«كوشباسشىلىق» كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمى تۇساۋكەسەردەن گورى پايدالى كەڭەسكە تولى قىزىقتى ترەنينگ سەكىلدى ءوتتى, سەبەبى قازاق قوعامىندا كوپ زەرتتەلمەگەن, سانادا قالىپتاسا قويماعان, ءالى دە تىڭ كۇيىندە كەلە جاتقان كوشباسشىلىق تاقىرىبىنىڭ ءتۇيىنى وسى سالادا ءجۇرىپ شىڭدالىپ, ناقتى جەتىستىككە جەتكەن اۆتوردىڭ ءوز اڭگىمەلەۋىندە سەنىمدى تارقاتىلدى.
الماتىداعى ۇلتتىق كىتاپحانادا جاڭا كىتاپتىڭ تۇساۋىن كەسۋگە قاتىسقان قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى ماقسات سقاقوۆ كوشباسشىلىق ماسەلەسىن قازاقتىڭ ۇلتتىق تانىمىمەن بايلانىستىرا قاراستىرىپ, كەشەگى قول باستاعان حاندار مەن ءسوز باستاعان بيلەردىڭ ءىرى سويلەپ, كەسەك تۋراعان مىنەزىنىڭ بۇگىنگى زاماناۋي سەركەلەردىڭ قاسيەتىمەن جالعاسىپ جاتۋىندا بۇل ونەردىڭ ءتول ءتىرشىلىگىمىزبەن بىتە قايناسقان تامىرلاستىعى بار ەكەنىن ايتتى.
كوشباسشىلىق پسيحولوگياسىن, جەتىستىك سىرىن زەرتتەۋ يدەياسى اۆتور امەريكادا وقىپ جۇرگەن كەزىندە تۋىنداعان. ش.جۇمابەك ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, امەريكانىڭ 1-2 سىنىپ وقۋشىلارى مەكتەپتە جۇرگەندە-اق كوشباسشىلىق تۋرالى ساباق وتەدى. قۇرامىنا كىشكەنتاي مەملەكەتتەردىڭ ۇلكەن شوعىرىن جيناعان كەشەگى كەڭەس وداعىنىڭ كەمشىلىگى, كوشباسشىلىق تاقىرىبىمەن عىلىم رەتىندە مۇلدە اينالىسپاعان بولسا, باتىس قوعامى, اسىرەسە امەريكادا بۇل ءماسەلەنى زەرتتەۋ وتە كەڭ دامىعان. وقىپ وتىرعاندا بىردەن ەلىكتىرىپ اكەتەتىن, دۇرىستىعىنا يلاندىراتىن, پايداسى زور كىتاپتاردى ەلگە كەلگەن سوڭ اۋدارىپ, كوپشىلىك وقىرمانعا تارتۋ ەتكىسى كەلگەن ماقساتىن اۆتور سول كەزدە بەلگىلەگەن.
امەريكادا كوشباسشىلىق تۋرالى 7500 كىتاپ جارىققا شىقسا, جالپى الەمدە اعىلشىن تىلىندە ءارتۇرلى اتاۋمەن 2,5 ملن-عا جۋىق ەڭبەك جاريالانعان. مۇنىڭ ءبارىن اۋدارىپ شىعۋ مۇمكىن ەمەس, سول سەبەپتى اۆتور «نيۋ-يورك تايمستىڭ» بەستسەللەرى», «امازون» جانە «بيتريكس» اتتى وقىرمانداردىڭ ەڭ ۇلكەن ەلەكتروندى الاڭى ارقىلى ۇزدىك ون كىتاپتى تاڭداپ, ءبىر ەڭبەكتىڭ ىشىنە جيناقتاپ ۇسىنۋدى ءجون كورەدى. كىتاپ كوشباسشىلىق تۋرالى زاماناۋي زەرتتەۋلەردىڭ نەگىزىن سالۋشى ۋوررەن بەننيستىڭ «كوشباسشى بولۋ حاقىندا» اتتى ەڭبەگىنىڭ اۋدارماسىمەن باستالادى. ۋ.بەننيس ايتادى: «ە.حەمينگۋەي ايتقانداي, الەم ءبىزدى تالقانداپ تاستايدى, ال ءبىز ۇيىندىلەردىڭ اراسىنان كۇشەيىپ قايتا تۇرامىز. بۇل ءسوز كوشباسشىلارعا دا قاتىستى.
كىتاپ ۋاقىت سىنىنان ءوتىپ, ادامزات ويىنىڭ التىن قازىناسىنا اينالعان تاڭداۋلى تۋىندىلاردىڭ قايماعىن قالقىپ الىپ, قىسقا دا نۇسقا فورماتتا مازمۇنداپ, وقىرمان الدىنا توسادى. كوشباسشىلىق تۋرالى ويدى ش.مۇقان بىلايشا تۇيىندەيدى: «ليدەرلىك دەگەن قاسيەت ەمەس, ول – ارەكەت. ءبىزدىڭ ەلدە ارا-تۇرا قۇدىققا بالالار ءتۇسىپ كەتىپ, مايىپ بولىپ, مەرت بولىپ جاتادى. بالالار قۇلاماي تۇرعاندا, ول قۇدىقتىڭ قاسىنان ءارى-بەرى تالاي ادام وتەدى. قۇدىقتىڭ قاقپاعىنىڭ جوق ەكەنىن بايقاعان ادام ەرىنبەي توقتاپ, بىردەن ءتيىستى ورىندارعا حابارلاسىپ, ولار كەلگەنشە كۇتىپ تۇرىپ, قۇدىقتىڭ بەتى جابىلعانشا باسى-قاسىندا جۇرسە, ول ناعىز – ليدەر. بالكىم, ءسىز بيىك قىزمەتتىڭ يەسى ەمەس, قاراپايىم ادام بولارسىز, بىراق ءسىز تاپ سول جەردە ليدەرلىك تانىتتىڭىز. ەكىنشىدەن, ليدەرلىك – جاۋاپكەرشىلىك. ۇشىنشىدەن, ول – قاتەلىكتى مويىنداۋ, كەشىرىم سۇراۋ مادەنيەتى».
شاعىن رەداكتسيا ۇجىمى دايىنداعان كىتاپتىڭ باس رەداكتورى, بەلگىلى جازۋشى, اۋدارماشى تۇرىسبەك ساۋكەتاەۆ, ال كىتاپتىڭ جارىققا شىعۋىنا قارجىلاي قولداۋ كورسەتكەن كاسىپكەر نۇرجان ءاشىربەكوۆ. نارىقتا ورنى ويسىراپ تۇرعان, بىلۋگە ءتيىس دۇنيەلەر ءالى دە كوپ. الداعى ۋاقىتتا «مازمۇنداما» باسپاسى «كوشباسشىلىقپەن» عانا شەكتەلمەي, «ەكونوميكا», «كەلىسسوزدەر», «جەتىستىك», «وتباسى», «كەمەلدەنۋ», «بايلىق», تاعى باسقا توپتامالارمەن قاتارىن قالىڭداتا ءتۇسۋدى جوسپارلاپ وتىر. «مازمۇندامانىڭ» ماقساتى – قازاقى مازمۇندى كەڭەيتىپ, قۇندى يدەيانى قازىق ەتكەن توپ -10 سەرياسىن نازارعا ۇسىنۋ.
الماتى