الماتىداعى م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتى ابايتانۋ جانە ادەبيەت تاريحى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور سەرىكقازى قوراباي, سەمەيدەگى شاكارىم اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تاريحشى مۇحتاربەك كارىموۆ, وسى وقۋ ورنىنداعى اقىندار مەكتەبىنىڭ جەتەكشىسى ايمان اقتانوۆا سەكىلدى عالىمدار قاتىسقان شارا بارىسىندا جارما ءوڭىرىنىڭ ەسىمدەرى ەلگە ايگىلى, داڭقتى تۇلعالارىن ۇلىقتاۋ جايى جان-جاقتى ءسوز بولدى. اسىرەسە ادەبيەت زەرتتەۋشىسى سەرىكقازى قورابايدىڭ ايتقان ۇسىنىستارى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىققانى انىق. بىرەۋ بىلەر, ءبىرەۋ بىلمەس, «كۇلدىر دە كۇلدىر كىسىنەتىپ, كۇرەڭدى مىنەر مە ەكەنبىز» دەپ جىر تولعاعان اتاقتى اقتامبەردى جىراۋدىڭ اباي اۋدانى قۇندىزدى اۋىلى شەتىندەگى جۇرەكادىر جوتاسىنا جەرلەنگەنى بەلگىلى.
س.قورابايدىڭ ايتۋىنشا, تۇلعاعا وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدار شاماسىندا سول كەزدەگى سەمەي وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى كەشىرىم بوزتاەۆتىڭ كۇش سالۋىمەن ءتورت قابىرعالى, شاعىن بەيىت تۇرعىزىلىپتى. «ول ۋاقىتتا ءۇلكەن كەسەنە تۇرعىزۋعا رۇقسات بەرىلمەدى عوي. اقتامبەردى جىراۋدىڭ كەڭەس زامانىندا سالىنعان بەيىتىن ەڭسەلى كەسەنەگە اينالدىرۋ – بارشامىز ءۇشىن ۇلكەن پارىز. ءبىر وكىنىشتىسى, نە سەمەيدە, نە وسكەمەندە جىراۋ اتىندا كوشە جوق. اتاقتى تۇبەك جانە سابىرباي اقىنداردىڭ دا بەيىتتەرى جەرمەن جەكسەن بولىپ كەتكەن. مۇلدە بەلگى جوق. ەرتەڭ مۇلدە ەسكەرۋسىز قالادى عوي. ايتپاقشى, جارما اۋدانىنىڭ ورتالىعى – قالباتاۋدا ت.بايقوشقار ۇلى دەگەن كوشە بار. شىنىن ايتسام, مۇنى ەشكىم ءتۇسىنبەيدى. وسىنى تۇبەك اقىن كوشەسى دەپ دۇرىستاپ اتاۋ كەرەك. ول زاماندا اقىندى ەشكىم ت.بايقوشقار ۇلى دەپ اتاعان جوق قوي», دەيدى عالىم.
زەرتتەۋشى سونىمەن قاتار ۇشبيىك اۋىلىندا سىباننان شىققان 17 اقىنعا مۋزەي اشىلسا, قالباتاۋداعى كوشەلەردىڭ بىرىنە «ون جەتى اقىن» اتاۋى بەرىلسە, جارما اۋدانىندا « ۇلى بابالار ىزىمەن» اتتى عىلىمي-تانىمدىق ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرىلسا, اقتامبەردى جىراۋ, اقتايلاق بي, دۋلات, سابىرباي, تۇبەك اقىندارعا اۋداندىق ولكەتانۋ مۋزەيىنەن ارنايى بۇرىشتار جاساقتالسا, ولاردىڭ ولەڭدەرىن جاتقا ايتۋدان وقۋشىلار اراسىندا اۋداندىق سايىس وتكىزىلسە, وسى تۇلعالاردىڭ ەسىمدەرى ءوسكەمەن, سەمەي, استانا قالالارىنداعى كوشەلەرگە بەرىلسە دەگەن ۇسىنىستارىن جەتكىزدى. «جارما ءوڭىرىنەن شىققان قازاق تسيرك ونەرىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى, «اعاشاياق» اتانىپ كەتكەن نازاروللا ءجۇندىباي ۇلىنىڭ 200 جىلدىعى بىلتىر ەسكەرۋسىز قالدى. شالاباي اۋىلىنىڭ ماڭىندا جەرلەنگەن تۇلعانىڭ جاتقان جەرىندە دە ەش بەلگى جوق», دەيدى س.قوراباي. شىعىس قازاقستان وبلىسى, جارما اۋدانى, قالباتاۋ اۋىلى