2019 جىلعى 22 تامىزدا Moody’s حالىقارالىق رەيتينگ اگەنتتىگى تاۋەلسىز كرەديت رەيتينگىن «Baa3» دەڭگەيىندە بەكىتىپ, بولجامدى «تۇراقتىدان» «جاعىمدىعا» جاقسارتتى.
«شەتەلدىك ۆاليۋتاداعى باسىم قامتاماسىز ەتىلمەگەن بورىش رەيتينگى دە «Baa3» دەڭگەيىندە باعالاندى. رەيتينگتىڭ ء«پوزيتيۆتى» دەڭگەيگە كوتەرىلۋىنە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ «سترەسكە توزىمدىلىگى» ارتۋى سەبەپكەر بولدى. كومىرسۋتەك سالاسىنىڭ تابىسى ارتقان. ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ مۇمكىندىگى جانە بيۋدجەت قورىن ءتيىمدى ءارى اقىلعا قونىمدى باسقارۋ قازاقستاننىڭ نەسيەلىك قابىلەتىن ارتتىرا تۇسەدى. «Baa3» دەڭگەيى ۇكىمەتتىڭ اكتيۆتەرى مەن پاسسيۆتەرىنىڭ تەڭگەرىمى بار ەكەنىن كورسەتەدى», دەپ جازادى قازاقستان قور بيرجاسى.
بيرجانىڭ مالىمەتىنشە, قازاقستان ءۇشىن جەرگىلىكتى ۆاليۋتاداعى وبليگاتسيالار مەن دەپوزيتتەردىڭ ۇزاق مەرزىمدى رەيتينگتەرى بۇرىنعىسىنشا «Baa1» دەڭگەيىندە قالىپ وتىر.
«شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى وبليگاتسيالار مەن دەپوزيتتەردىڭ ۇزاق مەرزىمدى رەيتينگتەرى وزگەرگەن جوق. تيىسىنشە «Baa2» جانە «Baa3» دەڭگەيىندە قالدى. ال وبليگاتسيالار مەن دەپوزيتتەردىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى قىسقا مەرزىمدى رەيتينگتەرى «P2» جانە «P3» دەڭگەيىندە قالدى. اتالعان «شەكارا» ەلدەگى شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەرىنىڭ وبليگاتسيالارى ساپالى ەكەنىن اڭعارتادى», دەلىنگەن اگەنتتىكتىڭ ساراپتاماسىندا.
بولجامنىڭ وزگەرۋىنە سەبەپشى بولعان ەڭ نەگىزگى فاكتورلار – قىتاي مەن رەسەيدەگى ەكونوميكالىق قۇلدىراۋ, مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى ەلدەگى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ۇزاق مەرزىمدى ءوسىمىنىڭ باسەڭدەۋى. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ نەسيە رەيتينگىنىڭ وزگەرۋىنە بانك سەكتورىنداعى دوللارلاندىرۋدىڭ ارتۋى مەن شەتەلدىك ۆاليۋتاداعى قازاقستان اكتيۆتەرى مەن ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرىنە جاسالعان قىسىمنىڭ ارتۋى ىقپال ەتتى.
اگەنتتىكتەگىلەردىڭ مالىمەتىنشە, ەميتەنت رەيتينگى مەن قازاقستاننىڭ قامتاماسىز ەتىلمەگەن بەرەشەگى بويىنشا رەيتينگى ەلدىڭ قارجى جۇيەسىندەگى اسا جوعارى كۇشتى, ەكونوميكالىق جوعارى تۇراقتىلىقتى جانە شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى اكتيۆتەردىڭ ايتارلىقتاي كولەمىن كورسەتەدى.
Moody's-ءتىڭ باعالاۋى بويىنشا, قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعى ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىندا كىرىستىڭ وسۋىمەن بەكىتىلگەن. ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ بيۋدجەتتىك بۋفەردىڭ ءتيىمدى باسقارۋىمەن ۇيلەستىكتەگى ودان ارعى پەرسپەكتيۆالارى قازاقستاننىڭ كرەديتتىك كورسەتكىشتەرى ءالى دە نىعايىپ, ەڭ جوعارى رەيتينگكە سايكەستەنۋىنە اكەلەدى.
قازاقستاننىڭ رەيتينگىن تۇراقتى مەملەكەتتىك بالانس, مەملەكەتتىك قارىزداردىڭ تومەن دەڭگەيى, ايتارلىقتاي قازىنالىق رەزەرۆتەر, سەرپىندى ەكونوميكالىق ءوسۋ پەرسپەكتيۆالارى كوتەرىپ وتىر. ساراپشىلار الداعى 2-3 جىلدا مۇنايسىز سالاعا سالىمنىڭ ءوسۋى ارقىلى ناقتى ءىجو ءوسۋىنىڭ تۇراقتى قارقىنىنىڭ 4% دەڭگەيىندە ساقتالۋىن بولجاۋدا.
Moody's زور ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ءۇشىن ءوسۋ مەن كىرىس فاكتورلارىنىڭ ارتۋىن كۇتەدى. جۇزەگە اسىرىلعان جانە جوسپارلانىپ وتىرعان ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ پەرسپەكتيۆالارى كوبىنە ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرىپ, Moody's تالداۋشىلارى باعالاپ وتىرعاننان دا كوپ تابىس اكەلۋگە ىقپال ەتپەك. بۇل ءۇشىن ۇكىمەت ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا باسا نازار اۋدارۋدى ودان ءارى جالعاستىرىپ, نەسيەلەۋدى سۋبسيديالاۋ مەن تارگەتتەلگەن سەكتوردىڭ كاسىبي دايىن بولۋىن قوسا العاندا, سالىقتىق جانە سالىقسىز ىنتالاندىرۋدى ۇسىنۋدا.
بۇدان باسقا, وڭدەۋشى ەمەس سالاعا شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋعا ءىشىنارا ارنالعان قارجىلاي ينۆەستيتسيالار مەن مامىلەلەر ءۇشىن اعىلشىندىق قۇقىق قاعيداتىنداعى استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعى قۇرىلدى.
ساراپشىلار قازاقستاندىق تەمىر جول جەلىسى ارقىلى تاسىمالداۋ كەزىندە ۋاقىت ۇنەمدەلەتىنىن ەسكەرگەندە, قىتاي مەن ەۋروپا اراسىنداعى جۇك ءترانزيتىن ۇلعايتۋدان كولىك پەن لوگيستيكا تەك ۇتاتىنىن اتاپ ءوتتى. ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋدى كوزدەيتىن «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى وسى سالانىڭ دامۋىنا قولداۋ جاسايدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, بۇعان دەيىن Standard & Poor’s حالىقارالىق رەيتينگ اگەنتتىگى قازاقستاننىڭ نەسيە رەيتينگىن شەتەلدىك جانە ۇلتتىق ۆاليۋتا بويىنشا «BBB+»-تەن «BBB»-عا دەيىنگى مىندەتتەرى بويىنشا نەگاتيۆتى بولجامدارمەن تومەن تۇسىرگەن بولاتىن.