بەيسەنبى, 30 تامىز 2012 7:16
بالا كەزدە كىسىنى بىلاي اتا دەپ ءجون سىلتەيتىن جاننىڭ جوقتىعىنان با (اكەم, ءۇش بىردەي نەمەرە اعام سوعىسقا كەتكەن, شەشەم ولگەن, اسىراۋشىمىز – اكەمنىڭ ەڭ ۇلكەن جەڭگەسى ەڭ كەنجەسى مەن ماعان تاماق تاۋىپ بەرۋ قامىمەن اۋرە) كىمدى بولسا دا جۇرتتان ەستىگەن ەسىمىمەن اتاۋعا داعدىلانىپپىن, وزىمنەن الدى وتىز, ارتى ەكى جاس ۇلكەندىگى بار نەمەرە اعالارىم مەن اپكەلەرىمنىڭ ءبارىن, باسقالارىن دا قاسقايتىپ قويىپ اتىمەن اتايتىنمىن. سول كورگەنسىزدىگىمدى وتىزدان اسقانشا قويا الماي ءجۇردىم.
بەيسەنبى, 30 تامىز 2012 7:16
بالا كەزدە كىسىنى بىلاي اتا دەپ ءجون سىلتەيتىن جاننىڭ جوقتىعىنان با (اكەم, ءۇش بىردەي نەمەرە اعام سوعىسقا كەتكەن, شەشەم ولگەن, اسىراۋشىمىز – اكەمنىڭ ەڭ ۇلكەن جەڭگەسى ەڭ كەنجەسى مەن ماعان تاماق تاۋىپ بەرۋ قامىمەن اۋرە) كىمدى بولسا دا جۇرتتان ەستىگەن ەسىمىمەن اتاۋعا داعدىلانىپپىن, وزىمنەن الدى وتىز, ارتى ەكى جاس ۇلكەندىگى بار نەمەرە اعالارىم مەن اپكەلەرىمنىڭ ءبارىن, باسقالارىن دا قاسقايتىپ قويىپ اتىمەن اتايتىنمىن. سول كورگەنسىزدىگىمدى وتىزدان اسقانشا قويا الماي ءجۇردىم.
ايتسە دە, نەگە ەكەنىن قايدام, ءبىر كىسىنى, وزىمنەن ءۇش-اق اي ءۇلكەندىگى بار كىسىنى ءاۋ باستان «ەرەكە» دەپ نىسپىلادىم دا, ءالى كۇنگە سولاي اتاپ كەلەمىن. ول كىسى – بۇل كۇندەر عاسىردىڭ تورتتەن ءۇشىن ارتقا تاستاپ وتىرعان جۋرناليست, جازۋشى ەركىنباي اكىمقۇلوۆ.
سول كىسىنىڭ اتى-ءجونىن باجايلاۋىمنىڭ ءوزى وقىس. 1958 جىلدىڭ جازىندا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىرىنشى كۋرسىن ءتامامداپ, تابانداتقان 3 جىل بويى كورمەگەن تۋعان اۋلىما بەت الاتىن بولدىم. ساپارلاسىم ءوزىن «اقىنمىن» دەپ تانىستىرعان قانىبەك سارىباەۆ. اقىن بولعاسىن, ارينە, تۇلەنى ءتۇرتىپ تۇرادى. جولشىباي «جاڭا جازعانىم ەدى» دەپ ولەڭدەرىن وقىدى. اۋىلعا جەتىپ, اعايىن-تۋعان, جولداس-جورامەن سالەمدەسىپ جۇرگەنىمدە «وڭتۇستىك قازاقستاننىڭ» ءبىر سانى قولىما تۇسە قالعانى. گازەتتىڭ ءتورتىنشى بەتىنەن باستايتىن كەزىمىز عوي. ءۇش ولەڭ جاريالانىپتى. تانىس سارىن سياقتى. اياعىندا ەركىنباي اكىمقۇلوۆ دەگەن نىسپى تۇر. «وۋ, بۇلار قانىبەكتىڭ جولدا ماعان وقىپ بەرگەن ولەڭدەرى عوي» دەيمىن ىشىمنەن. «الدە ول وزىمدىكى دەپ باسقا بىرەۋدىكىن وقىپ بەرگەنى مە» دەگەن ءدۇدامال دا جاعالاسا كەتەدى.
كۇز جاقىنداپ قالدى, تىڭ استىعىن جيناۋعا اتتاندىق. اي ءجۇرىپ ودان دا ورالدىق. وقۋ دا باستالدى. ىلە «ادەبيەت ۇيىرمەسىنىڭ جۇمىسى باستالادى, ەركىنباي اكىمقۇلوۆ ولەڭ وقيدى» دەگەن حابارلاندىرۋ دا ءىلىندى. «ەركىنباي اكىمقۇلوۆ دەگەن كىم بولدى ەكەن؟” دەگەن جاز كۇندەرىندە كوكەيىمدى تەسكەن سۇراق ويىما ورالا قالىپ, وزگەلەرمەن قاباتتاسا مەن دە باردىم. الدىمەن اۆتور تانىستىرىلدى. جۋرناليستيكا بولىمشەسىنىڭ بەسىنشى كۋرس ستۋدەنتى ەكەن. ولەڭدەرى ءتاپ-ءتاۋىر. قول سوقتىق-اۋ دەيمىن. بىراق جاز كۇندەرىندە كوكەيگە ۇيالاعان تۇيتكىل تۇرتكىلەپ قويمايدى. قاسىمداعى جولداسىم ءتۇرتكىلەسە دە تىكىرەيە قالاتىن جامان ادەتىم بار. سول ادەتتەن ارىلا قويۋ قيىن عوي دەيمىن, سونىڭ اۋىزدىعىن قارس-قارس شاينايتىندايمىن. جازدا گازەتتەن ولەڭدەر وقىعانىمدى, ولاردى جازعان اقىندى بىلەتىنىمدى, قايسىسىنىڭ ولەڭى ەكەنىن انىقتاپ العىم كەلەتىنىن مىسقىل ارالاستىرا قاتقىلداۋ ايتتىم عوي دەيمىن. ءتىپتى, تۇقىرتىپ العىم كەلەتىندەي اۋەيىلىك تە جوق ەمەس.
ايتسە دە ولەڭدەرىن وقىعان, ءوڭى سۇستىلاۋ, دەنە ءبىتىمى تارامىستاۋ, تۋا ءبىتتى سابىرى بار سەكىلدى جىگىت ساسقان جوق, مەنىڭ ءىلىپ-قاقپامدى ەلەمەيتىن سىڭايمەن:
– ودان ءبىر اپتا بۇرىن سول گازەتتە مەنىڭ ءۇش ولەڭىم جاريالانعان. رەداكتسيا جىگىتتەرىنىڭ سالاقتىعىنان بولار, سول ولەڭدەردىڭ اۆتورى قانىبەك سارىباەۆ دەپ كورسەتىلىپ كەتىپتى. قاتەمىزدى تۇزەيىك دەدى مە, كەيىن جاريالانعان ونىڭ ولەڭدەرىنە مەنىڭ اتىمدى جاپسىرا سالىپتى. تەگى «مىنالار پالەنشەنىڭ ولەڭى, قالاماقىسىن باسقاعا قويىپسىڭدار» دەپ تىقاقتايتىن تەكسەرۋشىلەر توقپاعىنان قايمىققان شىعار, – دەدى دە دوعاردى.
بۇلتارتپاس جاۋاپپەن الاڭعاسار, ياكي پالەقور بىرەۋ داۋلاسار. جىم بولدىم. جيىننان كەيىن ارنايى قول الىسىپ, تانىسقانىم دا جوق. ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەننەن كەيىن ەرەكەڭ «لەنينشىل جاسقا» ورنالىسىپتى, مۇنى ماقالالارىنان بىلەم, كەيىن سول گازەتتىڭ وڭتۇستىك وبلىستارداعى ءتىلشىسى بولدى. ونى دا جازاتىن حابارلارىنان, ماقالا, وچەركتەرىنەن بىلەم. بىراق سوندا دا ارنايى تانىسقان تۇسىمىز جوق. ديپلوم قولعا تيگەن سوڭ, مەن جەزقازعانعا كەتتىم, ودان تۇركىستانعا اۋىستىم. سول تۇستا اۋداندىق كومسومول كونفەرەنتسياسى ءوتتى دە, اۋكومولدىڭ شتاتتان تىس حاتشىسى, «كومسومول پروجەكتورىنىڭ» باسشىسى بولىپ سايلانا قالدىم. «لەنينشىل جاستان» سونداي كونفەرەنتسيالاردان ەسەپتى وقىپ تۇرامىن, سول گازەتتە سايىن مۇراتبەكوۆ اڭگىمەلەرىنىڭ ەكىنشى جيناعى, شاكەن ايمانوۆتىڭ «الدار كوسەسى» حاقىندا, تاعى ءبىردەڭە-شىردەڭەلەرىم جاريالانعان. ولار داتكە قۋات. «كونفەرەنتسيا تۋرالى ەسەپ نەگە جازبايمىن؟» دەگەن وي كەلە قالدى. جازدىم دا. بىراق جۋىق ماڭدا جاريالانا قويمادى. «جاراتپاعانى عوي» دەدىم دە قويدىم. ايدان اسا, ءتىپتى ەكى ايعا جۋىق ءوتىپ كەتتى عوي دەيمىن, ءبىر كۇنى «لەنينشىل جاستان» حات كەلە قالعانى. «ە, نەگە جاراتپاعانىن حابارلاعان بولار» دەگەن جورامالمەن سامارقاۋلاۋ اشتىم. ادەتتە حاتقا كىم قول قويعانى كوزىمىزگە الدىمەن كولبەڭدەيدى عوي, ەرەكەڭ قول قويىپتى. «نە دەپتىگە» سودان كەيىن كىرىستىم. «نۇرماحان, دەپتى, ەستىدىڭ بە, ەستىمەدىڭ بە, جاقىندا اپپاراتقا, كومسومول تۇرمىسى بولىمىنە اۋىستىم. حاتتار ءبىراز جينالىپ قالعان ەكەن, سولاردى اقتارىپ وتىرىپ, سەنىڭ جازعانىڭدى ۇشىراتتىم. بىردەن ايتايىن, ەسەبىڭ ەسەپ ەمەس, كادۋىلگى تالداۋ ماقالا ىسپەتتى. جىگىتتەردىڭ جاريالاۋعا نەگە ۇسىنباعانىن تۇسىنە المادىم. ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ ناۋقانى ءوتىپ كەتتى عوي, ەندى ۇسىنۋ ورىنسىز. وعان رەنجىمە. جازىپ تۇر» دەگەن سىڭايدا. «ە, بۇل كىسى ەستى اعامىزدىڭ ءبىرى بولدى عوي» دەپ جورىدىم دا قويدىم. جاۋاپ حات تا جازعانىم جوق. كوپ ۇزاماي كەزەكتى دەمالىسىما شىعىپ, الماتىعا تارتتىم دا كەتتىم. كۋرستاس, سىيلاساتىن دوستار بار. قىدىراسىڭ. ارعى جاعى بەلگىلى. كۇندەردىڭ كۇنىندە ەرەكەڭە كەزدەيسوق جولىعىپ قالدىم. «قايدان ءجۇرسىڭ؟» جاۋابىم بەلگىلى. «مەن تەمىرتاۋ, قاراعاندىدان تۇندەلەتىپ جەتىپ ەدىم, «كومسومول پروجەكتورى» جەتەكشىلەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق ءماسليحاتى بولىپ, سودان ورالعان بەتىم. ءماسليحاتتا سەنىڭ دە اتىڭ اتالدى. ورتالىق كوميتەتتىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ناگرادتالىپسىڭ. بىراق الۋعا شىقپادىڭ. ىزدەپ ەدىم, جينالعاندار تىزىمىندە جوق ەكەنسىڭ» دەدى. «دەمالىسقا شىعىپ ەدىم, حابار مەن ءجۇرىپ كەتكەننەن كەيىن جەتكەن بولار. ەستىمەدىم» دەگەننەن باسقا نە ايتپاقپىن. «مەنىڭ حاتىمدى الدىڭ با؟» دەدى. «الدىم. راحمەت». «جازباي كەتتىڭ عوي» دەدى. «جازامىن عوي». اڭگىمەمىز وسىمەن ءتامامدالدى. الدىندا عانا كاكىمجان اعامىزعا (قازىباەۆ) كىرىپ شىققانىمدا «ەكىنشى سەنتيابردەن قالماي جەت. كەشىكسەڭ, ءوز وبالىڭ وزىڭە» دەگەن. ونى ايتقام جوق.
…ۋاعدالاسقان (كاكەڭمەن) ۋاقىت جاقىنداپ قالدى. رەداكتورىم تۇراباي مىرزاحمەتوۆ اعامىزعا كىردىم ءوتىنىشىمدى ايتىپ. شورت كەتتى. «نە دەپ تۇرسىڭ؟ سەنى ماعان وبكوم جىبەرگەن. رايكومداعى قۋلار سوزباقتاپ ءجۇرىپ العانسىن ءوزىم بارىپ, ءوزىم ايتىسىپ ءجۇرىپ العانىمدى ەستىگەنسىڭ, كورگەنسىڭ. بار دا جۇمىسىڭدى ىستە, ميىمدى اشىتپاي» دەپ شورت كەستى. اۋپارتكومعا بارىپ ەدىم, ماڭايلاتپايدى. اقىرى, كۇندە كەلە بەرۋ قىزمەتتەگىلەردى جالىقتىرادى-اۋ دەيمىن كەلىسىمىن الدىم-اۋ ايتەۋىر. بىراق كاكەڭ ايتقان مەرزىمدى وتكىزىپ بارىپ. نە كەرەك, الماتىعا قىرقۇيەكتىڭ 12-سىندە جەتتىم. ۋاعدادان ون كۇن كەشىگىپ. كاكەڭ رەنجىدى. «ەڭ بولماسا وسىلاي دا وسىلاي دەپ تەلەفون سوقپايسىڭ با», – دەدى. ول ويعا كەلمەپتى. «ۋاقىتىلى جەت. ۇلگەرمەسەڭ وكپەلەمە دەگەنىم, ءتىپتى جەتە الماساڭ, كىمدى الاتىنىمدى ايتقانىمدى ۇمىتتىڭ با؟ ورنىڭا ادام الىپ قويدىم. ون كۇننەن سوڭ وعان «ورىن بوسات» دەيمىن بە؟» دەپ تاعى شۇقشيدى. نە دەيىن, كىنا وزىمنەن. سودان كەيىنگى «ساندالبايىمدى» سارالاماي-اق قويايىن, باس سۇعار قۋىس تابىلار ەمەس. كۇندەر زىمىراپ ءوتىپ بارادى. قىركۇيەگىڭ بىتۋگە تاقادى.
كۇندەردىڭ كۇنىندە تۋرا الدىمنان ەرەكەڭنىڭ ساپ ەتە قالعانى. «قايدان ءجۇرسىڭ, – دەدى باياعى ادەتىمەن. كوڭىلىڭدى تورلاعان وي سالماعى پەندەنى قالجىراتىپ قانا قويماي, ەڭسەڭدى ەزىپ, ءجۇنجىتىپ جىبەرەدى ەكەن. سەرگەلدەڭىمنىڭ تۇگىن قالدىرماي اقتاردىم.
– ءتۇسىندىم, – دەدى ەرەكەڭ مەنىڭ بارىنشا قىسقارتىپ ايتۋعا تىرىسقان حيكاياتىمدى ەداۋىر ۋاقىت تىڭداپ بارىپ. – ءبىر قاربالاسقا تاپ كەلگەنىڭ-اي. دەمالىستا ەدىم. «قازاقستان پيونەرىنەن» ابىلپەيىس وقىس بوساتىلىپ, ورنىنا سەيداحمەت, ونىڭ ورنىنا قالداربەك, ونىڭ بولىمىنە ماتكارىم بارادى دەگەندى ەسىتىپ, «كەلىپ-كەتىڭىز» دەگەن سوڭ كەلە جاتقانىم ەدى. ءماتكەرىم مەندە عوي. الگى سىبىس راس بولسا, «ورىن دايىن» دەپ ەسەپتەي بەر. ەرتەڭ ەمەس, بۇرسىگۇنى مىندەتتى تۇردە سوق, قايتكەندە دە الامىن,– دەدى اسىعا قويمايتىن سابىرلى ۇنىمەن.
ويپىر-اي, ءساتىن سالسا ادامنىڭ جولى بولا بەرەدى ەكەن عوي. ءجۇنجىپ كەتەردەي بولعان جۇدەۋ كوڭىل جاپىراق جايىپ سالا بەردى.
ەرەكەڭ ايتقانىن ورىندادى. جۇمىسقا كىرىستىم. الدىما ءبىر توپ حات قويدى. قوستاناي, شىعىس قازاقستان وبلىستىق گازەتتەرىندە ءتورت ايداي پراكتيكادان وتكەندە دە, اۋداندىق گازەتتەردەگى قىزمەتىمدە دە حات قورىتۋعا قۇنىعا كىرىسەتىنىم مۇنداي ابىروي بولار ما؟! قورىتىپ, باستىرىپ الدىنا قويدىم. وقىپ شىقتى دا:
– وسىنىڭ ءبارى حات يەلەرىنىڭ وزدەرى جازعان نارسە مە, الدە؟.. – دەدى.
وزدەرى جازعانى دا, ايتارىن ءدال جەتكىزە الماي كىبىرتىكتەپ, وي-پىكىرىن پىشىراتىپ العاندار دا بار.
ەرەكەڭ جارتى ساعاتتاي تاپجىلماي وتىرىپ, قالعانىن تۇگەل وقىپ شىقتى دا:
– بۇدان بىلاي قورىتقان حاتتارىڭدى سەكرەتارياتقا تىكەلەي بەرە بەرۋىڭە بولادى ەكەن. مەنىڭ دە جۇگىم جەڭىلدەيتىن سەكىلدى. ءبولىمگە كەلگەلى كومانديروۆكاعا شىعا الماي ءجۇر ەدىم, ەل ارالاۋدى ساعىنىپ قالعاندايمىن,– دەدى. شىقتى دا, جازدى دا. ناسيحات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى تاۋپيق سارباقانوۆتىڭ ءبىر ىلەزدەمەدە:
– وسى ءبىزدىڭ ەركىنبايدىڭ بىلاي قاراعاندا ءتۇسى سۋىق. ال ءجۇرەگى جىلى, كوڭىلى نازىك ەكەنىن جازعانىن وقىعاندا عانا اڭعاراسىڭ, – دەگەنى ەستە.
ەرەكەڭنىڭ رەداكتسيالىق القا مۇشەسى رەتىندە بىردە «ءاربىر ءبولىم ايىنا ءبىر پروبلەما, ەلدى, جاستاردى ەلەڭ ەتكىزەتىن پروبلەما كوتەرىپ وتىرسا, گازەتىمىز جاقسارا ءتۇسەدى» دەگەن ۇسىنىستى قاداپ ايتقانى دا ەستە. سونى قولداۋ رەتىندە مونۋمەنتتىك ناسيحات ماسەلەسىن, وبلىستارىمىزدىڭ مادەنيەت مەكەمەلەرىندە قازاق وقۋ ورىندارىن بىتىرگەندەر جوق ەكەنىن اڭدادىم. بىتىرگەندى قويا تۇرىڭىز, وسى سالادا جوعارى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورنى دا جوق ەكەن قازاقستاندا. سول جازعاندارىمنىڭ ىقپالىن «اكەلەر داڭقى جولىمەن» جورىعىنىڭ رەسپۋبليكالىق ءىىى سليوتىندا ءوز كوزىممەن كوردىم, الاپات سوعىستا وپات بولعان بوزداقتاردىڭ وزدەرى بولماسا دا, ەسىمدەرى ءتىرىلىپ, جەر-جەردە ورناتىلعان ەسكەرتكىشتەرگە جازىلعانىنىڭ كۋاسى بولدىم, كوپ ۇزاماي شىمكەنتتە مادەنيەت ينستيتۋتى اشىلدى, ارناۋلى ورتا ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىنىڭ جۇمىسى اناعۇرلىم جەتىلدىرىلدى.
تالاي تاقىرىپتاردى بىرلەسىپ تە جازدىق. ولار كوبىنە گازەتتىڭ ءبىر بەتىن, كەيدە ءتىپتى ەكى بەتىن الىپ جاتاتىن. وندايدا قايسىمىز قاي ءبولىمىن جازاتىنىمىزدى اقىلداسىپ الاتىنبىز.
ۋاقىت ءوتىپ جاتتى. شەرحان اعامىز مەنىڭ كەلگەنىمە ءبىر جىلعا جەتەر-جەتپەس ۋاقىتتا مادەنيەت ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەتىپ تاعايىنداعان. بولمەدە كۇندىز سىنالاپ كىرەتىن جەر دە جوقتىڭ قاسى. ءبىر كۇنى جۇمىس اياعىنان سوڭ ەرەكەڭ كىردى.
– تاۋپيق كانديداتتىعىن قورعاپ الدى عوي, سونىڭ ورنىنا مەنى قولاي كورەتىندەي سىڭايلى. مەنىڭ ورنىمدى شاكەڭ ساعان ۇسىنسا, قارسى بولمايسىڭ با؟ – دەگەنى. ۇيرەنىپ قالعان ءبولىم عوي, نەگە قارسى بولايىن.
ەرەكەڭنىڭ ايتقانى كەلدى. قايتادان ءبىر بولمەدە, قاتار ۇستەلدە وتىرىپ جۇمىس ىستەيتىن بولدىق. قىلجىڭ-قالجىڭىمىز جوق, كوبىنە پىكىرلەسەمىز. تاعى دا ءبىر جىلداي باسىمىز ءبىر بولمەدە. كومسومولدىڭ ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ ناۋقانى تاعى دا كەپ قالعان. سىڭبىرۋگە مۇرشام جوق شاق.
– كورىك دوس ساعان قۇدا تۇسكىسى كەلەدى, – دەدى جاي عانا. «كورىك» دەپ وتىرعانى كومسومولدىڭ ورتالىق كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, كەيىنىرەك ۇلكەن ورتالىق كوميتەتتە ىستەگەن, 1987 جىلى «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى بولىپ تاعايىندالعان ءدۇيسەەۆ. ەرەكەڭمەن كۋرستاس, بىرگە وقىعان. ەرەكەڭ مەنىڭ كەڭسە جۇمىسىنا زاۋقىم ونشا ەمەستىگىن اڭعارا قويمايتىن سەكىلدى. – ءباسپاسوز سەكتورىنا. ءتورت گازەت, ەكى جۋرنال عوي, قينالا قويماسسىڭ, – دەدى. ايتىپ وتىرعانى «لەنينشىل جاس» پەن «لەنينسكايا سمەنا», «قازاقستان پيونەرى» مەن «درۋجنىە رەبياتا», «ءبىلىم جانە ەڭبەك», «بالدىرعان».
1968 جىلدىڭ اقپانى ەدى. ارتىنشا كورىك شاقىردى. باستىعىمىز عوي. تانىسپىز. سىرتتاي بولسا دا ءبىر-ءبىرىمىزدى سىيلايتىن سىڭايلىمىز. ىستىق بوتقاداي جابىستى. «قالەكەڭ دە (قالاۋبەك تۇرسىنقۇلوۆ), وزەكەڭ دە (وزبەكالى جانىبەكوۆ) سەنى ماقۇل كورىپ وتىر. بىرگە ىستەيمىز», – دەيدى. «كورىك-اۋ, جاس بولسا وتىزىڭدى تولتىرىپ تاستادى. 28-ىندە قوش ايتىسىپ جاتادى ەمەس پە كومسومولمەن؟ بولدىق قوي كومسومولەتس, كەزىندە. ەندى مەنەن قاي ءبىر كومسومول قايراتكەرى شىعار دەيسىڭ», دەيمىن. كورىك ەستىمەگەندەي سىڭاي تانىتادى. اقىرى كوندىردى. سودان كەڭسە قىزمەتكەرى بولىپ مەن كەتتىم, كوپ ۇزاماي ەرەكەڭ ادەبيەت بولىمىنە اۋىستى, ارتىنان پارتيا قىزمەتىنە كەتتى. مەن بولسام ەكى جىلدان كەيىن كومسومولمەن قوشتاسىپ, «سوتسياليستىك قازاقستانعا», ودان پارتيا تاريحى ينستيتۋتىنا, ودان قازتاگ-قا, ودان قاراعاندىعا كەتكەم, قاۋىشۋ قايدا, حابارلاسۋدىڭ ءوزى مۇڭ بولدى. ەرەكەڭدى قايدام, ءوز باسىم كوزىمە تۇسسە, جازعاندارىن وقۋمەن قاناعاتتانام. 1991 جىلدىڭ اياعىنا قاراي الماتىعا ورالعان سوڭ ازدى-كوپتى جولىعىسىپ تۇراتىن بولدىق. ەرەكەڭ كوركەم ادەبيەت اۋلىنا ءبىرجولا كوشىپ الىپتى. ونىڭ بۇل سالادا تىندىرعان شارۋاسى, ارينە, مامان ادەبيەتشىلەردىڭ, سىنشىلاردىڭ ەگىنى. ولارمەن قاباتتاسارلىق ءدارمەن مەندە جوق.
جالعىز-اق نارسەنى ايتسام دەيمىن. «قولىڭنان كەلسە – جاقسىلىق جاسا» دەيتىن تاپتاندىلاۋ بولىپ كەتكەن ءبىر ءسوز بار عوي. وسىدان 47 جىل بۇرىن وڭاشادا ايتقان ءبىر ءسوزىم بار: «اكەم جاساي الماعان ءبىر جاقسىلىقتى ءسىز جاسادىڭىز, ەرەكە!» دەپ, سول ءسوزىمدى ەشقاشان ۇمىتقان ەمەسپىن. وسى كۇنگە دەيىن «ەرەكە» دەيمىن ءۇش ايلىق ۇلكەندىگى بار اعاما. ەرەكەمنىڭ جاساعان جاقسىلىعى «اشارشىلىقتا جەگەن قۇيقانىڭ دامىندەي» مەن ءۇشىن بۇگىنگە دەيىن.
نۇرماحان ورازبەك,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى.