 153 002 ادام جەكە كابينەت قىزمەتىن پايدالانادى. بۇل سالادا دا تسيفرلى ساۋاتتىلىققا 512 417 تۇرعىن وقىتىلعان. اقپاراتتاندىرۋدىڭ ارقاسىندا كوپشىلىك قاۋىم تسيفرلاندىرۋ جۇيەسىنىڭ يگىلىگىن كورە باستادى. ادامداردىڭ جەكە كابينەتتى پايدالانۋىنىڭ ارقاسىندا 3 272 ۇيگە دارىگەرلىك كومەك كورسەتۋگە شاقىرۋ جاسالعان. ەكونوميكالىق اسەرى دە از ەمەس. بۇرىنعىعا قاراعاندا, كەڭسە تاۋارلارى از جۇمسالاتىن بولدى. دارىگەرلەردىڭ دە, ولارعا قارالاتىن سىرقاتتاردىڭ دا ۋاقىتى شامامەن 50 پايىزعا قىسقاردى.
بۇگىنگى تاڭدا تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنا تسيفرلاندىرۋ جۇيەسى كەڭ اۋقىمدا ەنگىزىلۋدە. وسى قىزمەت جۇيەسىنە ارىز-شاعىمنىڭ ءجيى تۇسەتىنى بار. بۇگىنگى تاڭدا 64 تۇرعىن ءۇي كووپەراتيۆى مەن جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىك تىركەلگەن. باعدارلاما حالىقتان جينالعان قاراجاتتىڭ قايدا, قالاي جۇمسالاتىنىن اشىق كورسەتەدى. سونداي-اق ءوتىنىش-تىلەكتەر دە ۋاقتىلى جەتكىزىلەدى. الداعى ۋاقىتتا سالانى تۇبەگەيلى تارتىپكە كەلتىرۋ ءۇشىن جاڭا بازا جۇيەسى قۇرىلىپ, بىرىڭعاي تولەم قۇجاتتارى توپتاستىرىلماق. بۇل جۇيە جەكە ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى حالىققا تەگىن قىزمەت كورسەتەدى. ۇستىمىزدەگى جىلى تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق قىزمەت سالاسىنداعى بارلىق مەكەمەلەر جاڭا جۇيەگە كوشىرىلمەك.
تاعى ءبىر اتاپ كورسەتەتىن جاي, ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسى. 2018 جىلدان باستاپ ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ باعىتىندا ەلەكتروندى بيرجا جۇمىس ىستەي باستادى. ەندىگى ارادا پورتالعا تىركەۋ, بوس جۇمىس ورىندارىن جاريالاۋ, باسقا دا تولىپ جاتقان ۇسىنىستار جاڭا جۇيە ارقىلى جۇمىس ىستەيتىن بولادى.
وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس سالاسىندا ءدال وسىنداي جاعىمدى جاڭالىقتار بار. ال جەكەلەگەن ەلدى مەكەندەر ىشىندە اقكول قالاسى ەلىمىزدەگى «اقىلدى» قالالاردىڭ العاشقىسى بولىپ جۇمىس ىستەۋدە. بۇل قالادا تسيفرلاندىرۋ جۇيەسىنىڭ بارلىق يگىلىكتەرى بار.
اقمولا وبلىسى