• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 17 شىلدە, 2019

تۇلكى وزەنى ءبىر تازارىپ قالدى

274 رەت
كورسەتىلدى

جەرگىلىكتى ەكولوگتار مەن تابيعات قورعاۋ بەلسەندىلەرىنە قۇلاق تۇرسەك, ەرتىس وزەنىندە سۋدىڭ لاستانۋى, جايىلماداعى شابىندىقتارعا كوكتەمدە جايىلعان سۋدىڭ قارا كۇزگە دەيىن تارتىلماۋى, جاعالاۋداعى ديقانداردىڭ سۋ تاپشىلىعىنا ۇشىراۋى سەكىلدى الاڭداتارلىق ماسەلەلەر از ەمەس. وسى ورايدا, وبلىستىق جەر قويناۋىن پايدالانۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە سۋ رەسۋرستارى باسقارماسى وزەننىڭ ەكوجۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ باعىتىندا بىرقاتار شارالاردى قولعا الۋدا.

باسقارما 2017 جىلى «اقتوعاي اۋدانىنداعى تۇلكى وزەنى اعىسىنىڭ باستاۋىنان العا اۋىلىنا دەيىن قايتا جاڭعىرتۋ» اتتى ءۇش جىلعا ارنالعان ارنايى جوبا ازىرلەگەن بولاتىن.

– ەرتىستەن تارماقتالىپ شىعاتىن شاعىن وزەندەر تابيعاتتى قورعاۋ مامان­دارىنىڭ نازارىندا. تۇلكى وزەنى دە ەرتىستىڭ وڭ جاعالاۋىنداعى ەسكى سا­عالاردىڭ ءبىرى. سوڭعى جىلدارى وزەن ارناسى بويىندا اعاشتار مەن بۇتا­لار قاۋلاپ ءوسىپ, سۋى تايازدانىپ, شارۋاشىلىقتاردى سۋمەن قامتۋ قيىن­داي باستادى, – دەيدى ءبولىم مامانى ديار قايىركەنوۆ. 

باستاۋىنان باستاپ اقتوعاي اۋدا­نىنىڭ العا اۋىلىنا دەيىنگى اعىسىن قالپىنا كەل­تىرۋ, سۋ رەجىمىن تۇراقتاندىرۋ جانە وسىمدىكتەر مەن جاندىكتەرى تىرشىلىك ەتە­تىن يحتيوفاۋناسىن جاقسارتۋ ماق­سا­تىندا باسقارما جاڭعىرتۋ جوباسىن قولعا العان-دى. ءسويتىپ مەردىگەر كومپانيالار اراسىندا كونكۋرس جاريالانىپ, قورىتىندىسى بويىنشا اتالعان جوبانى «پاۆلودار وزەن پورتى» اق جەڭىپ العان. 

وزەندى تازارتۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1 ملرد 160 ميلليون تەڭگە بولىنگەن كورىنەدى. سۋدىڭ تۇبىندەگى باتپاعىن «كلاس­سيك-4» ماركالى الىپ تەحنيكا ءسۇزىپ شىعارسا, سۋ بەتىنە جانە وزەن جيەگىنە ءۇيىلىپ قالعان اعاشتاردى ەكى سۋ كرانى تازالاعان. تازارتۋ جۇمىستارى كەزىندە 200 مىڭ تەكشە مەتر قوقىس الىنعان. 

– وزەننەن شىعارىلعان اعاشتاردى اۋىل تۇرعىندارىنا بەردىك. بىلتىر­دىڭ وزىندە 800 تونناداي وتىندى تەگىن ۇلەستىردىك, – دەيدى پورت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تولەگەن مۇقاتاي ۇلى. 

كاسىپورىن بۇعان دەيىن ۋسولكا, اقسۋداعى ەرتىس ساعاسى, باياناۋىلداعى سابىندىكول, جاسىباي كولدەرىن تازالاۋعا قاتىسقانىن ايتا كەتەيىك.

اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا, قازىر تۇلكىنىڭ ارناسى كەڭىپ, سۋى تۇنىپ, اعىسى قالپىنا كەلىپتى. جۇرت وزەننەن بالىق اۋلاۋعا اسىعاتىن بولعان. 

بۇل وزەندى تازارتۋدىڭ اۋىل شارۋا­شىلىعى ءۇشىن ماڭىزى ەرەكشە. وسى وزەندى جاعالاي قونىستانعان اقتوعاي اۋدانىنىڭ اۋىلدارىندا سۋارمالى ەگىس القابى ۇلكەيىپ كەلەدى. تۇلكىنىڭ سۋىن مۇتكەنوۆ, ءابجان, العا اۋىلدارىنا قارايتىن بىرقاتار شارۋاشىلىقتار پايدالانادى. ال سۋى تارتىلىپ قالسا, وزەن جاعالاعان شارۋا­لار سۋسىز قالار ەدى. ماسەلەن, اقتوعاي اۋدانىنداعى «اقتوعاي-اگرو» جشس, باسقا دا شارۋاشىلىقتاردىڭ ەگىستىك القاپتارى وسى وزەنگە تاۋەلدى. 

وبلىستىق اۋماقتىق ورمان شارۋا­شىلىعى جانە جانۋارلار الەمى ينس­پەكتسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان قازتايدىڭ ايتۋىنشا, وڭىردەگى وزەن-كولدەردەن ءبىر ايدىڭ ىشىندە 15,9 توننا قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار شى­عارىلىپ, 1840 مەتردەن استام قاراۋ­سىز قالعان اۋلار الىنىپتى. 

بىلتىر وبلىستاعى وزەن-كولدەردەن 11 شاقىرىمنان استام اۋ الىنىپ, 14,7 توننا قاتتى تۇرمىستىق قالدىق پوليگوندارعا تاستالىپتى. قورشاعان ورتانى ساقتاۋعا بەي-بەرەكەت قارايتىن ادامداردىڭ كەسىرىنەن جىل سايىن بۇل جاعداي قايتالانۋدا.  پاۆلودار وبلىسى
سوڭعى جاڭالىقتار