• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 24 قازان, 2019

لاتىنشاعا كوشۋ ناۋقانشىلدىقتى كوتەرمەيدى

280 رەت
كورسەتىلدى

لاتىنشاعا كوشۋ ناۋقانشىلدىقتى كوتەرمەيدى - دەيدى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن باسقارۋ ورتالىعىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى  داۋلەت ابەنوۆ.

يا, بۇگىنگى ماتەريالىمىزدىڭ تاقىرىبىنا شىعارىپ وتىرعانىمىزداي «ەگەمەننىڭ» اقتوبە قالاسىنداعى ءتىلشى قوسىنىنا ارنايى كەلگەن ازاماتتىڭ ايتارى جەكە باستىڭ قامى ەمەس, لاتىنشاعا كوشۋدىڭ جاي-كۇيى بولىپ شىقتى. ول تاياۋدا جاڭا ءالىپبيدى ودان ءارى جەتىلدىرە ءتۇسۋدىڭ ماڭىزدىلىعى جونىندە وي تولعاعان رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توقتامىنا ەكپىن ءتۇسىردى. مەملەكەت باسشىسى مالىمدەگەندەي ءالىپبيدى لاتىن قارپىنە كوشىرۋ تۋرالى تاريحي شەشىمنىڭ قابىلدانعانىنا ەكى جىلعا جۋىقتادى. بىراق قارىپتەردە ءالى دە بولسا ولقىلىقتار بار ەكەنى جاسىرىن ەمەس دەدى ول.

پرەزيدەنتتىڭ ايتقانىن ءتىلشى عالىمدار مەن ارنايى ماماندار ازىرلەيتىن وقۋ ورىندارى ءوزارا بىرلەسىپ, جۇمىلا ىسكە اسىرعانى ءجون. تەك وسىنداي جاعدايدا عانا ءىس ناتيجەلى بولماق. وسى ورايدا سوڭعى ەكى جىلدا ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىراز ىستەر تىندىرىلدى. لاتىنشاعا كوشۋ ناۋقانشىلدىقتى كوتەرمەيدى. بۇل ىشكى ءيىرىمى مەن استارى مول, ءارى كۇرمەۋى كوپ ءىس. سوندىقتان اتالعان جوعارى وقۋ ورنىندا ەڭ الدىمەن لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ ءۇشىن قانداي ۇستانىمدار العا ۇستالۋى كەرەكتىگى ايقىندالدى. سونىمەن بىرگە ءتيىستى ءتىل زاڭدىلىقتارىنا سۇيەنۋ قاجەتتىلىگى دە ەسكەرىلدى دەدى تاريح علىمىنىڭ كانديداتى داۋلەت ابەنوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا بولاشاق ءتىل ماماندارىنىڭ كاسىبي قۇزىرەتتىلىگىن قالىپتاستىرا ءبىلۋدىڭ ءرولى جوعارى. بۇعان ىقپالىن تيگىزۋ ءۇشىن «ەگەمەنگە» كەلگەن عالىم جەتەكشىلىك جاسايتىن ورتالىق «لاتىنعا كوشۋ – وركەنيەتكە قادام» اتتى عىلىمي جيناق شىعارىپتى. بۇعان «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جانە وزگە رەسپۋبليكالىق باسىلىم بەتتەرىندە جاريالانعان ماتەريالدار نەگىز بولىپتى. بۇدان بولەك ايماقتاعى ىرگەلى جوعارى وقۋ ورنى تۇركياداعى كوستومول ۋنيۆەرسيتەتىمەن بايلانىس جاساپ تۇرادى ەكەن. وسىنداي تۋىستىق قارىم-قاتىناستاردىڭ ناتيجەسىندە وتكەن جىلى مۇندا «قازاق ەلى» ورتالىعى قۇرىلعان. ونىڭ اشىلۋ ءراسىمى كەزىندە تۇركيالىق ستۋدەنتتەرگە جۇبانوۆ ۋنيۆەرسيتەتى اتىنان لاتىن ءالىپبيى نۇسقاسىندا تۇڭعىش رەت جارىق كورگەن «قازاق ءتىلى گرامماتيكاسى» وقۋلىعى تاپسىرىلىپتى. اتالمىش ەڭبەك پروفەسسور باۋىرجان ەردەنبەكوۆ باستاعان اۆتورلار ۇجىمىنىڭ لاتىن قارپىندە جازعان قارلىعاش-قادامى دەدى بۇدان ءارى داۋلەت ابەنوۆ.

لاتىن قارپىنە بىرتىندەپ ساتىلاپ كوشۋ كەزەڭىندە ولقىلىقتار مەن ۇستىرتتىكتەر ورىن الماي تۇرمايدى. مۇنى تابيعي ءۇردىس دەپ قابىلداعانىمىز ءجون. دەگەنمەن بۇل ارالىقتا وسى ولقىلىقتاردى بولدىرماۋ مەن الدىن الۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرگەندى ءجون كورەمىز. جاڭا ەملەنى ۇيرەتۋگە قاتىستى دا قولعا العان كەشەندى جوسپارلارىمىز بار. قازىرگى كۇننىڭ وزىندە وتكىزىلە باستاعان اشىق ەسىك كۇندەرى سونىڭ باستاۋى دەپ ءۇن قاتتى ورتالىق ۇيلەستىرۋشىسى.

بۇعان قوسا «ەگەمەنگە» كەلگەن ەل اعاسى قازاق ءتىلىنىڭ عىلىم تىلىنە اينالۋىن كوكسەگەن بۇل ماسەلەنى الدىنا مۇرات-ماقسات تۇتقان ءىرى لينگۆيست عالىم قۇدايبەرگەن جۇبانوۆتىڭ تۋعانىنا 120 جىل تولۋ داتاسى كەزىندە ونىڭ لاتىن گرافيكاسى مەن ورفوگرافياسىنا بايلانىستى ەڭبەكتەرى قايتا وڭدەلىپ جاريالانىپ ءوز وقىرماندارىمەن قاۋىشقانىن تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىك سەزىممەن بايانداپ بەردى. ءبىزدىڭ ۇيىمشىل ۇجىم لاتىنشاعا كوشۋ ارقىلى ۇلتتىق سانانى جاڭعىرتۋعا بولادى دەگەن ورتاق پىكىرگە كەلىپ وتىر دەپ اياقتادى ءوز ويىن داۋلەت ابەنوۆ. ول بۇل وي-تۇجىرىمدارىنىڭ تۇراقتى جازدىرىپ الىپ وقيتىن باسىلىمى «Egemen Qazaqstan»-دا جاريالانۋىن وتىنگەن ەدى. البەتتە, اماناتقا قيانات جاساۋعا بولمايدى. سوندىقتان دا ونىڭ لاتىن قارپىنە كوشۋگە ازىرلىك جۇمىستارى جونىندە ايتقاندارىن گازەتىمىزگە جولداعاندى ءجون كوردىك.

سوڭعى جاڭالىقتار