سايىن دالانىڭ توسىندە كونە قۇپيانى, وتكەن ءومىردىڭ ەلەستەرىن باۋىرىنا بۇعىپ جاتقان قانشاما قازىنا بار. سونىڭ ءبىرى سونادايدان كوزگە تۇسەتىن قىزىل تام كەسەنەسى. اعاش اتاۋلىدان ادا, كوسەنىڭ يەگىندەي جانار توقتاتاتىن قاراسىن كورىنە قويمايتىن جالپاق دالانىڭ جونىنداعى كەسەنە قوزىكوش جەردەن مەنمۇندالاپ كورىنەدى. ەسىل وزەنىنىڭ وڭ جاعالاۋىندا, دەرجاۆينسك قالاسىنان شامامەن 25 شاقىرىم جەردە.
كونەكوز قاريالاردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, احمەت كوپەس وسى دالاداعى اقشامەن ساۋدا جاساعان از عانا ادامنىڭ ءبىرى بولسا كەرەك. مىڭدى ايداعان باي, ونىڭ ۇستىنە ات تۇياعى جەتەتىن جەرمەن الىس-بەرىس جاساپ, پەشەنەسىنە جازىلعان بايلىقتى جيناعان ەكەن. كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە احمەت باي ۇيقىسىنان تۇرماي قالادى. ءحالىن بىلە كەلگەن ەت جاقىن اعايىن-تۋىس تامىرى سوقپاي جاتقان سوڭ ءدام-تۇزى تاۋسىلدى دەپ شەشەدى. ەندىگىسى نە تۇرىس, قارا جەردىڭ قويناۋىنا, جەر بەسىككە تاپسىرۋ كەرەك. شاراپاتىن كورگەن تالاي جاقسى مەن جايساڭ «ويباۋىرىمداپ», ات قويىپ كەلىپ, جانازاسىن شىعارىپ, جەرلەگەن. ارادا ءبىر-ەكى كۇن وتكەن سوڭ قابىر باسىنان ەستىگەن جاننىڭ جون ارقاسىن شىمىرلاتاتىن ازالى ءۇن شىعادى. جۇرەك جۇتقان جىگىتتەر قابىردى اشىپ قاراسا, باي ءتىرى ەكەن. بىراق كەيىنگى جۇرت شايتان ءتىرىلتىپ تۇر دەپ شەشەدى. قالاي بولعاندا دا اق اجالدىڭ كەلگەنى انىق.
ءسويتىپ, تورعاي دالاسىنداعى ەڭ ىقپالدى, بەدەلدى ادامنىڭ ەكى ءتىرىلىپ, ءبىر ولگەنى انىق. بايدىڭ باسىنە ساي مازار سالىنادى. مازاردىڭ قابىرعالارى يلەنگەن بالشىق كىرپىشتەرمەن كوتەرىلىپ, كۇمبەزدەلەدى. كولەمى اجەپتاۋىر, ۇزىندىعى جەتى مەترگە جۋىق, ال بيىكتىگى دە سول شامادا. ۇزاق ۋاقىت وتكەندىكتەن بە, قابىرىنىڭ ءۇستى مەن ەدەننىڭ استىنداعى كىرپىشتەرى توزعان. مازاردىڭ الدىڭعى بەتىندە ارابشا جازىلعان جازۋ بەرتىنگە دەيىن ساقتالعان.
احمەت بايدىڭ ۇرپاقتارى جارقايىڭ اۋدانىندا تىرشىلىك ەتىپ جاتىر. 2003 جىلى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسياسى ارنايى زەرتتەپ, قىزىل تام كەسەنەسى XVIII عاسىردا سالىنعاندىعىن انىقتاعان بولاتىن. ءارى ولار بۇل كەسەنەنى وڭىردەگى ەڭ كونە قۇرىلىستىڭ ءبىرى دەپ پايىمداپ وتىر.
جالپاق دالاداعى كوز جانارى جەتەر جەردەن كوڭىل اربايتىن كونە بەيىت بۇل جەردە كىمدەردىڭ ءومىر سۇرگەندىگىن, مەكەن ەتكەندىگىن مەڭزەيتىندەي.
اقمولا وبلىسى, جارقايىڭ اۋدانى