– قۇرمەتتى مۇستافا شەنتوپ مىرزا, اڭگىمەمىزدى تۇركيا مەن قازاقستاننىڭ قارىم-قاتىناستارىنان باستاساق...
– قازاقستان – ءبىز قازىر ءبىر بولىگىن ورتالىق ازيا دەپ اتاپ جۇرگەن ەجەلگى تۇركىستان جەرىنىڭ ۇلكەن ءارى قۋاتتى مەملەكەتى. ءوزى ورنالاسقان ايماق پەن حالىقارالىق قاتىناستاردا وزگەلەر سوزىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەتكە اينالدى. ال تۇركيا قازاقستاننىڭ ءبىر باۋىرىنىڭ مەملەكەتى. ءبىز ءتىل, تاريح, مادەنيەت پەن سەنىم باۋلارىمەن قوساقتالعان جۇرتپىز. قازاقستاندىق باۋىرلارىمىز سياقتى ءبىز دە قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ رۋحانياتىنان ءنار العان ناسىلدەن تارايمىز.
قازاقستاننىڭ ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزدەگى ورنى ايرىقشا. سوندىقتان جاھانداعى حالىقتار وتباسىنىڭ تاۋەلسىز ءبىر مۇشەسى بولۋعا بەل بايلاعان كەزىندە ءبىرىنشى مويىنداعان مەملەكەت ءبىز ەدىك.
قازاقستان حح عاسىردىڭ سوڭعى شيرەگىندە تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان سوڭ ورتالىق ازيادا كۇندەي جارقىرادى.
مۇندا مارتەبەلى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تەڭدەسسىز ليدەرلىك قاسيەتى زور ءرول ويناعانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. تۇركى الەمىنىڭ اقساقالدى كوشباسشىلارىنىڭ بىرىنە اينالعان نازارباەۆ تۇركيامەن قارىم-قاتىناستىڭ دامۋىنا ەرەكشە ءمان بەرگەن جان. وسى ۇستانىم اياسىندا بىلتىر قىركۇيەك ايىندا وتكەن جوعارى دەڭگەيدەگى ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ءۇشىنشى وتىرىسى ءۇشىن تۇركياعا جاساعان ساپارىنىڭ ايرىقشا پايدالى ناتيجەلەرى بولدى. اتالعان يگى ناتيجەلەردىڭ ءبىرى رەتىندە ەلدەرىمىزدىڭ اراسىندا ەكىجاقتى مادەني ورتالىقتاردى قۇرۋ جونىندەگى كەلىسىمشارتقا قول قويعانىمىزدى اتاپ وتكىم كەلەدى.
قازاقستان مادەني سالادا عانا ەمەس, ەكونوميكالىق ماعىنادا دا ءبىزدىڭ ەڭ ۇلكەن سەرىكتەستەرىمىزدىڭ ءبىرى. تەك ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ساۋدا اينالىمى قوس تاراپتىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنداي دەڭگەيدە ەمەس. ماقساتىمىز – جىلىنا 10 ملرد دوللارلىق ساۋدا اينالىمى دەڭگەيىنە جەتۋ. ول ءۇشىن قوس تاراپ تا ناقتى ارەكەتتەر جاساۋىمىز قاجەت ەكەنىن بىلەمىز.
– قازاقستان مەن تۇركيا پارلامەنتتەرىنىڭ بايلانىستارىنا قانداي باعا بەرەسىز؟
– تۇركيا – قازاقستان قارىم-قاتىناستارىنىڭ ماڭىزدى ءبىر باعىتىن پارلامەنتتەرىمىزدىڭ اراسىنداعى بايلانىستار قۇراپ وتىر. ماسەلەن, بىلتىر قازاقستان مەن تۇركيا ءماجىلىس توراعالارى دەڭگەيىندە العاش رەت كەزدەستىك. قازاقستاننىڭ تۇركياداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ابزال ساپاربەك ۇلىن دا قابىلداپ, ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى بايلانىستارعا باعا بەردىك.
ءبىز ءبىر اتانىڭ كىندىگىنەن تارايتىن حالىقتاردىڭ ۇرپاعى رەتىندە پارلامەنتتەرىمىزدىڭ اراسىنداعى بايلانىستاردى كۇن وتكەن سايىن تەرەڭدەتە بەرۋىمىز قاجەت. وسى رەتتە حالىقارالىق پارلامەنتتىك ۇيىمدار مەن پارلامەنتارالىق دوستىق توپتارىنىڭ بايلانىستارىنا ەرەكشە نازار اۋدارعىم كەلەدى. ءبىز بىرلەسىپ قۇرعان تۇركپا-دان باستاپ, ءبىز مۇشە بولعان بارلىق حالىقارالىق قۇرىلىمدارداعى وكىلدەرىمىزدىڭ ىنتىماقتاستىعىن جوعارى دەڭگەيدە جالعاستىرىپ كەلەمىز. بۇل ورايدا دوستىق توپتارىمىز بەن مامانداندىرىلعان كوميسسيالارىمىزدىڭ ءوزارا بايلانىستارى دا پارلامەنتارالىق قاتىناستارىمىزدىڭ دامۋىنا وڭ ىقپال ەتەتىنىنە سەنىمىم كامىل.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قازاقستانمەن پارلامەنت دەڭگەيىندە دە تىعىز بايلانىسىمىز بار ءارى وسىناۋ قۋاتتى قارىم-قاتىناستارىمىز بولاشاقتا ارمەن قاراي تەرەڭدەي تۇسەدى دەگەن ويدامىن.
– قازاقستاننىڭ استاناسىندا وتەتىن ەۋرازيا ەلدەرى پارلامەنتتەرى سپيكەرلەرىنىڭ 4-باسقوسۋىنان نە كۇتەسىز؟
– ەۋرازيا دەگەنىڭىزدىڭ ءوزى ازيا مەن ەۋروپا قۇرلىقتارىنىڭ ورتاق اتاۋى عوي. الەم حالقىنىڭ ۇشتەن ەكىسى ءومىر سۇرەتىن ۇلكەن قۇرلىق. بۇل قۇرلىقتىڭ ازياداعى بولىگى حح عاسىردىڭ ەكىنشى شيرەگىنەن كەيىن حالىقارالىق جۇيەدەن وقشاۋلانعان كەزەڭدى باسىنان كەشىردى. حح عاسىردىڭ سوڭعى شيرەگى ازيا ايماعىنىڭ حالىقارالىق جۇيەمەن ينتەگراتسيالانعان كەزەڭى بولدى. ەۋرازيا ۇعىمى دا وسى كەزەڭدە پايدا بولدى.
ەۋرازيا پارلامەنتتەرى سپيكەرلەرىنىڭ جيىنى دا ازيا مەن ەۋروپانىڭ ىنتىماقتاستىعى مەن سەرىكتەستىگىن پاش ەتۋ ماقساتىندا ءۇش جىل بۇرىن ۇيىمداستىرىلا باستاعان ەدى. 2018 جىلعى جيىندى ءبىز وتكىزدىك. بيىل اتالعان باسقوسۋ قازاقستاندا بولادى. قۇداي قالاسا, ناتيجەلى جيىن بولادى دەگەن ويدامىن. الەم حالقىنىڭ ۇشتەن ەكىسى ءومىر سۇرەتىن وسىناۋ اۋماقتىڭ كەلەشەگىن تالقىعا سالاتىن بۇل جيىننىڭ قازاقستان ءۇشىن دە ەرەكشە ماڭىزى بار ەكەنىن بىلەمىن. بۇل تۇرعىدان قاراستىرعاندا وتەتىن كەزدەسۋلەرىمىز بەن قابىلدايتىن شەشىمدەرىمىزدىڭ ماڭىزدى ناتيجەلەرى بولاتىنى انىق.
ەۋرازيا الەمنىڭ ومىرتقاسى ىسپەتتى. بۇل قۇرلىقتاعى وقيعالار كۇللى الەمگە تىكەلەي ىقپال ەتەدى. سوندىقتان كەزدەسۋلەر مەن قابىلدايتىن شەشىمدەرىمىز دۇنيە جۇزىنە اسەر ەتەدى دەگەن ءسوز.
59 ەلدەن پارلامەنت سپيكەرى, سپيكەردىڭ ورىنباسارى مەن دەپۋتاتتاردىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن جيىن مەملەكەتتەرىمىز بەن پارلامەنتتەرىمىزدىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ ءۇشىن تاپتىرمايتىن ءسات دەپ بىلەمىن. جيىنعا قاتىساتىن بارلىق ەلدەردىڭ دە وسىناۋ ءساتتى ءتيىمدى پايدالاناتىنىنا سەنەمىن.
بۇۇ-نىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇراقتى دامۋ جوسپارى دا تالقىعا تۇسەتىن «ۇلكەن ەۋرازيا: ديالوگ. سەنىم. سەرىكتەستىك» دەگەن اتاۋى بار جيىن ادامزاتتىڭ ورتاق ماسەلەلەرىنە بىرلەسە شەشىم تابۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدى مۇمكىندىك ۇسىنا الادى. ورتاق مۇددەلەر مەن ماقساتتار اياسىندا وتەتىن جيىندى قازاقستاندىق باۋىرلارىمىز جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىراتىنىن بىلەمىن جانە الدىن الا العىسىمدى بىلدىرەمىن.
– تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني استانالارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن تۇركىستان قالاسى وبلىس ورتالىعى مارتەبەسىنە يە بولدى. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بۇل شەشىمىن باۋىرلاس تۇرىك حالقى قالاي قابىلدادى؟
– تۇركىستان حازار تەڭىزىنەن ءتاڭىر تاۋلارىنا دەيىن سوزىلىپ جاتقان ۇلان-عايىر ايماقتىڭ اتاۋى. ايماقتىڭ ساياسي گەوگرافياسىنىڭ وزگەرۋىمەن قاتار, اتاۋلارىندا دا ايىرماشىلىقتار بولدى. الايدا تۇركىستان ءوز ماعىناسىن جوعالتقان جوق. بۇل تۇرعىدان قاراستىرساق, ياسى دەگەن كونە اتاۋى بار تۇركىستان قالاسىنىڭ وبلىس ورتالىعى بولۋىن وتە ماڭىزدى شەشىم دەپ باعالايمىن.
اتاۋلار حالىقتىڭ تاريح, مادەنيەت, سەنىم مەن دۇنيەتانىمىن كورسەتەدى. ءبىز تۇركى الەمىندە ادام, جەر-سۋ اتاۋلارىندا كوپتەگەن ورتاق ەسىمدەردىڭ بار ەكەنىن بىلەمىز. قىتاي قورعانىنان ادراتيكا تەڭىزىنە دەيىن سوزىلىپ جاتقان ايماقتا مۇنداي ۇقساستىقتاردى ءجيى كەزدەستىرەمىز. سوندىقتان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اتاۋى تۇركىستان بولىپ وزگەرگەنىن جانە ورتالىعىنىڭ تۇركىستان قالاسىنا كوشىرىلۋىن قۋانا قابىلدادىم. تۇركىستاننىڭ تۇركى الەمىنىڭ جۇرەگى ەكەنىن ەرەكشە ىقىلاسپەن اتاپ وتكىم كەلەدى.
وسى ورايدا پرەزيدەنتىمىز رەجەپ تايپ ەردوعاننىڭ ۇسىنىسىمەن, تۇركى كەڭەسىنە مۇشە ەلدەردىڭ ءبىراۋىزدان قولداۋىمەن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «تۇركى كەڭەسىنىڭ ءومىر بويى قۇرمەتتى توراعاسى» دەپ جاريالانۋى ءمانى تەرەڭ ءارى جاراسىمدى شەشىم بولعانىن ەسكە سالعىم كەلەدى.
– ءوزىڭىز بىلەتىندەي, بيىلعى ناۋرىزدا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان پرەزيدەنتى رەتىندەگى وكىلەتتىلىگىن توقتاتتى. سايلاۋ ءوتىپ, حالقىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتى ەكىنشى پرەزيدەنت رەتىندە تاڭدادى. بۇل جاڭالىقتى قالاي قابىلدادىڭىز؟
– ازيانىڭ جارىق جۇلدىزىنا اينالعان قازاقستانداعى وقيعالاردى قىزىعا ءھام ەرەكشە ىقىلاسپەن باقىلاپ وتىرامىن. كەلەشەگىنىڭ تەمىرقازىقتاي جارقىرايتىنىنا ءوز باسىم كۇمانسىز سەنەتىن قازاقستاندا بولعان وزگەرىستەردىڭ باۋىرلارىمىز بەن تۇركى الەمىنىڭ بارلىق وكىلدەرى ءۇشىن قايىرلى بولۋىن تىلەيمىن.
اسا مارتەبەلى نۇرسۇلتان نازارباەۆ شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارعان پرەزيدەنتتىك قىزمەتى بارىسىندا قازاقستاندى جاھانداعى حالىقتار وتباسىنىڭ ابىرويلى مۇشەسى دەڭگەيىنە كوتەردى. اقىل, پاراساتتى, دانالىق پەن ادىلدىكتى بەرىك ىرگەتاسى ەتىپ قالاعان قازاق ەلىنىڭ ءارتۇرلى سالادا دامىپ, العا باسۋىنا نازارباەۆتىڭ كوشباسشىلىعى ايرىقشا ىقپال ەتتى. بۇل جاعدايعا انادولىدا ءومىر سۇرەتىن 82 ملن باۋىرىممەن بىرگە ريزا بولعانىمدى ءبىلدىرىپ, قۇتتىقتاعىم كەلەدى.
نازارباەۆتىڭ تۇركى الەمى ءۇشىن جاساعان قىزمەتتەرىن اسىرەسە كەلەر ۇرپاق جاقسى تۇسىنەتىن بولادى. بۇل تۇرعىدا نازارباەۆ قۇرمەتتى توراعا بولعان تۇركى كەڭەسىنىڭ 15 قازاندا باكۋدە وتەتىن باسقوسۋىنا وزبەكستاننىڭ دا مۇشە رەتىندە قاتىسۋى تۇركى كەڭەسىن كۇشەيتىپ, ونىڭ بەدەلىن ارتتىرادى ءارى ەلباسىنىڭ تۇركى دۇنيەسى ىنتىماقتاستىعىن تەرەڭدەتۋدەگى تاباندىلىعىنىڭ ماڭىزىن تاعى ءبىر مارتە كورسەتەتىن بولادى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىلىگىن توقتاتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋى ءبىزدى دە, حالقىمىزدى دا ءبىراز الاڭداتقانىمەن, تاجىريبەلى ساياساتكەر توقاەۆ مىرزا قازاقستاننىڭ ەكىنشى پرەزيدەنتى رەتىندە ءوز قىزمەتىن ابىرويمەن اتقارىپ كەلەدى.
توقاەۆ مىرزا 2 قىركۇيەكتە ەل حالقىنا ارناعان جولداۋىندا ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك ومىردە جاسالاتىن رەفورمالار ارقىلى قازاقستاندىق باۋىرلارىمىزدىڭ مۇقتاجدىقتارىن سەزىنىپ, تىلەكتەرىنە جاۋاپ بەردى. اتالعان ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن جاسالاتىن قادامداردىڭ نىق بولارىنا سەنەمىن. تۇركيا دا قازاقستاندا جاسالاتىن رەفورمالاردى قولدايدى.
– الەمدە سوڭعى 10 جىلدىڭ ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىنىڭ باسىندا سيرياداعى ازاماتتىق سوعىس تۇر. وسى سيريا ءتۇيىنىنىڭ شەشىلۋى ءۇشىن قازاقستان ماڭىزدى ءرول اتقارۋدا. وسى ورايداعى ەلىمىزدىڭ قادامدارى تۋرالى نە ايتار ەدىڭىز؟
– قازاقستان ساليقالى كوزقاراسقا باسىمدىق بەرگەن مەملەكەت. مۇنى حالىقارالىق ماسەلەلەرگە قاتىستى موينىنا العان جاۋاپكەرشىلىكتەردەن ناقتى كورە الامىز. بۇعان استانا پروتسەسىندە كۋا بولدىق. قازاقستاندا وتكەن استانا پروتسەسى كەزدەسۋلەرىنىڭ ناقتى ناتيجەلەرىن 16 قىركۇيەك كۇنى انكارادا جۇزەگە اسقان ۇشتىك سامميتتە قابىلدانعان شەشىمدەردەن كوردىك. انكارادا بولعان سامميتتە رەسەي, تۇركيا جانە يراننىڭ مەملەكەت باسشىلارى بەسىنشى رەت باس قوسىپ, سيريا ماسەلەسىن شەشۋگە بەل بايلادى. وسىلايشا استانا پروتسەسىن انكارا ءسامميتى ارقىلى نىعايتقان جايى بار.
قازاقستان ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىققا قوسقان ماڭىزدى ۇلەسى ارقىلى كوزگە تۇسكەن مەملەكەت رەتىندە سيريا ماسەلەسىنىڭ شەشىلۋىندە دە ماڭىزدى ءرول وينادى. ەلدىڭ بۇل ۇستانىمى كەلەشەكتە دە وسىعان ۇقساس ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋىنا ۇلەس قوساتىنىنا سەنەمىن.
– ورتاق تاريح, مادەنيەت پەن سەنىمگە يە تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ زاڭناما سالاسىنداعى ۇقساستىقتارى مەن ايىرماشىلىقتارىنا دا توقتالىپ وتسەڭىز.
– شىن مانىندە ءبىز بارلىق سالادا ءبىر-بىرىمىزگە ۇقسايمىز. الايدا ساۋالىڭىزدى ءبىر سالاعا قاراي بۇرۋىڭىزعا بايلانىستى سول توڭىرەكتە جاۋاپ بەرگىم كەلەدى. وزىڭىزگە ءمالىم, ءبىزدىڭ ەلدەردەگى بيلىكتىڭ قاينارى – حالقىمىز. سايلاۋ ارقىلى بيلىككە كەلگەن تۇلعالار مەن بيلىك قۇرىلىمدارى ەلدەرىمىزدى باسقارادى. بەس جىلعا سايلانعان باسشىلارىمىز قىزمەت مەرزىمى اياقتالعان سوڭ قايتادان حالىقتىڭ تىلەگىنە قۇلاق اسۋدى مىندەت ءارى جاۋاپكەرشىلىك رەتىندە قابىلدايدى.
ءبىر جاعىنان قوعامنىڭ تاعدىرىنا اسەر ەتەتىن ماسەلەلەر مەن شەشىمدەرگە بايلانىستى دانا تۇلعالارمەن كەڭەسۋ, حالىقتىڭ بەتكەۇستار تۇلعالارىمەن اقىلداسىپ وتىرۋ دا قادىمنان بۇگىنگە جەتكەن سالتىمىز. قۇرىلتاي, توي, ۇيىم, كەڭەس, ديۋان ءتارىزدى ۇعىمداردىڭ تىم كونە زاماندارعا كەتەتىن تاريحى بار. قورقىت اتا حيكايالارىنان بۇل ۇعىمداردىڭ ءتۇرلى سيپاتتارىن كورۋگە بولادى. وسى مىسالدار تۇركى ساياسي مادەنيەتىندە ءماجىلىس ءداستۇرىنىڭ تىم كونە زاماندارعا بارىپ تىرەلەتىنىنىڭ دالەلى-ءدۇر.
ماسەلەن, «توي» ۇعىمىن قاراستىرساق, ول ءبىر جاعىنان مەرەكە, ەكىنشى جاعىنان ۇلكەن جيىن ءھام ءماجىلىس ماعىناسىن بەرەدى. تويلاردا استا-توك داستارقان جايىلادى, جاستار مەرەكەنىڭ ءسانىن كىرگىزىپ, سايىسقا تۇسەدى, اقساقالدار مەن بەكتەر ەلدىڭ ءىسىن ءسوز ەتەدى, كەڭەسەدى. بۇل دا تۇركى حالىقتارىنىڭ ماجىلىسكە دەگەن قۇرمەتىنىڭ بەلگىسى.
ۇلى مەملەكەت قۇرۋ بىرلىك پەن ىنتىماق سەزىمىنىڭ كۇشتى بولۋى ارقىلى عانا جۇزەگە اسادى. بىرلىك پەن ىنتىماقتى كۇشەيتۋگە تەك ءماجىلىس سالتىن ساقتاۋ ارقىلى عانا قول جەتكىزۋگە بولادى.
تاريح, قوعام, ەكونوميكا, ساياسات پەن حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ ديناميكاسى تىم جوعارى. جاعداي بۇلاي قالىپتاسىپ تۇرعان ساتتە مەملەكەتتەر مەن ۇيىمداردىڭ قوزعالىسسىز قالۋىنا بولمايدى. تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ الدىندا تۇرعان مىندەت – تاريحي تاجىريبەمىزدى زاماناۋي دەموكراتيا ۇعىمدارىمەن بىرىكتىرىپ, مەملەكەت-حالىق ىنتىماعىن بەكەمدەپ, كەلەشەككە نىق قادام باسۋ. بۇل تۇرعىدا تۇركپا-نىڭ كەزەكتى توراعاسى رەتىندە تۇركپا-نىڭ پارلامەنتتىك ديپلوماتيا اياسىندا كوپتەگەن مۇمكىندىكتەر مەن جەڭىلدىكتەر ۇسىنعانىن ەسكە سالىپ, تۇركى الەمىن وسى قۇرىلىم قىزمەتىن پايدالانۋعا شاقىرعىم كەلەدى.
– تۇركيا پارلامەنتتىك جۇيەدەن پرەزيدەنتتىك بيلىك جۇيەسىنە ءوتتى. بۇل وزگەرىس ساياساتقا قالاي اسەر ەتتى؟ قازىرگى كەزدە پارلامەنتتىڭ ىقپالى قانداي دەڭگەيدە؟
– پارلامەنتتىك جۇيە مەن پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە قاتىستى پىكىرتالاس تۇركيا ءۇشىن تاڭسىق ەمەس. مارقۇم پرەزيدەنتىمىز تۇرعىت ءوزالدان باستاپ 30 جىلدان استام ۋاقىت پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسى تۋرالى ماسەلە كۇن تارتىبىنە شىعىپ, پىكىرتالاس توقتاعان جوق ەدى. پرەزيدەنتىمىز رەجەپ تايپ ەردوعان ۇزاق ۋاقىت پىكىرتالاس تاقىرىبىنا اينالعان ءارى ابدەن ءپىسىپ جەتىلگەن پرەزيدەنتتىك جۇيەنى تاباندىلىقپەن قولداپ, اقىر سوڭىندا جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. قىسقاسى, پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسى ءبىز ءۇشىن جات دۇنيە ەمەس.
ەگەر تاريحي تۇرعىدا باعالايتىن بولساق, سوڭعى جىلدارى تۇركيا پارلامەنتتىك جۇيەنىڭ نەگىزىنەن الىستاپ كەتكەنىن ايتۋعا ءماجبۇرمىن. اسىرەسە 1990 جىلدارى پارلامەنتاريزم تابيعاتىنان الىستاعان جىلدارىمىز بولدى. سول كەزدەرى پارلامەنتتىك جۇيەنىڭ ولقىلىقتارىن پايدالانا وتىرىپ ۇيىمداستىرىلعان داۋ-دامايلار مەن تالاس-تارتىستار 1990 جىلدار ۇسىنعان مۇمكىندىكتەر مەن ىڭعايلى ساتتەردەن ايىرىلىپ قالۋىمىزعا سەبەپ بولدى.
تۇركيا 2017 جىلدىڭ 16 ساۋىرىندە وتكەن جالپىحالىقتىق داۋىس بەرۋ ارقىلى پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە ءوتتى. جاڭا جۇيەمەن بىرگە زاڭ شىعارۋشى, اتقارۋشى جانە سوت بيلىكتەرىنىڭ اراسىنداعى ۇيلەسىمگە قول جەتكىزدىك. كۇشتەردىڭ ىقپالى مەن جاۋاپكەرشىلىكتەرى كونستيتۋتسيادا ناقتى كورسەتىلدى. وسىلايشا جۇيە ىشىندەگى ىقپال مەن جاۋاپكەرشىلىك قايشىلىقتارى جويىلدى. وسى تۇستا زاڭ شىعارۋشى ورگان دا اتقارۋشىلىق قىزمەتتەن ارىلدى. تاۋەلسىز بولدى. بۇرىنعى ادەتتەرىنەن ارىلا قويماعاندار بۇل جاعدايدى جاقتىرماسا دا بولاشاقتا ماسەلەنى كوپشىلىك جاقسى تۇسىنەتىنىنە سەنەمىن. ۋاقىت وتە كەلە تۇركيا ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسىنىڭ كۇشى دە, وعان دەگەن قۇرمەت تە ارتا تۇسەدى دەگەن پىكىردەمىن.
– كوپ راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
امانگەلدى قۇرمەت,«Egemen Qazaqstan»