ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا وتكەن بريفينگتە ەنەرگەتيكا ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ مۇناي-گاز سالاسىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى تۋرالى ايتىپ بەردى.
م.دوسمۇحامبەتوۆ اتاپ وتكەندەي, مۇناي-گاز سالاسىن دامىتۋ وڭ سەرپىن كورسەتىپ وتىر. بيىل مۇناي ءوندىرۋ جوسپارى 89 ملن توننا بولىپ بەلگىلەندى.
9 ايدا 66,8 ملن توننا مۇناي ءوندىرىلدى. سونىڭ ىشىندە ءۇش ءىرى جوبادا 40,6 ملن توننا, ايتالىق, قاشاعاندا – 10,1 ملن توننا, تەڭىزدە – 22 ملن توننا, قاراشىعاناقتا 8,5 ملن توننا مۇناي ءوندىرىلدى.
قاشاعان مەن تەڭىز كەن ورىندارىندا جوسپارلانعان كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى ءساتتى اياقتالدى. بيىل 15 قىركۇيەكتەن باستاپ قاراشىعاناقتىڭ نەگىزگى وندىرىستىك وبەكتىلەرىندە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى باستالدى. ءوندىرىس تولىعىمەن توقتاتىلدى, جوندەۋ جۇمىستارى 13 قازانعا دەيىن جالعاسادى. وڭدەۋ كەشەنى, گازدى كەرى ايداۋ كومپرەسسورلارى, گازدى دايىنداۋ قوندىرعىلارى جوندەلۋدە.
«مۇناي ءوندىرۋدىڭ وسى قارقىنى بيىل 89 ملن توننادان اسا قارا التىن وندىرۋگە بولاتىنىن كورسەتىپ وتىر», دەدى م.دوسمۇحامبەتوۆ.
مۇناي ونىمدەرىن ءوندىرۋ سالاسىندا 2018 جىلى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىندا جاڭعىرتۋ جۇمىسى اياقتالعان سوڭ, وڭدەۋ قۋاتى مەن تەرەڭدىگى ارتتى.
ءۇش زاۋىتتا مۇناي وڭدەۋ كولەمى 12,7 ملن توننانى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىنە قاراعاندا 5%-عا ارتىق. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا مۇناي ونىمدەرىن ءوندىرۋ ءبىرشاما ءوستى. اتاپ ايتساق, بەنزين بويىنشا 14%-عا, ديزەل وتىنى بويىنشا 11%-عا, اۋە وتىنى بويىنشا 2 ەسەدەن استام.
گاز ءوندىرۋ كولەمى 41,9 ملرد تەكشە مەتردى قۇرادى. تاۋارلىق گاز ءوندىرىسى 24,7 ملرد تەكشە مەترگە جەتتى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس كوتەرمە نارىقتا باعانىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرىلمەدى, بۇل حالىق ءۇشىن گاز باعاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مۇناي-حيميا سەكتورىندا بيتۋم ءوندىرۋ 702 مىڭ توننانى قۇرادى. ءوندىرۋ كولەمى ەلىمىزدىڭ جول سالاسىنىڭ قاجەتتىلىگىن تولىعىمەن قاناعاتتاندىرادى. 2019 جىلعا ارنالعان جوسپار – 767 مىڭ توننا. اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا وسى جىلدىڭ 9 ايى ىشىندە 107 مىڭ توننا حوش ءيىستى كومىرسۋتەك (بەنزول, پاراكسيلول) ءوندىرىلدى. اتالعان ءونىم ەكسپورتقا باعدارلانعان. 2019 جىلعا ارنالعان جوسپار – 180 مىڭ توننا. اعىمداعى جىلدىڭ تامىز ايىندا الماتى وبلىسىندا جاعارماي وندىرەتىن زاۋىت پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ قۋاتى جىلىنا – 100 مىڭ توننا. وسى ءوندىرىس ىشكى نارىقتىڭ جاعارمايعا دەگەن قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە جاقىن شەتەلگە ەكسپورتتى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بريفينگتە ءبىرىنشى ۆيتسە-مينيستر جۋرناليستەر قويعان بىرقاتار سۇراققا جاۋاپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقان قاراشىعاناق جوباسىنا 25 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا سالىنسا, مۇنىڭ 7 ملرد دوللارى جەرگىلىكتى ساتىپ الۋلارعا باعىتتالعان.
سونداي-اق سارىارقا گاز قۇبىرىن تارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جوبا بويىنشا قۇبىر تارتۋدان بولەك بەس جەردەن 5 ستانسا سالىنۋى ءتيىس. ونىڭ قۇرال-جابدىقتارى مەن قوندىرعىلارى تولىق ساتىپ الىنعان. مىنە, وسى جۇمىستاردىڭ بارلىعى بيىل جەلتوقسان ايىندا اياقتالۋى ءتيىس. مۇنان ءارى جەتكىزىلگەن گازدى تۇتىنۋشىلارعا دەيىن تاراتۋ ءۇشىن ىشكى جەلىلەر ىسكە قوسىلۋى كەرەك. بۇل – جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر مىندەتىندەگى جۇمىس.
قاشاعان جوباسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جول كارتاسى ازىرلەنۋدە. جوبا بويىنشا گاز وڭدەيتىن زاۋىت سالىنباق. قاشاعان جوباسى الداعى ۋاقىتتا كەڭەيتىلەدى. جوبانىڭ قۋاتى, الدىن الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا, بىرتە-بىرتە كۇنىنە 500 مىڭ باررەل مۇناي وندىرۋگە دەيىن جەتكىزىلۋى ءتيىس. ال گاز وڭدەيتىن زاۋىت جىلىنا 1 ملرد تەكشە مەتر تازارتىلعان گاز شىعاراتىن بولادى. بۇل ىشكى نارىققا گاز بەرۋ كولەمىن ەداۋىر ارتتىرا تۇسپەك. ينۆەستورلار قازىر وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى اقىلداسۋدا.
ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ قويىلعان سۇراققا وراي ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى ءۇش جوبا (تەڭىز, قاشاعان, قاراشىعاناق) بويىنشا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ 90 پايىزىن قازاقستاندىقتار قۇرايتىندىعىن ايتىپ ءوتتى. سونىڭ ىشىندە قاشاعان جوباسى بويىنشا 3200 شتاتتىق قىزمەتكەر بار. مۇنىڭ سىرتىندا وسى جوباعا قىزمەت كورسەتەتىن مەردىگەرلىك ۇيىمداردا 7 مىڭعا تارتا ادام ەڭبەك ەتەدى. ولاردىڭ 90 پايىزى قازاقستاندىقتار.