• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
13 جەلتوقسان, 2012

وتىرىك ايتۋ مەن ارانداتۋ جانە ساتىپ الۋ – ءابىلازوۆ پەن كوزلوۆتىڭ ارقا سۇيەر ادىستەرى

690 رەت
كورسەتىلدى

وتىرىك ايتۋ مەن ارانداتۋ جانە ساتىپ الۋ – ءابىلازوۆ پەن كوزلوۆتىڭ ارقا سۇيەر ادىستەرى

بەيسەنبى, 13 جەلتوقسان 2012 7:26

قاشقىن ءابىلازوۆتىڭ ءوز ەلىنەن ۇرلاعان تەلەگەي تەڭىز قارجىنى سول ءوز ەلىنىڭ ىشىنە ب ۇلىك سالۋ ءۇشىن جۇمساعانى قازىر ناقتى بەلگىلى بولىپ وتىر. مۇنى سوت تا دالەلدەدى. سوناۋ 2005 جىلى بتا بانكتەن قىلمىستىق جولمەن يەلەنىپ كەتكەن 7 ميلليارد دوللاردى ءابىلازوۆ ءوزى قۇرىپ باسقارعان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ مۇددەسىنە, ياعني ءوزى اڭساعان قىلمىستىق ءىس-ارەكەتتەردى جوسپارلى تۇردە جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىنا كوزلوۆتار ارقىلى جۇمساعان.

بەيسەنبى, 13 جەلتوقسان 2012 7:26

قاشقىن ءابىلازوۆتىڭ ءوز ەلىنەن ۇرلاعان تەلەگەي تەڭىز قارجىنى سول ءوز ەلىنىڭ ىشىنە ب ۇلىك سالۋ ءۇشىن جۇمساعانى قازىر ناقتى بەلگىلى بولىپ وتىر. مۇنى سوت تا دالەلدەدى. سوناۋ 2005 جىلى بتا بانكتەن قىلمىستىق جولمەن يەلەنىپ كەتكەن 7 ميلليارد دوللاردى ءابىلازوۆ ءوزى قۇرىپ باسقارعان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ مۇددەسىنە, ياعني ءوزى اڭساعان قىلمىستىق ءىس-ارەكەتتەردى جوسپارلى تۇردە جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىنا كوزلوۆتار ارقىلى جۇمساعان.

وسى اقشالاردىڭ سالدارىنان با, كوزلوۆتا دا كوپ دۇنيە بولعانعا ۇقسايدى. رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وبلىس ورتالىقتارىنداعى «العا» پارتياسىنىڭ كەڭسەسى رەتىندە پايدالانىپ وتىرعان پاتەرلەر ءوزىنىڭ جەكە مەنشىگىندە ەكەندىگىن كوزلوۆ جاسىرماعان. ونىڭ ۇيىنە ءتىنتۋ جۇرگىزۋ كەزىندە الىنعان فلەش-كارتاداعى «ۆ.كوزلوۆتىڭ قوسىمشا كۋاگەرلىك ءما­لىم­دەمەسى» اتتى انىقتالعان ەلەكتروندى قۇجاتىندا ءابىلازوۆ 2002 جىلدان دۆك (قدت) دەپ قۇرىلعان ۇيىمنىڭ, كەيىن «العا» تىركەلمەگەن حالىق پارتياسىنىڭ جۇمىسىن كەم دەگەندە 70 پايىزعا, ال 2009 جىلى 97 پايىزعا دەيىن قارجىلاندىرعانىن كورسەتكەن. سونداي-اق, وندا ءابىلازوۆتىڭ پارتيانىڭ نەگىزگى دەمەۋشىسى جانە ساياسي قوزعالىسىنىڭ يدەولوگياسى مەن ستراتەگياسىن قالىپتاستىراتىن تۇراقتى باسشىسى ەكەنىن اتاعان.اتالعان «العا» پارتياسىن ءابىلازوۆ قارجىلاندىرىپ وتىرعانىن تاعى ءبىر كۋا لۇقمانوۆ تا راستايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۆارشاۆا, بريۋسسەل قالالارىنا كونفەرەنتسياعا بارعان ساپارىندا «العا» پارتياسىنا قاراجاتتى ءابىلازوۆ بەرگەنى تۋرالى اڭگىمەنى كوزلوۆتىڭ ءوز اۋزىنان ەستىگەن كورىنەدى. سول سياقتى وڭعارباەۆا دەگەن كۋا «حالىق مايدانى» قوزعالىسىنىڭ كەڭسەسى اشىلعاننان كەيىن جاڭاوزەن قالاسىنداعى ەرەۋىلشىلدەر تۇرعان الاڭعا قىلمىستىق توپتىڭ جەتەكشىلەرى «رەسپۋبليكا», «پراۆدا كازاحستانا» گازەتتەرىن جانە ۇنپاراقتارىن تاراتقانىن ايتادى. جاڭاوزەنگە كوزلوۆ جانە باسقالار كەلىپ ەرەۋىلدەۋشى مۇنايشىلاردى قولداپ, كومەك بەرەتىندەرىن جەتكىزگەن. ءتىپتى ولاردى «نۇر وتان» پارتياسى قاتارىنان شىعىپ, «حالىق مايدانىنا» كىرۋگە شاقىرعان كورىنەدى. كەيبىرەۋلەر بۇعان سەنگەن. سەبەبى, ولاردا مىنا كوزلوۆ باستاعان ادامدار قاتارى كومەكتەسەدى دەگەن سەنىم قالىپتاسىپ, نارازىلىق اكتسياسىن ودان ءارى جالعاستىرا تۇسكەن. ءسويتىپ, اقىر اياعىندا ەش كىناسىز مۇنايشىلار وسى ادامداردىڭ ىقپالىمەن وزدەرىنىڭ ساياساتقا قالاي ارالاسقاندارىن بايقاماي قالىپ, ونىڭ ۇستىنە «رەسپۋبليكا» گازەتى مەن «ك+» تەلەارناسىنداعى بيلىكتى جاعىمسىز جاعىنان كورسەتكەن بىرجاقتى حابارلاردى وقىپ كورىپ, نارازىلىقتارىن كۇشەيتكەن.ال مۇنداي سۇمدىقتى ۇيىمداستىرۋدى ءابىلازوۆ پەن كوزلوۆ قولعا العانى بەلگىلى. بىراق قازىرشە سوت ورگاندارىنان قاشىپ جۇرگەن حالىقارالىق قىلمىسكەر ءابىلازوۆتىڭ ەرتە مە, كەش پە زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرەتىنى انىق. ونىڭ جاساعان قىلمىستارى جەتىپ-ارتىلادى. سول ءۇشىن دە ول ۇزاق مەرزىمگە سوتتالۋى ءتيىس. قازىرگى كەزدە ابىلازوۆقا قارسى بتا بانك سالىمشىلارى عانا ەمەس, رەسەي جانە باسقا دا ەلدەردىڭ الدانعان تۇرعىندارى ناقتى تالاپتار قويۋدا. ەسكە سالا كەتەيىك, ءابىلازوۆ بريتاندىق سوتتى سىيلاماعانى جانە ءوزىنىڭ ميللياردتاعان اكتيۆتەرىن جاسىرعانى ءۇشىن اعىلشىن تۇرمەسىندە 22 اي وتىرۋى قاجەت ەدى.انگليانىڭ جوعارى سوتى وسىنداي شەشىمدى بيىلعى جىلدىڭ باسىندا شىعارعان بولاتىن. ال كوپشىلىگىمىزگە بەلگىلى, جاقىندا وسى سوت قىلمىسكەر ءابىلازوۆتان قازاقستاندىق بتا بانكتىڭ مۇددەسىنە 2 ميلليارد دوللار ءوندىرۋ تۋرالى قاۋلى شىعاردى. الاياقتان وسىنشاما كولەمدەگى اقشا ءوندىرۋ جونىندەگى قاۋلى بتا بانكتىڭ ەكى ازاماتتىق تالاپ-ارىزى بويىنشا شىعارىلعان. بۇگىندە بانك ءابىلازوۆتىڭ زاڭسىز تۇردە 6 ميلليارد دوللار سوماسىنداعى قارجىنى يەمدەنگەنىن دالەلدەپ وتىر. ساراپشىلاردىڭ پىكىرى بويىنشا, بانك ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى قىلمىستىق جولمەن قازاقستاننان بتا بانك جانە وففشورلار ارقىلى 10 ميلليارد دوللارعا جۋىق قارجىنى جىلىستاتقان. سونىڭ ءبارى قازىر قايدا؟2010 جىلعى جەلتوقساننىڭ باسىن­دا انگليانىڭ اپەللياتسيالىق سوتى جو­عارى سوتتىڭ ءابىلازوۆتىڭ سىرتقى باسقارۋ اكتيۆتەرىنىڭ جالپى كولەمى 5 ميلليارد دوللار ەكەندىگىن شەشىم بويىنشا انىقتادى. بىراق ول 2009 جىلعى بەرىلگەن اكتيۆتەردى توقتاتۋ تۋرالى شەشىمدى ورىندامادى. قازاقستاندىقتار سياقتى شەتەلدىكتەر دە الاياق ءابىلازوۆتىڭ تۇتقىنعا الىنۋىن اسىعا كۇتىپ وتىر. ويتكەنى, ينەنىڭ كو­زى­نەن وتەتىن جىلپوس بىرنەشە ەلدە دە ءوز قىل­­مىستىق ءىزىن قالدىرعان. رەسەيلىك ربك Daily گازەتىنىڭ مالىمەتىنشە, قىلمىسكەر ءابىلازوۆ قازاقستاننان عانا ەمەس, رەسەيدەن دە اسا ۇلكەن كولەمدە قارجى ۇرلاعان. بۇل قارجىلار ونىڭ بتا جانە امت بانكتەرى سالىمشىلارىنىڭ سەنىپ سالعان قاراجاتتارى بولاتىن. ولاردى ءابىلازوۆ ەلدە ب ۇلىك شىعارسىن دەپ كوزلوۆقا جەتكىزىپ وتىرعان.كەيىن كوزلوۆ ءابىلازوۆ قۇرعان قازاق­ستانداعى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ باسشىسى اتانىپ, جوعارىداعى ب ۇلىك شىعارۋ ءىس-ارەكەتتەرى مىندەتىنە كىرىسكەن سوڭ 2010 جىلدىڭ ناۋرىزىندا ەلدىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي نەگىزدەرىنە نۇقسان كەلتىرۋ ماقساتىندا, ياعني وسى بۇزىق ويلى ءىس-ارەكەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جاڭاوزەن قالاسىنا كەلگەن. كەلگەن سوڭ مۇنداعى قالىپتاسقان احۋالدى ءبىلىپ الىپ, نارازىلىق اكتسياسىنا قاتىسۋشىلاردى وزىنە تارتا باستايدى. الدىندا ايتىلعان قىلمىستىق پيعىلىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ولاردىڭ الدىندا ءسوز سويلەپ, زاڭگەرلەر, ەكونوميستەر جانە ساراپشىلار كومەگىمەن قامتاماسىز ەتەمىن دەپ سەندىرىپ, ءوزىنىڭ دە بيلىككە قارسى ەكەندىگىن ايتىپ, مۇنداعىلاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونو­ميكالىق قيىنشىلىقتارىنا قاتىستى ويىن باق-تا جاريالاۋعا ۋادە بەرەدى.وسىلايشا العاشقى ارانداتۋشىلىق قادامىن جاساعان كوزلوۆ ەندى الەۋمەتتىك ارازدىقتى جانە الاۋىزدىقتى ودان ءارى قوزدىرۋ ماقساتىندا «وزەنمۇنايگاز» وندىرىستىك فيليالىنا قارسى ارەكەتىن باستايدى. وندا ول وسى وندىرىستىك فيليالىنا قارسى نارازىلىق اكتسياسىنا قاتىسۋشىلاردى جۇمىس بەرۋشىگە جانە مەملەكەتتىك بيلىك ورگاندارىنا قارسى قويا وتىرىپ, كوپشىلىكتىڭ الدىندا, ولاردى قالعان مۇنايشىلاردىڭ دا قولداپ كوتەرىلۋى مۇمكىندىگىن, سوندىقتان بۇدان قورقاتىن بيلىك مۇنايشىلاردى باسىپ-جانشىپ تاستاۋعا ارەكەت جاساپ وتىرعاندىعىن اشىق ايتادى. كوزلوۆتىڭ مۇنداي ارەكەتتەرىنەن ونىڭ ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتى قۇرعان ابىلازوۆقا باعىنىشتى ەكسترەميستىك باعىتتاعى جانە راديكالداندىرىلعان مەديا-جوبالارىمەن تىعىز يدەيالىق جانە قارجىلىق ءوزارا قارىم-قاتىناسىنىڭ بار ەكەندىگى راستالادى. مۇنى ءوزى دە نەگىزدەي تۇسكەندەي زاڭگەرلەر, ەكونوميستەر, ساراپشىلار كومەگىن بەرۋ جانە ماتەريالدىق قولداۋ كورسەتۋ تۋرالى اشىق تۇردە ۋادە ەتەدى.ال بۇدان كەيىن كوزلوۆ ەل زاڭىن اياققا تاپتاپ, جاڭاوزەن قالاسىنداعى سەنىمدى دەگەن ادامدارىنا تاپسىرمالارىن ورىنداتۋعا كوشكەن. سولار ارقىلى تىركەلمەگەن «العا» حالىق پارتياسىنىڭ جانە «حالىق مايدانى» قوعامدىق قوزعالىسىنىڭ جاڭاوزەن قالاسىنداعى كەڭسەسىنىڭ جۇمىستارىن ءجۇر­گىزەدى. سونىمەن قاتار, جوعارىدا اتال­­عان, مازمۇندارىندا الەۋمەتتىك اراز­دىق پەن الاۋىزدىقتى قوزدىرۋعا جانە مەم­­لەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەل­تىرۋگە, كونس­تيتۋتسيالىق قۇرىلىستى كۇش­تەپ قۇلاتۋعا شاقىرۋدىڭ بەلگىلەرى بار را­ديكالداندىرىلعان «رەسپۋبليكا», «ۆزگلياد» گازەتتەرى مەن ۇنپاراقتاردى ءجا­نە باسقا دا باسىلىمداردى تاراتۋ ءۇشىن جەتكىزەدى. بۇعان قوسا الاڭدا تۇرعان ەرەۋىلشىلەرگە قاجەتتى بۇيىمداردى, زاتتاردى, ونىڭ ىشىندە ۇيىقتايتىن قاپتار, پالاتكالار, جاۋىن-شاشىننان قورعايتىن سىرت كيىمدەردى ۇلەستىرەدى.بىراق ولاردىڭ ارام ويلارى جۇزەگە اسپادى. جازىقسىز جاپا شەككەن جانداردىڭ كۇناسى وسى قىلمىستىق توپ جەتەكشىلەرى مەن ولاردىڭ شابارماندارىنىڭ موينىندا جاتىر. ال بۇل اقتالا ما, جوق پا, ونى تەك ءبىر عانا جاراتۋشى بىلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار