پرەمەر-ءمينيسترى اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ر. دالەنوۆ 2020–2024 جىلدارعا ارنالعان قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىن ۇسىندى. بۇل تۋرالى primeminister.kz حابارلادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اتاپ وتكەندەي, سىرتقى پارامەترلەردىڭ وزگەرىستەرىنە بايلانىستى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنىڭ ءۇش مۇمكىن بولاتىن ستسەناريى قاراستىرىلعان. بولجام مەن بيۋدجەتتىك پارامەترلەردى قالىپتاستىرۋ نەگىزىنە بازالىق ستسەناري الىنعان. ول مۇناي باعاسىن $55 كولەمىندە شامالايدى. ناقتى ءIجو ءوسىمى 2020 جىلى 4,1% دەڭگەيىندە بولجالىپ وتىر. 2024 جىلى ول 4,7%-عا جەتەدى. 5 جىلدا ءIجو ءوسىمىنىڭ ورتاشا جىلدىق قارقىنى 4,4% قۇرايدى.
«ەكونوميكانىڭ تۇراقتى ءارى ءبىرىزدى ديناميكانى جالپى قورلانۋ, ىشكى تۇتىنۋدىڭ ورتاشا ءوسىمى مەن ەكسپورت ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى. ينۆەستيتسيالار ەكونوميكالىق ءوسىمدى قولداۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالادى», — دەدى ر. دالەنوۆ.
سالالىق بولىنىسىندە نەگىزگى ءوسىم شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورعا تيەسىلى بولادى. بۇلار — وڭدەۋ ونەركاسىبى, قىزمەت كورسەتۋ جانە قۇرىلىس سالاسى. اتالعان سالالاردا ورتاشا ءوسىم 4,7% قۇرايدى. ءIجو وسىمىنە سالىمدار 3,5 پ.ت. قۇرايدى.
مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 2020 جىلى 90 ملن توننادان 2024 جىلى 100 ملن تونناعا دەيىن وسەدى. بۇل تەڭىز, قاراشىعاناق, قاشاعان كەن ورىندارىن كەڭەيتۋ, سونداي-اق تەڭىز كەن ورىندارىن پايدالانۋعا بەرۋ جوبالارى ەسەبىنەن مۇمكىن بولادى.
نومينالدى جالپى ىشكى ءونىم 2020 جىلى 75 ترلن تەڭگەدەن 2024 جىلى 106 ترلن تەڭگەگە دەيىن وسەدى.
جان باسىنا شاققانداعى ءجىو 2020 جىلى $10,5 مىڭ قۇرايدى, 2024 جىلى $14,3 مىڭعا دەيىن ۇلعايادى.
ەكسپورت ورتاشا قارقىنمەن 2,9%-عا ءوسىپ, 2024 جىلى $63 ملرد-قا جەتەدى. ورتاشا جىلدىق يمپورت ءوسىمى 2,5% دەڭگەيىندە قالىپتاسىپ, 2024 جىلى $37 ملرد قۇرايدى.
2020-2021 جىلدارى جىلدىق ينفلياتسيانىڭ ماقساتتى ءدالىزى 4-6% شەگىندە ساقتالعان. 2022-2024 جىلدارى — 3-5%. جۇمىسسىزدىق 2024 جىلى 4,7%-عا دەيىن تومەندەيدى.
ماكروەكونوميكالىق بولجام نەگىزىندە 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەتتىك پارامەترلەر مەن ۇلتتىق قور بولجامى ازىرلەنگەن.
«ترانسفەرتتەردى ەسكەرۋسىز رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىستەرى بولجام بويىنشا 2020 جىلى 8 ترلن تەڭگەنى, 2021 جىلى – 8,6 ترلن تەڭگەنى, 2022 جىلى – 9,4 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى», — دەدى ر. دالەنوۆ.
2020 جىلى بيۋدجەت تاپشىلىعىن ءجىو-گە شاققاندا 2,1% دەڭگەيىندە انىقتاۋ ۇسىنىلادى, 2021 جىلى ول بىرتىندەپ ءجىو-گە شاققاندا 1,5%-عا دەيىن, 2022 جىلى ءجىو-گە شاققاندا 1%-عا دەيىن تومەندەيدى.
2020 جىلى مۇناي تاپشىلىعى ءجىو-گە شاققاندا 7%-عا دەيىن تومەندەيدى ( 2019 جىلى ءجىو-گە شاققاندا 8,5%), 2022 جىلى ول بىرتىندەپ ءجىو-گە شاققاندا 5,1%-عا دەيىن تومەندەيدى.
اتالعان پارامەترلەردى ەسكەرۋمەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى 2020 جىلى — 12,7 ترلن تەڭگە, 2021 جىلى — 13,2 ترلن تەڭگە, 2022 جىلى — 13,6 ترلن تەڭگە كولەمىندە بولجالىپ وتىر.
سونىمەن قاتار بۇل ماسەلە تۋرالى قر ۇلتتىق بانكىنىڭ توراعاسى ەربولات دوساەۆ بايانداما جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق بانكتىڭ نەگىزگى ماقساتى — ينفلياتسيانى 2019–2021 جىلدارى 4-6% شەگىندە ساقتاۋ جانە كەيىننەن 2022–2024 جىلدارى 3-5%-عا دەيىن تومەندەتۋ. باعالاۋ بويىنشا, ينفلياتسيا بولجامدىق ارالىقتا نىسانالى دالىزدە بولادى.
«بيىلعى ساۋىردەگى بولجامنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ءبىز 2019 جىلعا ارنالعان يمپورت سەرپىنىن قايتا قارادىق. بۇل 2018 جىلعى نومينالدى ءجىو بويىنشا ناقتى دەرەكتەردى 59,6 ترلن تەڭگەدەن 61,8 ترلن تەڭگەگە دەيىن جانە تيىسىنشە 2019 جىلى – 67,7 ترلن تەڭگەگە دەيىن ناقتىلاۋمەن, ياعني 2,2 ترلن تەڭگەگە وسۋمەن بايلانىستى. ناتيجەسىندە تاۋارلار يمپورتى ساۋىردەگى $34 ملرد-قا باعالاۋمەن سالىستىرعاندا 2019 جىلى $33,7 ملرد-قا باعالانادى», — دەدى ە. دوساەۆ.
2019 جىلى اعىمداعى شوت تاپشىلىعى 2018 جىلعى نولدىك سالدومەن سالىستىرعاندا ءجىو-دەن 2,7% قۇرايدى. 2020–2024 جىلدارى اعىمداعى شوت تاپشىلىعى 2020 جىلى ءجىو-دەن 4,1%-دان 2023–2024 جىلدارى ءIجو-دەن 2,3%-عا دەيىن بولجانادى.
باياندامالار جاسالعان سوڭ قر ۇكىمەتىنىڭ مۇشەلەرى 2020–2024 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىن ماقۇلدادى.