قىزىلجار وڭىرىندە ەسىمى ەل اۋزىندا ءجيى اتالسا دا, ەرەن ەرلىگى ەسكەرۋسىز قالىپ كەلە جاتقان تۇلعالاردىڭ ءبىرى – اندىعوجا المامبەت ۇلى. ول تۋرالى قۇيما قۇلاق قاريالار مەن شەجىرەلى قارتتاردىڭ بىلەرى از ەمەس.
بۇل ورايدا التىنشى ۇرپاعى مولداحمەت سۇراعان ۇلىنىڭ باباسى جايلى كوز مايىن تاۋىسىپ, ءبىراز مالىمەتتەر جيناعانىن بولە-جارا ايتقان ءجون. ونىڭ جازبالارىنا سۇيەنسەك, اندىعوجا باتىر اققايىڭ اۋدانى ارالاعاش اۋىلىنان 10 شاقىرىمداي جەردە ورنالاسقان ۇشقىزىل قونىسىندا تۋىپ-وسكەن. اتامەكەنى «قارشىعا ۇستاعان» دەپ اتالعان. وسى جەردە قالىڭ شۇبار باۋرايىندا 1672 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. جاستايىنان شىمىرلىعىمەن, بىربەتكەيلىگىمەن, تاباندىلىعىمەن كوزگە تۇسكەن ول جاۋ جاعادان العان قيىن-قىستاۋ ساتتەردە قويلى اتىعاي جاساعىن باستاپ, ابىلايدىڭ جانىنان تابىلعان. حان وعان ۇلكەن سەنىم ارتىپ, شەشۋشى شايقاستارعا جۇمساپ وتىرعان. «بۇلانتى-اياگوز», «اڭىراقاي» سەكىلدى كەسكىلەسكەن ۇرىستاردا جاۋجۇرەك باتىر دۇشپاندارىنا قىرعيداي ءتيىپ, ۇرەيىن ۇشىرعان.
كەيبىر دەرەكتەر بويىنشا اندىعوجا اتامىزدىڭ ەكى قايىنجۇرتى بولسا كەرەك. بۇل تۋرالى كوكشەتاۋلىق بەلگىلى جۋرناليست-جازۋشى تورتاي سادۋاقاسوۆتىڭ «ەل مەن جەر» اتتى تاريحي جيناعىندا ناقتى مىسالدار كەلتىرىلگەن. اڭىراقاي شايقاسىنان كەيىن وعان كوكشە جەرىندە «حان بۇلاعى», «قىزىلاعاش» قونىستارى سىيعا تارتىلعان. بۋرابايلىق ۇرپاقتارى ەكى اۋىلعا اندىعوجا مەن اڭعال باتىرلاردىڭ ەسىمىن بەرىپ, يگىلىكتى ىستەر اتقارسا, تۋعان جەرىندە ونداي قۇرمەتتىڭ كورسەتىلمەۋى وكىنىشتى, دەپ جازادى مولداحمەت اقساقال.
ء باھادۇردىڭ كەز كەلگەن تىعىرىقتان جول تاۋىپ شىعاتىن پاراساتتى اقىل-ايلاسىمەن قاتار زور قارا كۇشتىڭ يەسى بولعانىن ايعاقتايتىن دەرەكتەر دە از ۇشىراسپايدى. ەل اۋزىنداعى اڭگىمەگە سۇيەنسەك, بىردە اڭعال, اعىباي, اندىعوجا ۇشەۋى اقشوقى دەگەن جەردە كۇش سىناسىپ, ۇلكەن قارا تاستى ايبالتامەن شاپقان دەسەدى. سوندا سوڭعىسىنىڭ ايبالتاسى ۇڭعىسىنا دەيىن قارا تاسقا كىرىپ كەتكەن كورىنەدى. كەيىن سول ءوڭىر «اندىعوجانىڭ اقشوقىسى» اتالىپ كەتىپتى.
قازاق جەرىنىڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ قالۋعا وراسان قىزمەت ەتىپ, اتى اڭىزعا اينالعان اتاسى جايلى تىرنەكتەپ ماعلۇماتتار جيناستىرىپ جۇرگەن ۇرپاقتارىنىڭ ءبىرى سالىمبەك مەيراموۆ ءوز ەستەلىگىندە مىنگەن اتى – تاۋشۇبار, بۇركىتى – اقبالاق, قارشىعاسى – كوكسۇڭگى اتالعانىن ايتادى. تۋعان جەرىندە ەسكەرۋسىز قالماسىن دەسەك, جەرگىلىكتى مۇراعات, مادەنيەت قىزمەتكەرلەرى دە ەلدى مەكەنگە, كوشەلەرگە ەسىمى بەرىلۋىنە بەلسەنە اتسالىسقاندارى ءجون, دەيدى ول.
ولە-ولگەنشە قانجىعالى بوگەنباي, شاقشاق ۇلى جانىبەك, اندىعوجا المامبەت ۇلى ۇشەۋى قالاي سىيلاسىپ وتسە, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىندە دە قاتار جەرلەنىپ, ماڭگىلىك تىنىستاپ جاتىر.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى