بۇۇ باس اسسامبلەياسى قازاقستان باستاماسىمەن قۇرىلعان يادرولىق سىناقتارعا قارسى ءىس-قيمىلداردىڭ حالىقارالىق كۇنىنىنىڭ ون جىلدىعىن جوعارى دەڭگەيدەگى رەسمي پلەنارلىق وتىرىس فورماتىندا اتاپ ءوتتى. بۇل تۋرالى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
وتىرىستى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى ماريا فەرناندا ەسپينوسا ۇيىمداستىرىپ, وعان بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش قاتىستى. ارنايى شاقىرىلعان قوناقتار رەتىندە يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ شارتى ۇيىمىنىڭ (ياسجتشۇ) اتقارۋشى حاتشىسى لاسسينا زەربو جانە ياسجتشۇ-نىڭ بۇرىنعى رەسمي وكىلى بولعان شۆەتسيالىق اننيكا تۋنبورگ ءسوز سويلەدى.
پلەنارلىق وتىرىستى اشقان م.ەسپينوسا قازاقستاننىڭ جاھاندىق يادرولىق قارۋسىزدانۋ سالاسىنداعى كوشباسشىلىعىن ەرەكشە اتاي وتىرىپ, يادرولىق سىناقتاردىڭ اۋىر سالدارىنان ءالى دە زارداپ شەگۋشىلەرگە پىكىرلەستىگىن ءبىلدىرىپ ءوتتى. «1991 جىلى ءسىز وسى پوليگوندى جابۋ ءۇشىن باتىل ءارى قاجەتتى قادام جاسادىڭىز. سودان بەرى ءسىز يادرولىق قارۋسىزدانۋدىڭ بەلسەندى جاقتاۋشىسىنا اينالدىڭىز. ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋدى قولداي وتىرىپ, وسى حالىقارالىق كۇندى بەكىتۋ تۋرالى باستاما كوتەردىڭىز» - دەدى ول.
بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى, سونىمەن بىرگە, الەمنىڭ بۇگىنگى تاڭدا يادرولىق قارۋعا يە مەملەكەتتەر اراسىنداعى شيەلەنىستىڭ وتە قاۋىپتى كەزەڭىن باستان وتكەرىپ جاتقانىن جانە ولاردى تەك ديالوگ ارقىلى عانا شەشۋگە بولاتىنىن ايتتى. يادرولىق قارۋعا شۇعىل تۇردە تىيىم سالۋ ماڭىزدىلىعىن ايتا وتىرىپ, م.ەسپينوسا بارلىق ەلدەردى يادرولىق قارۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاعان قازاقستاننىڭ ۇلگىسىن قايتالاۋعا شاقىردى.
بۇۇ باس حاتشىسى ا.گۋتەرريش ءوز سوزىندە سەمەي يادرولىق پوليگونىن جاپقان ءدال وسى كۇن - 29 تامىز - حالىقارالىق كۇن رەتىندە بەكىتۋگە ارنايى تاڭدالعانىن ەسكە سالدى. «بۇل حالىقارالىق كۇننىڭ قوس ماعىنالى ماقساتى بار: بىرىنشىدەن, يادرولىق سىناقتاردىڭ قۇرباندارىنا قۇرمەت كورسەتۋ بولسا, ەكىنشىدەن, مۇنداي سىناقتاردىڭ قورشاعان ورتاعا جانە حالىقارالىق قاۋىپسىزدىككە تونەتىن قاۋپى تۋرالى حاباردار بولۋ», - دەپ اتاپ ءوتتى بۇۇ باسشىسى. ول يادرولىق سىناقتارعا جانە يادرولىق قارۋعا زاڭدى تۇردە تىيىم سالۋدى قامتاماسىز ەتۋدى جالپى مورالدىق مىندەتكە تەڭەدى.
لاسسينا زەربو نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سول كەزدەگى ۇلكەن باتىلدىق پەن باسشىلىقتى قاجەت ەتەتىن تاريحي شەشىمىن ايشىقتاي وتىرىپ, قازاقستان حالقىنا جاھاندىق يادرولىق قارۋسىزدانۋ مەن تاراتپاۋدى ۇدايى قولدايتىندىقتارى ءۇشىن العىس ايتتى.
ياسجتشۇ باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, ەستە قالارلىق ايرىقشا كۇننىڭ جىل سايىنعى شولۋلارى يادرولىق سىناقتاردىڭ ادام دەنساۋلىعى مەن قورشاعان ورتاعا اپاتتى اسەرىن الەمنىڭ ەسىنە جارقىن تۇردە ءتۇسىرۋ قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. «ولار سونداي-اق, يادرولىق سىناقتار ماسەلەسىنىڭ جاھاندىق كۇن ءتارتىبىنىڭ الدىڭعى شەبىندە قالدىرۋداعى قازاقستاننىڭ ءرولىن ايشىقتاي تۇسەدى», - دەدى ل.زەربو.
وتىرىستىڭ باسقا قاتىسۋشىلارى, سولاردىڭ ىشىندە بەس كونتينەنتتىڭ وتىزدان استام ەلىنىڭ تۇراقتى وكىلدەرى قازاقستانعا يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ سالاسىنداعى جەتەكشى ءرولى ءۇشىن العىسىن بىلدىرە وتىرىپ, بۇل ماسەلەنى حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ باستى نازارىندا ۇنەمى ۇستاپ تۇرۋدىڭ قاعيداتتى ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستاننىڭ بۇۇ جانىنداعى تۇراقتى وكىلى قايرات وماروۆ ءوز سوزىندە يادرولىق قارۋعا تۇپكىلىكتى تىيىم سالۋ جونىندەگى ۇجىمدىق كۇش-جىگەرلەرگە قاتىستى سىن-قاتەرلەر ارتا تۇسكەنىن مالىمدەدى. «قازىرگى گەوساياسي جاعدايلاردى بايقاي وتىرىپ, ءبىز يادرولىق سىناقتاردىڭ جاڭا اينالىمىنا اكەلۋى مۇمكىن يادرولىق قارۋ جارىسىن قايتا جاڭعىرتۋ قاۋپىن سەزىنۋدەمىز», - دەپ ەلشى اتاپ ءوتتى.
ق.وماروۆ مۇشە مەملەكەتتەردى باستالعان ىستەردى اياقتاۋ جولىندا كۇش-جىگەرلەرىن ارتتىرۋعا جانە بىرىكتىرۋگە شاقىردى. بىرىنشىدەن, ول ياسجتش-نىڭ كۇشىنە ەنۋى, ەكىنشىدەن, يادرولىق قارۋعا تولىق تىيىم سالۋ جانە, ءۇشىنشى, يادرولىق قارۋسىز الەم قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمدى ازىرلەۋ جونىندەگى ديالوگتى ەرتەرەك باستاۋ. ەلشى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 29 تامىزىندا قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى قۇجاتتى بۇۇ-عا تاپسىرعانىن ەسكە سالىپ, وسىلايشا ونىڭ يادرولىق قارۋسىز الەمگە بەرىك ەكەندىگىن تاعى ءبىر دالەلدەپ ءوتتى.