قازىر قۇسمۇرىن توڭىرەگىنە كەلگەن كىسى «شوقاننىڭ بەلگىسىن» كورۋگە ىنتىزارلىق تانىتاتىن بولىپتى. قۇسمۇرىن كولىنىڭ جاعاسىندا تۇرعىندار كوكتاۋ اتاپ كەتكەن شوقى بار. شوقىنىڭ ۇستىنە شىقساڭ اينالا الاقانداعىداي كورىنىپ, قۇسمۇرىن كولى ايناداي جارقىراپ جاتادى.
اينالاداعى جىرا-سايلاردا قايىڭ, تەرەك توعايى وسەدى. سەلەۋلى دالانىڭ كوركى جىلدىڭ قاي مەزگىلىندە دە جۇرەككە جاقىن. جاقىندا وسىندا كەلگەن «شوقان جولدارى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى راۋشان ءيمانجۇسىپ شوقانعا قويعان بەلگىنى كورىپ بالا قولىمەن جاسالعانىن دا تانىپ, ءسۇيسىنىسىن جاسىرا المادى.
– شوقاندى تانۋ وسىنداي بولسا كەرەك-ءتى! – دەيدى راۋشان نۇرحانقىزى. بۇل بەلگىنى قۇسمۇرىن ستانساسىنداعى №121 قۇسمۇرىن ورتا مەكتەبىندەگى وقۋشىلاردىڭ «رودنيك» ولكەتانۋشىلار مەن تابيعات دوستارى توبى سوناۋ 2006 جىلى تۇرعىزعان ەكەن. وسىدان 13 جىل بۇرىن قۇسمۇرىن كولىنىڭ جاعاسىنداعى شوقىدا تۇرىپ, توپ مۇشەلەرى شوقانعا بەلگى قويايىق دەگەن باستاما كوتەرەدى.
– بۇل كەرەمەت, بالالاردىڭ پەرىشتە كوڭىلىنەن شىققان قاسيەتتى باستاما ەدى! بارىمىزگە ۇناعانى سونشالىق, كەڭ دالانى جاڭعىرتقانداي ايقايلاپ, دۋىلداپ كەتىپپىز. دەرەۋ ىسكە كىرىستىك. بالالار مىنا بيىك توبەنىڭ ۇستىنە ءىرى تاستاردى قولمەن تاسىدى, وزەننىڭ تابانىنان قۇم تاسىدىق, قۇمتاستار تەردىك, تاستاردى بەكىتۋ ءۇشىن تسەمەنت ساتىپ الدىق. بەلگىنىڭ نوبايىن جاساپ, شوقاننىڭ اتىن پليتاعا جازدىرىپ, سۋرەتىن سالدىرىپ, ورناتتىق. ارينە, وعان بيزنەستە جۇرگەن بۇرىنعى جەتەكشىمىز ۆيكتور يۋرچەنكو مەن قۇسمۇرىن ستانساسىنداعى دەپونىڭ باستىعى ورالبەك مۇرزاسەيىتوۆ اعالارىمىز دەمەۋشىلىك جاسادى, – دەيدى ناتاليا ساۆلەۆيچ. قازىر «رودنيك» ولكەتانۋشى بالالار توبىنىڭ جاساعان بەلگىسىنە سول توڭىرەكتەگى مەكتەپ وقۋشىلارى ەكسكۋرسيا جاسايدى, ءتىپتى ۇلكەن كىسىلەر بارسا عالىمنىڭ ارۋاعىنا قۇران باعىشتاپ كەتەدى ەكەن.
– ءبىز بەلگىنى ورناتىپ بولعان سوڭ, كورشى اۋىلدان ءبىر اقساقالدى اپارىپ, شوقاننىڭ ارۋاعىنا قۇران وقىتقان ەدىك, – دەيدى ناتاليا ۆاسيلەۆنا. اڭگىمە, ءدىني راسىمدە ەمەس, ونىڭ تاربيەلىك مانىندە جاتسا كەرەك.
«رودنيك» توبى قۇرىلعان 34 جىلدان بەرى وقۋشىلار قۇسمۇرىن ءوڭىرىنىڭ تەك تابيعاتىن تاماشالاپ, تازا ۇستاۋعا تالپىنۋمەن قاتار, تانىمدىق ماتەريالدار دا جيناۋمەن اينالىستى. ولار تالاي رەت اۋىلدارداعى اعا ۇرپاق وكىلدەرىمەن اڭگىمەلەستى. قۇسمۇرىننان 8 شاقىرىم جەردە حان جاتقان اۋىلىنىڭ ورنى بار. وندا شىڭعىس تورە اق وردا تىككەن دەسەدى. ەسكى جۇرتتان بۇگىنگە جەتكەنى حان جاتقاننىڭ تۇرعىندارى ماڭگىلىك تىنىستاعان ەسكى بەيىت پەن ءالى كۇنگە قۇرىپ كەتپەي ءوسىپ تۇرعان كارى تەرەك بولاتىن. وسى تەرەكتىڭ تۇبىنە رودنيكتىك بالالار تالاي رەت توقتاعان ەدى. ولار قۇسمۇرىنداعى اقساقالداردان سول تەرەكتىڭ ماڭىندا قۇدىق بولعانىن ءبىلدى. بالكىم, بالا شوقان دا سول قۇدىقتىڭ ءمولدىر سۋىن ىشكەن بولار؟ ونىڭ سۋىمەن العاشقى تىڭ يگەرۋشىلەر دە ءشولىن قاندىرىپتى. كەيىن اۋىل كەتكەن سوڭ, قۇدىق تا كومىلىپ قالىپتى.
وسى ەسكى قۇدىقتى «رودنيك» توبىنىڭ بالالارى ارشىپ الادى.
– قۇدىقتى ارشۋ ءبىراز ۋاقىت الدى. ءبىز شاتىر قۇرىپ, وسىندا تۇنەدىك. قۇدىقتى كەشكە دەيىن ارشىدىق. باسىن تاسپەن قورشاپ, بەكىتتىك, اينالاسىنا اعاش وتىرعىزدىق. قازىر ولاي-بىلاي وتكەن جولاۋشىلار قۇدىقتى تاماشالايدى, سۋىن الىپ كورەدى, – دەيدى ناتاليا ۆاسيلەۆنا.
«رودنيك» توبى بۇگىندە تابيعات, سپورت تۋريزمدەرىمەن, ولكەتانۋ, ەكولوگيالىق جۇمىستارىمەن اينالىسادى. جەتەكشىسى ناتاليا ساۆلەۆيچ دەنە شىنىقتىرۋ پانىنەن ساباق بەرەدى. «رودنيك» قۇرىلعان 34 جىل ىشىندە 5 جانە 11 سىنىپ ارالىعىنداعى 3000 بالا ونىڭ مۇشەسى بولىپتى. تاربيە دەگەن وسى!
قوستاناي وبلىسى,
اۋليەكول اۋدانى,
قۇسمۇرىن ستانساسى