قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ حابارلاۋىنشا, ەلىمىزدە جىل سايىن 5 ملن توننا شيكى ءسۇت وندىرىلەدى. الايدا قايتا وڭدەلەتىن ءسۇتتىڭ 50%-ى (700 مىڭ تونناعا جۋىق) كەدەن وداعىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتىنە ساي ەمەس. ساپاسىز ءونىمنىڭ دەنى قوسالقى شارۋاشىلىقتارعا تيەسىلى.
جاعدايدى رەتتەۋ ءۇشىن وداق مۇشەلەرى قازاقستانعا 2020 جىلعا دەيىن ۋاقىت بەرگەن ەدى. جىلدىڭ اياقتالۋىنا 5 اي قالعانىن ەسكەرسەك, وتاندىق وندىرۋشىلەرگە ساپا ماسەلەسىن جاقسارتۋدى جىلدامداتقان ابزال. نەگە دەسەڭىز, ىشكى نارىقتى يمپورتتاۋشىلار جاۋلاپ, وتاندىق شارۋالار تابىس كوزىنەن ايىرىلۋى ابدەن مۇمكىن. وسىعان بايلانىستى قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ باستاماسىمەن ارنايى جول كارتاسىنا قول قويىلدى. بۇل قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنا تۇسەتىن شيكى ءسۇتتىڭ كەدەن وداعىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنت تالاپتارىنا ساي بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى دەيدى ىنتالى توپ. اتالعان قۇجاتتى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن جانە قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ كوميتەتى, سونداي-اق «ساپا» تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ۇلتتىق قوعامى سىندى مۇددەلى تاراپتار قۇپتادى.
بۇل جول كارتاسى – بۇۇ-نىڭ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمىنىڭ, ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ جانە «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسكەن ساراپشىلار جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى. وسى قۇجات قازاقستانداعى شيكى ءسۇت نارىعىن زەرتتەۋگە جانە بارلىق مۇددەلى تاراپتاردىڭ, ونىڭ ىشىندە فەرمەرلەر, قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارى جانە مەملەكەتتىك ورگاندارعا دەيىن ءىس-قيمىلدى ۇيلەستىرۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەندىردى اگرارلىق سەكتوردىڭ وكىلدەرى.
– تەحنيكالىق رەگلامەنتتەگى 21-ءشى جانە 33-ءشى تالاپتاردى ەسكەرىپ, وڭدەۋشى كاسىپورىنداردا قابىلدانىپ جاتقان شيكى ءسۇتتىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ قانا قويماي, ونىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن جوعارىلاتۋ ءۇشىن بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. سوندىقتان جول كارتاسىن ازىرلەۋ تۋرالى باستامانى كوتەردىك. بۇل وتاندىق ءونىمنىڭ ورتاق تالاپقا سايكەس بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ونى ازىرلەۋدە بۇۇ-نىڭ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى جانە ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى قولداۋ كورسەتتى. جول كارتاسى بارلىق مۇددەلى تاراپتارعا باعىتتالعان, – دەيدى قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ۆلاديمير كوجەۆنيكوۆ.
بۇۇ-نىڭ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى باعدارلاماسىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى يننا پۋندا تاعام قۇرامىنداعى زياندى كومپونەنتتەردىڭ كەسىرىنەن جىل سايىن الەمدە 700 مىڭعا جۋىق ادام كوز جۇماتىنىن ايتادى. سول سەبەپتى ول ءسۇتىن ساۋدالاپ, جان باققاندارعا قاراپايىم سانيتارلىق نورمالاردى ساقتاۋعا كەڭەس بەردى.
– ەرەجە بارلىعىنا ورتاق. اۋەلى فەرمەرلەر شارۋاشىلىقتارىندا تازالىق ادەبىن ۇستانسا يگى. ويتكەنى ساۋىندى سيىرلاردا اۋرۋ تۋدىرعىش زياندى اعزالار ءجيى كەزدەسىپ جاتادى. بۇعان قوسا تاعام ونىمدەرىنەن زياندى انتيبيوتيكتەردىڭ تابىلۋى دا كۇردەلى ماسەلە. بۇۇ دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىمەن بىرلەسىپ, وسى انتيبيوتيكتەرمەن كۇرەستى بەلسەندى جۇرگىزىپ كەلەدى. سەبەبى جىل سايىن ونىڭ سالدارىنان بولاتىن كىسى ءولىمى ازايماي تۇر. سوندىقتان بۇل ماسەلە ساپا تۇرعىسىنان بولەك, ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا قاتىستى ماڭىزدى ماسەلە. وسىنى ۇمىتپاعانىمىز ءجون, – دەدى ي. پۋندا.
قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ تاعى ءبىر وكىلى ساۋلە جانكينا جاڭا قۇجاتتىڭ مازمۇنىندا ساۋىن مالدارعا قاتىستى تالاپتان باستاپ, زەرتحانالىق ساراپتامانىڭ جولعا قويىلۋى, ءسۇتتى وندىرۋشىلەر مەن وڭدەۋشىلەردى مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرىن تارتۋ ارقىلى وقىتۋ كۋرسىنا دەيىن قاراستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى. بارشاعا ورتاق تەحنيكالىق رەگلامەنت جاڭا جىلدان باستاپ ءوز كۇشىنە ەنەدى.
وسى سالادا يمپورتقا تاۋەلدىلىك تە بايقالۋدا. ماسەلەن, «ساپا» تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ۇلتتىق قوعامنىڭ توراعاسى الىاقپار ماتىشەۆ ەلىمىزدە قۇرعاق ءسۇت ءوندىرىسى كەنجەلەپ قالعانىن ايتتى.