جاھاندىق وركەندەۋ قارقىن العان سايىن ازيا دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا ءتۇستى. قاي سالا بولسىن, الدىمەن ەكونوميكانىڭ تامىرىنا قان جۇگىرتۋ ءۇشىن جۇيەلى ۇيىمداستىرىلىپ, ناتيجەسىندە ازيا ەلدەرىنىڭ الەۋەتى ەداۋىر ارتتى. بۇل رەتتە قازاقستان باسىمدىق بەرەر باعىت قايسى؟ ىشكى-سىرتقى ساياسي ىقپالداستىقتىڭ ۇرىمتال تۇسىن ۇتقىر پايدالانۋ ءۇشىن نەندەي تاۋەكەلگە بارۋ كەرەك؟ الەم ەلدەرىن جاپپاي ويلاندىرعان وزەكتى ماسەلەلەر ورتاق الاڭدا جان-جاقتى تالقىلاندى. بۇل شەڭبەرگە ءوز شەشىمىن ۇسىنعان قازاقستاننىڭ ءۇنىن مەملەكەت باسشىسى اشىق ءارى ايقىن جەتكىزدى. وسى ورايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى ەرلان قارين جۋرناليستەرگە سۇحبات بەرىپ, «ۆالداي» پىكىرتالاس كلۋبى سياقتى جيىندارعا قاتىسۋدىڭ قازاقستان ءيميدجى ءۇشىن قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– «ۆالداي» پىكىرتالاس كلۋبى – الەمدەگى تانىمال ءارى ىقپالدى ساراپشىلار الاڭى. كلۋبتىڭ كەڭىنەن تانىلۋىنا, الەم جۇرتشىلىعى نازارىنا ىلىگۋىنە بىرنەشە فاكتور اسەر ەتەدى. الدىمەن باتىس ەلدەرى, ونىڭ ىشىندە اقش, ەۋروپا, سونىمەن قاتار ازيانىڭ الپاۋىت مەملەكەتتەرىنەن بەدەلدى عالىمدار, ايگىلى ساياساتكەرلەر مەن ەكونوميست مامانداردىڭ باسىن قوسقان ورتاق الاڭعا اينالعانىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. ءار مەملەكەتتەن جينالعان ساراپشىلار بەلگىلى ءبىر ايماققا نەمەسە حالىقارالىق ارەناداعى ساياساتقا, ساياسي شەشىمدەردىڭ قابىلدانۋىنا ىقپال ەتكەن تۇلعالار. كەزدەسۋ بارىسىندا ساياسي قايراتكەرلەر مەن مەملەكەت باسشىلارى ساراپشىلار قاۋىمداستىعى ارقىلى ءوز ەلدەرىنىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياسي باعىتىنىڭ باسىمدىعىن جەتكىزۋگە تىرىسادى, – دەگەن ە.قاريننىڭ ايتۋىنشا, بيىل ون التىنشى رەت ۇيىمداستىرىلعان شاراعا تۇڭعىش رەت قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قاتىسىپ وتىر. پىكىرتالاس الاڭى كەزىندە مەملەكەت باسشىسى الەمدەگى ىقپالدى, تانىمال ساراپشىلارمەن كەزدەسىپ, ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى. كلۋب وتىرىسىنا وزگە دە مەملەكەت باسشىلارى قاتىسىپ, بۇل رەتتە پرەزيدەنت ارىپتەستەرىمەن ەكىجاقتى, كوپجاقتى كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلدى.
− كلۋب اياسىندا ساياسي-ەكونوميكالىق سالالاردى ارقاۋ ەتكەن ماسەلەلەر كەڭىنەن تالقىلاندى. ساياساتكەرلەر ادەتتە رەسمي كەزدەسۋلەردىڭ الاڭدارىندا عانا ەمەس, بەيرەسمي شارالار اياسىندا وتەتىن كەزدەسۋلەردى ۇتىمدى پايدالانۋعا تىرىسادى. بۇل رەتتە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى وسىنداي كەزدەسۋلەر قازاقستان ءۇشىن اسا ءتيىمدى بولماق. سەبەبى ءبىز حالىقارالىق جانە ايماقتىق پروتسەستەردىڭ قاتىسۋشىسى بولعاندىقتان, سىرتقى ساياسي باسىمدىقتارىمىزدى ءتۇرلى ورتاداعى ساياسي ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنا ۇتىمدى جەتكىزەمىز. بەيبىتشىلىك باعىتىنداعى قازاقستاننىڭ باستامالارى الەمگە ايان. ونىڭ ىشىندە يادرولىق قارۋسىزداندىرۋ ايماقتىق قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان ءتيىمدى ءارى مويىندالعان ءتۇرلى باستامالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. سول سەبەپتى ەلدىڭ سىرتقى ساياسي باسىمدىقتارىن كەڭەيتىپ, قولداۋشىلار اياسىن ارتتىرۋعا كوڭىل بولىنبەك, – دەدى پرەزيدەنتتىڭ كەڭەسشىسى.
الەم ەلدەرى قاۋىمداستىعىنىڭ ورتاق الاڭىنا بيىل بەسىنشى مارتە قاتىسقان ە.قارين سوڭعى ءۇش-ءتورت جىلدا «ۆالداي» كلۋبىنىڭ نەگىزگى تاقىرىبى ازيا ەلدەرىنە ارنالعانىن ايتتى. وعان سەبەپ, رەسەيلىك ساراپشىلار قاۋىمداستىعى تاراپىنان شىعىستىڭ ءرولى ارتىپ, باتىس ەلدەرىنە باسەكەلەس بولۋعا تولىعىمەن قاۋقارلى ەكەنى مويىندال- عان.
– وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن رەسەي باسشىسى ۆ.پۋتين «شىعىسقا قاراي بەت بۇرۋ» دەگەن سىرتقى ساياسي تۇجىرىمدامالىق باستاماسىن كوتەرگەن بولاتىن. سوعان سايكەس رەسەي تۇراقتى تۇردە شىعىستاعى ازيا ەلدەرىمەن بايلانىستى نىعايتۋعا نيەتتى. شىعىسپەن بايلانىس تۋرالى ءسوز بولعاندا رەسەي بۇل باعىتتاعى ستراتەگيالىق ارىپتەسى قازاقستانمەن اراداعى دوستىق, ىنتىماقتاستىق, ساياسي-ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ جاندانۋىنا نيەتتى. ويتكەنى كورشى ەلدىڭ وزگە مەملەكەتتەرمەن اراداعى قارىم-قاتىناسىن ءبىزدىڭ ەل ارقىلى تۇزەۋگە, جاقسارتۋعا مۇمكىندىگى مول, – دەدى ە.قارين.