– بيىل قور «يگىلىك», «ىنتىماق», «كاسىپكەر», «بىرلىك» جانە «ەگىنجاي» نەسيە باعدارلامالارى بويىنشا 2,4 ملرد تەڭگە نەسيە بەرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ اياسىندا «سىباعا» نەسيەلىك باعدارلاماسى جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق تاۋارلى ءسۇت فەرمالارىن دامىتۋعا باعىتتالعان «ىرىس» باعدارلاماسى بويىنشا قارجىلاندىرۋدى جالعاستىرۋ جوسپارلانۋدا, – دەدى ول.
«ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيەلەر ءتۇرلى ماقساتقا جىلدىق 6 پايىزدىق سىياقى مولشەرلەمەسىمەن بەرىلەدى. نەسيە باعدارلاماسىنا بايلانىستى كەزەڭى, سوماسى, جەڭىلدىك كەزەڭىنىڭ ۇزاقتىعى وزگەرەدى. سونداي-اق قوردىڭ نەسيە باعدارلامالارى جاعدايىندا اگرارشىلار قىزمەتىنىڭ ەرەكشەلىگى, ونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىنىڭ ماۋسىمدىلىعى مەن تسيكلدىلىگى ەسكەرىلەدى.
«يگىلىك» باعدارلاماسى اياسىندا ءىرى قارا, ۇساق مال, تۇيە, قۇس, بال اراسىن ساتىپ الۋ قاراستىرىلعان بولسا, «بىرلىك» باعدارلاماسى بويىنشا ءسۇت قابىلداۋ پۋنكتتەرىنە ارنالعان جابدىقتار ساتىپ الىنادى. سونداي-اق «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا بەرىلەتىن زاەمنىڭ ەڭ ۇزاق مەرزىمى – 15 جىل. نەسيە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرگە ەتتى باعىتتاعى يمپورتتالعان ءىرى قارانىڭ انالىق باسىن جانە وتاندىق ۇساق مالدى, تەحنيكا مەن جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا بەرىلەدى.
بۇل ءبىر وبلىستاعى شارۋالاردى قولداۋعا ارنالعان قوردىڭ جۇمىسى. وسىعان بايلانىستى كوكەيدە جۇرگەن ويدى ءبىر ەكشەپ الدىق.
قازاقستان بۋفەرلىك ايماقتان شىقتى. ەندى ەكسپورتقا ءتورت ت ۇلىكتى شىعارا الادى. بۇل وتار-وتار قويى, تابىن-تابىن سيىرى, كەلە-كەلە تۇيەسى, ءۇيىر-ءۇيىر جىلقىسى بار جەكەلەگەن شارۋاشىلىقتار ءۇشىن بورىكتى اسپانعا اتاتىن جاڭالىق بولعانىمەن اۋدان, قالا تۇرعىندارى ءۇشىن سونشالىقتى قۋانىشتى بولماي تۇر. يران بال تاتىعان باعلاننىڭ ەتىنە ءزارۋ, زەڭگى بابا تۇقىمىن دا جاپپاي ساتىپ الىپ جاتىر. بۇگىندە وزبەك حالقى 30 ميلليوننان استى. تۋمىسىنان ەڭبەكقور حالىق ەسىك الدىنداعى الاقانداي جەرىنە كوكونىس, باۋ-باقشا ونىمدەرىن ەگەدى. جەرى از, حالقى كوپ مەملەكەتتىڭ وسال جەرى ەت ونىمدەرى از ەدى. وزبەكستان باسشىلىعى جەڭىل نەسيە بەرۋ ارقىلى ءار وتباسىنا مال ساتىپ اپەرەتىن جوبانى قولعا الدى. مال باسىن بەلگىلى ءبىر مەجەگە جەتكىزىپ العاننان كەيىن ەكسپورتتاۋشى ەلگە اينالماق. ءوز بيدايىنىڭ قۇرامى ۇن تارتۋعا جارامسىزداۋ بولعاندىقتان قازاقستاننىڭ ورتالىق جانە سولتۇستىك وبلىستارىنان ۇن ساتىپ الىپ وتىرعان وسى مەملەكەت سوڭعى جىلدارى بيداي تارتاتىن ديىرمەندەردى كوبەيتىپ جىبەردى. ءبىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى «بيدايدى كوپ مولشەردە ەگىپ قويىپپىز» دەپ جارتىسىن قىرماندا ءشىرىتىپ الىپ جاتقاندا الا توپىلى اعايىن ارزان بيدايدى تولايىم ساتىپ الىپ, ءوز جەرىندە ۇنعا اينالدىرىپ, شەتەلگە قىمبات باعاعا ساتىپ, ەكى جەپ بيگە شىعىپ وتىر.
كوكونىس, باۋ-باقشا جانە نان ماسەلەسىن شەشكەن مەملەكەت ەندى مال ءوسىرۋدى قولعا الدى. كەدەنشىلەردەن سۇراۋ سالعاندا بايقاعانىمىز, كۇنىنە ءجۇزدەگەن رەفريجەراتورلار ءمۇيىزدى ءىرى قارا مەن قويلاردى وزبەكستانعا الىپ ءوتىپ جاتادى ەكەن.
«ءبىز قاۋىپ ەتكەننەن ايتامىز» دەگەن وسى شىعار. ءتورت ت ۇلىكتىڭ سىرتقا ءوتكەنىنە قۋانىپ ءجۇرىپ, جايىلىمعا شىعارار مال تاپپاي قالىپ جۇرمەيىك. كۇنشىعىستاعى كورشىنىڭ تابەتى جاقسى. ورتاڭقول قالاسىنىڭ حالقى قازاقستانداعى بارلىق ادامداردىڭ سانىمەن قارايلاس. سوندىقتان اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى «مال – جەكەنىكى, ساتا ما, سويا ما ءوزى بىلەدى» دەپ كەتپەننىڭ سابىنان قاراۋىل قاراماي, ءتورت ت ۇلىكتىڭ شەكارا اسۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزىپ وتىرعانى ابزال بولار ەدى. راس, قازاقستانعا سىرت ەلدەردەن اسىل تۇقىمدى مال كەلىپ جاتىر. توننالاپ ەت بەرەتىن ءمۇيىزدى ءىرى قارالار ەكسپورتقا باعىتتالعان. تۇيە دەگەن ت ۇلىك بار. ونىڭ سۇتىمەن ەشقانداي مالدىڭ ءسۇتى تەڭەسە المايدى. عاسىر دەرتىنە اينالعان وبىر, سۋسامىر اۋرۋلارىنا مىڭ دا ءبىر ەم. تۇيە ەڭ اششى شوپتەردى قورەك ەتەدى. ال انتيبيوتيكتەردىڭ ۋلى, اششى ءشوپتەردەن جاسالاتىنىن ەسكەرسەڭىز, تۇيە ءسۇتىنىڭ قاسيەتىن بىلە بەرىڭىز. ءبۇگىندە دەنساۋلىعىنا ءدارۋ ىزدەگەن الەم حالقىنىڭ نازارى تۇيە ءسۇتىنە اۋىپ وتىر. عۇمىرىندا تۇيەنى زووباقتان كورىپ كەلگەن قىتاي مەملەكەتى تۇيە ءسۇتىن كوپ تۇتىنا باستادى. تۇركىستان قالاسىندا جىلىنا تۇيە سۇتىنەن ءجۇز توننا ۇنتاق دايىندايتىن زاۋىت اشتى. قىتاي ەلىنەن بولەك, ەۋروپا ەلدەرىن جارىلقاماق. ءوزبەكستان قىزىلوردا وبلىسىنان تۇيە ساتىپ الىپ جاتىر. الداعى ءۇش جىلدىعىن ويلايتىن اعايىن ويسىلقارا تۇقىمىنا بەكەردەن-بەكەر قۇسى ءتۇسىپ وتىرعان جوق.
سوڭعى ۋاقىتتا قازاقستان نارىعىندا ەت قىمباتتاپ كەتتى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان «حابار» ارناسىنا بەرگەن سۇحباتتا بازاردا ۇساق مالدىڭ ساتىلۋى تىم ازايىپ كەتكەنى ايتىلدى. سودان تۋعان وي, ەكسپورتتىق الەۋەتىمىز ارتتى دەپ مال ساتۋدىڭ قىزىعىنا ءتۇسىپ كەتپەيىك دەگەندىك ەدى. سايىن دالامىزدى ءتورت ت ۇلىككە تولتىرىپ الىپ, ارتىعىن ساتساق ءجون. مال باسىن ءتيىستى دەڭگەيگە كوتەرۋ كەرەك. ساتۋدىڭ مولشەرى مەملەكەت تاراپىنان بەلگىلەنبەسە, جىلقىشى قۇرىعىن, شوپان تاياعىن ۇستاپ قالۋى كادىك.
قىزىلوردا وبلىسى