پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ايتىلعان ماسەلەلەردىڭ بارلىعى دا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن دامىتىپ, حالىق تۇرمىسىن كوتەرۋدەگى وزەكتىلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ اياعىنا تۇساۋ بولىپ وتىرعان كوپتەگەن ماسەلەلەردى اشىق ايتتى. راسىندا, وسى سالاداعى سانىنان جاڭىلىساتىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقىلى قازىنادان شىققان شىعىن شاش ەتەكتەن, بىراق كوزگە كورىنەتىن ءىس ماردىمسىز ەكەنى راس. جوسپارلى ەكونوميكادان نارىققا وتكەلى گەربيتسيدتەر مەن تۇقىم قورىنىڭ جاڭارتىلۋى, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى پاركىنىڭ جاڭعىرتىلۋى, اگروتەحنيكالار مەن تۇقىمدى جاڭالاۋ ىستەرىنىڭ پروبلەمالارى ماڭگىلىك سياقتى اسا سەرپىلمەي كەلەدى. پرەزيدەنت وعان بولىنەتىن سۋبسيديالاردىڭ تيىمدىلىگىنە دە كۇمانى بارلىعىن جاسىرمادى. مىسالى, كوپتەگەن شارۋاشىلىقتار ءالى ەسكى تەحنيكامەن جۇمىس ىستەيدى. ءبارىمىز دە پاتريوتپىز, وتاندىق تەحنيكانى نەمەسە جاقىننان دوربالاپ, رەسەيدىڭ شىعارعان تراكتورلارى مەن كومبايندارىن العىمىز-اق كەلەدى. بىراق امەريكالىق, كانادالىق, گەرمانيالىق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى ساپاسىنىڭ جوعارى ەكەنىن جاسىرا المايمىز. سوعان سايكەس ولاردىڭ باعاسى دا ارزان ەمەس. ءبىزدىڭ شارۋاشىلىقتاعى تەحنيكالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى وسى ەلدەردىڭ ءونىمى. رەسەيدەن الىناتىن تەحنيكالار سۋبسيديا بەرىلۋىنە سايكەس قىمباتتاي بەرەدى. سوندىقتان شارۋا قوجالىقتارى سەكىلدى شاعىن شارۋاشىلىقتارعا دا تەحنيكا جاڭارتۋ ارزانعا تۇسپەيدى, وڭاي دا ەمەس.
از بولسىن, كوپ بولسىن مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن سۋبسيديالار شارۋاعا دا, ديقانعا دا كوپ كومەك ەكەنى راس. بارلىعىن دا پايدالانىپ وتىرمىز. بۇل ءۇشىن ۇكىمەتكە ريزاشىلىعىمىزدى ايتۋعا ءتيىسپىز. بىراق كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىندەگى ءبىر كۇدىك سەيىلمەيدى. ول كۇدىك نەسيە مەن سۋبسيديانىڭ بەرىلۋ مەرزىمىنە بايلانىستى. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا ارناپ شارۋاشىلىقتار العان نەسيە دە, سۋبسيديا دا كەش بەرىلەدى دە, ال كۇزدە, قاراشا ايىندا نەسيەنى قايتارا باستاۋىمىز قاجەت. ال ول كەزدە نارىقتا بيدايدىڭ باعاسى ءالى قالىپتاسپايدى. وسىنداي سايكەسسىزدىكتەن شارۋاشىلىقتار ماۋسىمعا دۇرىس دايىندالا المايدى نەمەسە شىعىنعا ۇشىرايدى. ماۋسىمدىق جۇمىستار كۇتپەيدى عوي. نەسيەنى اقپان ايىندا بەرسە, قاراشادا ەمەس, ودان كەشىرەك قايتارسا ديقان ەڭسەسىن كوتەرىپ الار ەدى. وسى ماسەلە شەشىمىن تاپپاي كەلەدى.
ءبىزدىڭ وبلىستا القاپتاردى ءارتاراپتاندىرۋ جىل سايىن قارقىن الىپ كەلەدى. دەگەنمەن, بۇل سالاداعى ەكسپورتتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن وندىرگەن شيكىزاتتى سىرتقا قايتا وڭدەپ بارىپ ارتقانعا نە جەتسىن. سوڭعى جىلدارى ورتالىق ازيا رەسپۋبليكالارى ۇن تارتاتىن ديىرمەندەر قويىپ الىپ, ءبىزدىڭ ۇندى تاسيدى. مۇنىڭ ءوزى ۇن ەكسپورتىنا كولدەنەڭ كەدەرگى بولىپ وتىر. ماي سىعاتىن زاۋىتتار قاتارى كوبەيەدى دەگەن ءۇمىت بار. ءدال قازىر مايلى داقىلدار سىرتقا شيكىزاتتاي ساتىلۋدا.
بالا كەزدەن اۋىلدا تۇرامىن. اۋىل شارۋاشىلىعىندا جەكەلەي الىپ شەشەتىن ماسەلە جوق, ولاردىڭ بارلىعىن كەشەندى قاراۋ كەرەك. قازىر مال باعاتىن شوپان, تراكتورعا وتىرعىزاتىن مەحانيزاتور, ۆەتەرينار, اگرونوم تابۋ كادىمگىدەي وزەكتى, باسشىنىڭ باسىن قاتىراتىن ىسكە اينالدى. جاس مامان اۋىلدى وگەيسيدى. تاجىريبەدەن وتۋگە كەلگەن جاستار ءبىلىمىنىڭ تومەندىگى بايقالىپ قالادى, ولاردىڭ قاي ىسكە دە باتىل كىرىسىپ كەتپەيتىنى, ۋاقىتشا كەلگەندىگى جۇرەك سىزداتادى. اۋىلعا اگرونوم, زووتەحنيك, ۆەتەرينار بولىپ قۋانىشپەن ورالعان جاستىق شاعىمىز ەسكە تۇسەدى. نەگە بۇلاي؟ اۋىلعا ارنالعان كەشەندى باعدارلاما قاجەت. ولاي بولماعان جاعدايدا اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ماسەلەلەردىڭ وزەكتىلىگى جەڭىلدەمەيدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى پروبلەمالاردى وتە ورىندى كوتەردى. ونىڭ شەشىمى دە ناقتى بولادى دەگەن ءۇمىت العا جەتەلەيدى.
مارات احمەتوۆ, «ازات ي د» جشس ديرەكتورى, قازاقستان فەرمەرلەر وداعى وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى قوستاناي وبلىسى, مەڭدىعارا اۋدانى