قازىرگى كەزدە ەلىمىزدىڭ بارلىق دەرلىك وڭىرىندە بىلىكتى ماماندار جەتىسپەيتىنى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى مۇنداي كادر تاپشىلىعىن رەتتەۋ مەن ازايتۋدىڭ باستى جولدارىنىڭ ءبىرى – رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتتەرى تۇلەكتەرىنىڭ ءتيىستى سۇرانىستارعا ساي جۇمىسقا ورنالاسۋىنا ىقپال ەتۋ بولىپ وتىر.
وسى ورايدا م.وسپانوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بيىلعى تۇلەكتەرىنىڭ 40 پايىزى ەڭبەك جولىن اۋىلداردا باستاماق. ولار ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرىندەگى اقتوبە, اتىراۋ, ماڭعىستاۋ, باتىس قازاقستان جانە قىزىلوردا وبلىستارىنىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارى مەن مەكەمەلەرىندە قىزمەت اتقارماق. بۇگىندە اتالعان جوعارى وقۋ ورنىندا تۇلەكتەردى ءتيىستى جۇمىس ورىندارىنا ءبولۋ ۇدەرىستەرى اياقتالعان. ەندىگى جەردە وسى كوكەيكەستى ماسەلەنىڭ باستى قورىتىندىلارى قانداي بولدى دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە كەتكەندى ءجون كورەمىز.
ەڭ الدىمەن ايتارىمىز, م.وسپانوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە ستۋدەنتتەردىڭ كاسىبي تاجىريبەسى مەن تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مونيتورينگ كافەدراسى قۇرىلعاندىعى. بۇل ءومىردىڭ بۇگىنگى قاجەتتىلىگى مەن سۇرانىستارىنان تۋىنداعان قادام ەكەنى كامىل. ويتكەنى دارىگەرلىك ءبىلىم العان ءار جاس ماماننىڭ ەل-جۇرتتىڭ قاجەتىنە ء«بىر كىرپىش بولىپ قالانۋىنىڭ ورنى» ايرىقشا دەپ بىلەمىز. اتالعان كافەدرانىڭ مەڭگەرۋشىسى التىن الماعامبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, بيىل ۋنيۆەرسيتەتتى اياقتاپ, ديپلوم العان 838 تۇلەكتىڭ 583-ءى كليننيكالىق ينتەرناتۋرا جانە رەزيدەنتۋرا ماماندىقتارى بويىنشا مەملەكەتتىك ءبىلىم گرانتىمەن وقىعاندار. نەگىزىنەن ولاردىڭ ءبارى دە جالپى تاجىريبە دارىگەرلەرى. پەدياترلار مەن تەراپەۆتەر جانە اكۋشەر-گينەكولوگتار مەن حيرۋرگتار. بۇگىنگى كۇنى ەل وڭىرلەرىندە, ونىڭ ىشىندە اۋداندىق اۋرۋحانالاردا ءدال وسىنداي سيپاتتاعى جوعارى ءبىلىمدى دارىگەرلەر جەتىسە بەرمەيتىنىن ەسكەرسەك, ولارعا اسا قاجەت ماماندار بولىپ شىعادى. ويتكەنى ولارعا سۇرانىس كوپ ەكەنىن قايتالاپ ايتقاننىڭ ارتىقشىلىعى بولا قويماس.
ەل ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس رەسپۋبليكامىزداعى دارىگەرلىك ءبىلىم بەرەتىن جوعارى وقۋ ورىندارىن مەملەكەتتىك گرانت بويىنشا اياقتاعان تۇلەكتەر مەملەكەتتىك مەديتسينالىق مەكەمەلەردە كەم دەگەندە ءۇش جىل جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. سوندىقتان دا مەديتسينالىق ءبىلىم بەرەتىن جوعارى وقۋ ورىندارى سوڭعى جىلدارى بولاشاق دارىگەرلەردى كوپ كەشىكتىرمەي, ياعني قىركۇيەك ايىنان باستاپ جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جولدارىن بەلگىلەي باستادى. مۇنى تەك وڭ نيەتتەن تۋعان, دارىگەرلەر جەتىسپەۋشىلىگىن ازايتۋعا باعىتتالعان ءىس-شارا دەپ باعالاعانىمىز ءجون. بۇل باعىتتا بۇگىنگى اڭگىمەمىزدىڭ باستى ارقاۋىنا اينالعان ۋنيۆەرسيتەتتە تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ءىسى جۇيەلى جولعا قويىلعانى قۋانىشتى جايت. سونىڭ ناتيجەسىندە مۇندا گرانت بويىنشا وقىعان تۇلەكتەردىڭ 40 پايىزى, ياعني 185 جاس دارىگەر اۋىلدىق ايماقتارعا جىبەرىلگەن. ولار جوعارىدا اتالعان 5 وبلىستىڭ وتباسىلىق-دارىگەرلىك امبۋلاتوريالار مەن اۋرۋحانالارىندا حالىق دەنساۋلىعىن قورعاۋ مەن جاقسارتۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسپاق. 40 پايىز دەگەنىمىز ايتا قالارلىقتاي ۇلكەن كورسەتكىش بولماۋى دا مۇمكىن. ايتسە دە مۇنىڭ الدىنداعى جىلداردا اۋىلدىق جەرگە باراتىن مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن تۇلەكتەردىڭ سانى ونىڭ شيرەگىنە دە جەتپەيتىنىن ەسكەرسەك, سالىستىرمالى تۇردە مۇنى تومەن كورسەتكىش دەۋگە بولمايدى.
وسى وقيعاعا ورايلاس تاعى ءبىر دەرەكتى ورتاعا سالا كەتسەك. تاياۋدا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ ەلىمىزدەگى مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرىمەن ونلاين رەجىمىندە كەزدەسۋ وتكىزگەنى ءمالىم. وسى باسقوسۋ بارىسىندا ول «ديپلوممەن – اۋىلعا!» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ەڭ الدىمەن جاس دارىگەر ماماندار ءۇشىن وتە وڭتايلى ءارى ءتيىمدى ەكەندىگىندە ەكپىن ءتۇسىردى.
ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, اتالعان باعدارلاما بويىنشا ەڭبەك جولىن باستاعان مەديتسينا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرىنە بارلىق جاعداي جاسالماق. ونىڭ العاشقىسى – ۇكىمەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك قولداۋ. سونىمەن بىرگە قوسىمشا قارجىلاندىرۋ كوزدەرى ەسەبىنەن جاس ماماندار تەگىن جانە جالدامالى تۇرعىن ۇيمەن قامتىلماق. ءارى ولارعا بيىلعى 2019 جىلدان باستاپ نەسيە جەڭىلدىكتەرى قاراستىرىلعانى دا قالتقىسىز كومەكتىڭ ءبىر كورىنىسى. سونداي-اق الداعى ۋاقىتتا مەديتسينالىق وقۋ ورنىن بىتىرگەن تۇلەكتەرگە بەرىلەتىن وتەماقى مەن جالاقى كولەمى وسەدى دەپ كۇتىلۋدە. مۇنىڭ سىرتىندا وزگە دە مورالدىق جانە ماتەريالدىق تۇرعىدان ىنتالاندىرۋ شارالارى قولعا الىنباق.
ويدان – وي تۋادى. ايتالىق, اۋىل تۇرعىندارىنا قالالارداعى سەكىلدى ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلۋى كەرەكتىگى ەشقانداي تالاس تۋعىزبايدى. ايتسە دە بۇگىنگى تاڭدا ەكەۋىنىڭ اراسىندا ايىرماشىلىق بار ەكەنى دە قۇپيا ەمەس. ونىڭ باستى سەبەبىنىڭ ءبىرى – اۋىلداردا انەستەزيولوگ, رەانيماتولوگ, اۋتوارەنگوتولوگ جانە وفتالمولوگ سەكىلدى سالالىق ماماندار مۇلدەم جەتىسپەيتىندىگى. ارينە, مۇنىڭ ءبارىن از ۋاقىتتا شەشە سالۋ ەش مۇمكىن ەمەس. دەگەنمەن وسىنداي ساناتتاعى دارىگەرلەر ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن م.وسپانوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە كەڭ اۋقىمدى شارالار قولعا الىنعانى ۇلكەن ءۇمىت كۇتتىرەدى.
ءبىر ماسەلەنىڭ باسى ايقىن. بۇگىنگى كۇنى مەديتسينالىق وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرىنە جاسالىپ جاتقان كومەك پەن قولداۋ از ەمەس. ونىڭ بىرقاتار مىسالى جوعارىدا ايتىلدى دا. مەدالدىڭ ەكى جاعى بار دەگەندەي, ەندىگى كەزەكتە تۇلەكتەر وسى قامقورلىققا ىسپەن جاۋاپ بەرىپ, وزدەرىنە جۇكتەلگەن جۇك پەن سەنىمنىڭ سالماعىن تەرەڭ سەزىنسە, اۋىل مەديتسيناسى الاتىن اسۋلار بيىكتەي بەرمەك.
اقتوبە