ماسەلەن, بيىل قاراعاندى وبلىسىنىڭ نۇرا اۋدانى اۋماعىندا «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك ينسپەكتورى ەرلان نۇرعاليەۆتىڭ سيرەك كەزدەسەتىن جانە قۇرىپ كەتۋ قاۋپى تونگەن جابايى اڭدار مەن كيىكتەردى قورعاۋ بويىنشا ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ بارىسىندا براكونەرلەردىڭ قولىنان اۋىر جاراقات الىپ, قايتىس بولۋى جۇرتشىلىقتىڭ قابىرعاسىن قايىستىرعان قايعىلى وقيعا بولعانىن جازا وتىرىپ, براكونەرلەردىڭ بۇلايشا شەكتەن شىعۋى قوعام ءۇشىن قاۋىپتى كەسەل ەكەنىن كوتەردى.
براكونەرلەردىڭ شەكتەن شىعۋى قوعام تاراپىنان ايىپتالسا دا, كيىكتەردى قىرۋ وقيعاسى مۇنان كەيىن دە توقتاعان جوق. ايتالىق, 2019 جىلدىڭ ءى توقسانىندا 1740 قۇقىق بۇزۋشىلىق وقيعاسى تىركەلگەن.
«وحوتزووپروم» ءوب» رمقك باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى جاننات تانسىقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, 2019 جىلعى 10 ناۋرىزدا اقتوبە وبلىسى ىرعىز-تورعاي مەملەكەتتىك تابيعي رەزەرۆاتىنىڭ اۋماعىندا اتىلعان 40 كيىكتىڭ ولەكسەسى تابىلىپ, اتالعان فاكتى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالعان.
كەيبىر جاعدايدا كيىكتەردى براكونەرلەردەن قورعاۋى ءتيىس مەكەمە ينسپەكتورلارىنىڭ ءوزى وسىنداي قىلمىستى ىستەرگە قاتىساتىنى تۋرالى جەكەلەگەن فاكتىلەر تىركەلدى. مۇنى «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك-نىڭ باسشىلىق قۇرامى مالىمدەدى.
«ءدال وسىنداي جاعداي 2019 جىلعى 17-21 ناۋرىز ارالىعىندا قورعالجىن مەملەكەتتىك تابيعي قورىعىنىڭ اۋماعىندا ورىن الىپ, اتىلعان 108 كيىكتىڭ ولەكسەسى تابىلدى. كۇدىكتىلەردى ىزدەۋ جۇمىستارى كەزىندە 6 ادام قۇرىقتالسا, ونىڭ 2-ەۋى «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك-نىڭ ينسپەكتورلارى بولىپ شىقتى. وسى فاكتى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, اقمولا وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينسپەكتسياسىندا قىزمەتتىك تەكسەرىس جۇمىستارى جۇرگىزىلدى», دەيدى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىندە وتكەن بريفينگ بارىسىندا قورعالجىن قورىعىنىڭ ديرەكتورى اسقار سەكسەنبيەۆ.
ءبىز مۇنى «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك تاراپىنان براكونەرلىكپەن كۇرەس شارالارىنىڭ كۇشەيتىلۋىنىڭ بەلگىسى رەتىندە قابىلدادىق.
كيىكتى قورعاۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا اقمولا, قاراعاندى, اقتوبە جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنداعى اتالعان اڭنىڭ قولجەتىمسىز ارەالىنا ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتى تاراپىنان اۋماقتىق ينسپەكتسيا ماماندارى جىبەرىلدى. ولار جەرگىلىكتى جاعدايدى جەتە تەكسەرۋ ۇستىندە.
«تەك كيىكتەردى عانا ەمەس, جالپى جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ ماقساتىنداعى جۇمىستار جۇرگىزىلۋ ۇستىندە. 1 ساۋىردەن باستاپ اتىراۋ, ماڭعىستاۋ جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىندا «بەكىرە-2019» بالىق قورعاۋ اكتسياسى باستالدى. اكتسيا باستالعاننان بەرى 250 تابيعات قورعاۋ زاڭناماسىن بۇزۋشىلىق انىقتالدى. ونىڭ ىشىندە اتىراۋ وبلىسىنىڭ اۋماعىندا – 173, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا – 68, بقو-دا – 9 زاڭبۇزۋشىلىق انىقتالدى. جالپى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە 191 ادام تارتىلدى, 13 قىلمىستىق تۇرعىدان جازالاناتىن ءىس-ارەكەت بەلگiلەرi تىركەلدى جانە 2,3 ملن تەڭگە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى. سونىمەن قاتار زاڭ مەن ءتارتىپ بۇزۋشىلاردان 8 توننا 715 كيلو بالىق, ونىڭ ىشىندە 536 كيلو بەكىرە تۇقىمداس بالىق, 3,2 كيلو ۋىلدىرىق الىندى», دەيدى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ بالىق رەسۋرستارىن قورعاۋ جانە بالىق شارۋاشىلىعىن رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قادىربەك يسقاليەۆ.
بۇدان بۇرىن براكونەرلەردىڭ ەمىن-ەركىن قيمىلداۋىنىڭ ءبىر سەبەبى رەتىندە ولاردىڭ كوپ جاعدايدا جازاسىز كەتەتىنىن, تابيعات قورعاۋ ۇيىمدارى بەرگەن براكونەرلىك فاكتىلەرمەن جۇمىس ىستەۋگە قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارى, سونىڭ ىشىندە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى بەلسەنىپ كىرىسپەيتىنىن, كوپ ءىستىڭ اياقسىز قالاتىنىن جازعان ەدىك. مىسالى نۇرا اۋدانىنىڭ اۋماعىندا 2016-2018 جىلدار ارالىعىندا براكونەرلىك وقيعاسىنا بايلانىستى 15 ءىس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جولدانسا, «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋى بويىنشا, ازىرگە سونىڭ ەكەۋىنە عانا سوت شەشىمى شىعارىلعانىن ايتۋعا بولادى.
وسى تۇرعىدا ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ساكەن دىلداحمەتتىڭ ايتۋى بويىنشا, قورىقشى قازاسىنان كەيىن براكونەرلىكپەن كۇرەستى نىعايتۋ باعىتىندا جاعىمدى وزگەرىس بار. ىشكى ىستەر ورگاندارىمەن بىرلەسىپ جۇمىس جۇرگىزۋ ءىسى جاقسارا تۇسكەن. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋشىلار تالابىنا ءبىرشاما سەرگەك قارايتىن بولعان. ناتيجەسى كوپ وتپەي بايقالۋى ءتيىس.
«بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى جۇيەلى جولعا قويۋ ءۇشىن ءبىز ءبىرىنشى كەزەكتە زاڭ تالاپتارىن كۇشەيتۋ جانە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋشى ۇيىمداردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ باعىتىنداعى ءىس-شارالاردى قولعا الدىق. بۇرىن براكونەرلەر ۇستالسا, كوپ جاعدايدا ايىپپۇل تولەۋ ارقىلى قىلمىستان قۇتىلىپ كەتەتىن. ەندى ولاردى باس بوستاندىعىنان ايىرۋدى سۇراپ وتىرمىز. جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋشى ينسپەكتورلاردى ىنتالاندىرۋ ماسەلەسىن دە زاڭ ارقىلى شەشۋ قاراستىرىلۋدا. بۇرىن ينسپەكتور براكونەردى ۇستاسا, جالاقىسىنا 30 پايىزدىق ۇستەمە قوسىلاتىن. ەندى وسى تالاپتى قايتا قالپىنا كەلتىرۋدى سۇراپ وتىرمىز. سونداي-اق جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋشى ينسپەكتورلاردىڭ قۇقىن ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قۇقىمەن تەڭەستىرسە, قىزمەتتىڭ مارتەبەسى ارتقان بولار ەدى. تاعى ءبىر ەسكەرەتىن ماسەلە, باقايشاعىنا دەيىن قارۋلانعان براكونەرلەردىڭ قولداناتىن تەحنيكالارى ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەردىكىنە قاراعاندا الدەقايدا قۋاتتى, جاڭا. سوندىقتان ولاردى ۇستاۋ وڭاي ەمەس. بۇل ءۇشىن ءبىزدىڭ قىزمەتتى قايتا جاراقتاندىرۋ كەرەك. مىنە, وسى باعىتتاعى شىعىنداردىڭ ورنىن ءتيىمدى تولتىرۋ ءۇشىن ۇستالعان, كىناسى مويىندالعان براكونەرلەردىڭ تەحنيكالارىن تاركىلەپ, ءبىزدىڭ قىزمەتكە بەرۋدى سۇراپ وتىرمىز. قازىر وسى ماسەلەلەر قاراستىرىلۋ ۇستىندە. ءتيىستى زاڭدارعا ءوزگەرىستەر ەنگىزىلەتىنى ايقىن. بىراق قانداي دەڭگەيدە بولاتىنى بەلگىسىز. ءبىز زاڭدى قابىلدايتىن پارلامەنت دەپۋتاتتارىنان قولداۋ كۇتەمىز», دەيدى س. دىلداحمەت.
ءيا, قازىر جانۋارلار دۇنيەسى قورعالاتىن اۋماقتىڭ جالپى كولەمى 123 ميلليون گەكتاردى قۇراسا, ونى قورعايتىندار سانى تىم ماردىمسىز ەكەن. ماسەلەن, «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك-دە 220 ينسپەكتور مەن 36 جەدەل توپ قىزمەتكەرى عانا بار. ۇلكەن اۋماقتاعى جانۋارلار الەمىن قورعاۋدا مۇنىڭ ازدىق ەتەتىنى بەلگىلى. سوندىقتان مەكەمەنىڭ شتاتتىق كەستەسىن ارتتىرۋ باعىتىندا دا ماسەلەلەر قاراستىرىلۋ ءۇستىندە.
ارينە, براكونەرلىك تاراپىنان قىلمىس پەن زاڭبۇزۋشىلىق اسقىنىپ وتىرعان ساتتە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋشى مەكەمەلەر جۇمىسىنا قولداۋ ءبىلدىرۋ, ولاردى نىعايتۋ وتە قاجەتتى شارا. سونىمەن قاتار «الماقتىڭ دا سالماعى بار» دەگەندەي اتالعان قىزمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ ارتا تۇسكەنىن دە قالار ەدىك.