پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا قر يندۋستريالدىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ 2015–2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى قارالدى.
يندۋستريالاندىرۋدىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعىن ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى قر يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى رومان سكليار باياندادى. يدم مالىمەتتەرىنشە, جوبا ىسكە اسىرىلعان 4 جىلدا (2015 جىلدان - 2018 جىلعا دەيىن) جالپى سوماسى شامامەن 4,9 ترلن تەڭگە بولاتىن 480 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 44 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلدى.
ەسەپتى كەزەڭدە باعدارلامانىڭ بارلىق ماقساتتى ينديكاتورلارى بويىنشا وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزىلدى.
«ەسەپتى كەزەڭدە جالپى ىشكى ونىمدەگى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسى 10,1%-تەن 11,6%-كە دەيىن, سالاداعى جۇمىسپەن قامتىلعاندار ۇلەسى 6,6%-تەن 6,9%-كە دەيىن ءوستى. 2018 جىلعى قورىتىندى بويىنشا ونەركاسىپ 4,1%-كە ءوستى. بۇل وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ 4%-كە قارقىندى ءوسۋى ەسەبىنەن ىسكە اسىرىلىپ وتىر», — دەدى مينيستر ر. سكليار.
ءوسىمنىڭ نەگىزگى درايۆەرلەرى ماشينا جاساۋ (+14,1%), حيميالىق ونەركاسىپ (+8,1%), مۇناي وڭدەۋ (+8,8%), جەڭىل ونەركاسىپ (+4,4%) جانە مەتاللۋرگيا (+2,2%) سالالارى بولدى.
2018 جىلى يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنىڭ اياسىندا جالپى سوماسى 1,3 ترلن تەڭگەگە جۋىقتايتىن 102 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 13,3 مىڭعا جۋىق تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلدى.
ر. سكليار سونىمەن قاتار باسشىلىق ەتەتىن سالالارداعى كاسىپورىنداردا ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋ جانە جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى باياندادى.
«بيىل ءبىز وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ءوسىمىن 104%-كە جەتكىزۋىمىز كەرەك. جالپى سوماسى 1,1 ترلن. تەڭگە بولاتىن 120-عا جۋىق جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. وندا 20 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلادى», — دەدى ر. سكليار.
مەتاللۋرگيا سالاسىندا جىل سوڭىنا دەيىن قاراعاندى وبلىسىندا فەرروسيليتسيا وندىرەتىن زاۋىت, الماتى قالاسىندا بولات سپيرالدى قۇبىر وندىرەتىن زاۋىت ىسكە قوسىلادى.
ماشينا جاساۋدا اۆتوكولىك قۇرالدارى ءوندىرىسىن 32 مىڭ بىرلىكتەن 60 مىڭ بىرلىككە دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان.
ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا اياسىندا Hyundai ماركالى جەڭىل اۆتوكولىك وندىرەتىن زاۋىت قۇرىلىسى باستالادى, «كاماز» كوپشىلىك اكتسيونەرلىك قوعامىمەن بىرلەسكەن ونەركاسىپ قۇرىلادى. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ كومپونەنتتەرىن وندىرەتىن تەحنولوگيالاردى بەرەتىن «كيروۆەتس» زاۋىتىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىلعان.
«قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسىنىڭ» سالاسىن جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋ باعدارلاماسىنا بولىنگەن 600 ملرد. تەڭگە جاڭا سەرپىن بەرۋى ءتيىس, ونىڭ 400 ملرد تەڭگەسى ونەركاسىپتىك تاۋارلار ءوندىرىسى مەن جەكەلەگەن قىزمەت تۇرلەرىن دامىتۋعا باعىتتالادى. بۇل كۇندەلىكتى قولدانىلاتىن 250-گە جۋىق ونەركاسىپتىك تاۋار ءوندىرىسىن ىسكە قوسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ناتيجەسىندە 2025 جىلعا قاراي 16 مىڭعا جۋىق تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرۋ, بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالىقتى 1,1 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوسىرۋ, «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» ءونىمىنىڭ يمپورتتىڭ ۇلەسىن 59%-تەن 37%-كە دەيىن تومەندەتۋ مۇمكىن بولادى.
بيىل جەڭىل ونەركاسىپتەگى ءىرى جوبالار جاڭعىرتىلادى جانە اۋقىمى كەڭەيتىلەتىن بولادى. «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى بازاسىندا قۇرىلعان جوبالىق كەڭسە باعدارلاما اياسىندا قولداۋ ءبىلدىرۋ ءۇشىن بيزنەسكە كومەك كورسەتۋگە جانە اقپاراتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بيىل ەكسپورتتى ىلگەرىلەتۋگە بولىنگەن 500 ملرد تەڭگە يگەرىلە باستادى (2019 جىلعى – 187 ملرد تەڭگە كوزدەلگەن). قاراجات جەڭىلدىكپەن قارجىلاندىرۋعا, ساقتاندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا جانە ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ كولىك شىعىندارىن وتەۋگە, كورمەلەر, ماركەتينگ, ساتۋ نارىقتارىنا كەشەندى تالداۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ شىعىندارىن وتەۋ ءۇشىن كەڭ قىزمەت كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالاتىن بولادى.
بيىل جىل سوڭىنا دەيىن يندۋستريالاندىرۋدىڭ ءۇشىنشى بەسجىلدىعىنىڭ تۇجىرىمداماسى نەگىزىندە مەملەكەتتىك يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى ازىرلەنەدى. سالالىق باسمىدىقتاردان وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ بارلىق سالالارىندا ءتيىمدى وندىرۋشىلەردى قولداۋعا كوشۋ ىسكە اسىرىلادى. ناقتى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ بويىنشا بيزنەس مىندەتتەمەلەرىنىڭ ورنىنا تىكەلەي قولداۋ كورسەتىلەدى (جاڭعىرتۋ, ەكسپورت ءوسىمى جانە ت.ب.). سونىمەن قاتار, كاسىپورىنداردى جاڭعىرتۋ مەن تەحنولوگيالىق دامىتۋعا باعىتتالعان قولدانىستاعى قۇرالدار جەتىلدىرىلەدى جانە جاڭا قۇرالدار ازىرلەنەدى. جالپى, يندۋستريالىق ساياسات ساباقتاستىقتى ساقتايدى, وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ىشكى جانە سىرتقى نارىقتاعى باسەكەگە قابىلەتتىگىن ىنتالاندىرادى.
ر. سكليار مۇناي-گاز سالاسى ءۇشىن جابدىقتار مەن تەحنيكا ءوندىرىسى ماشينا جاساۋ درايۆەرلەرىنىڭ ءبىرى بولا الاتىنىن اتاپ ءوتتى, سەبەبى, قاراشىعاناق, قاشاعان جانە تەڭىز سياقتى ءىرىجوبالاردى ىسكە اسىرۋ مۇناي-گاز جابدىقتارىنا دەگەن سۇرانىستى ارتتىرادى. بۇگىندە ماشينا جاساۋ سەكتورىنىڭ ۇلەسى 5% قۇرايدى.
ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ, ءوز كەزەگىندە, مۇناي-گاز سالاسى ءۇشىن ماشينا جاساۋدى دامىتۋ تۋرالى باياندادى. 2018 جىلى مۇناي گاز سالاسىندا جەرگىلىكتى تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ 2,6 ترلن تگ سوماسىندا 43,3% قۇرادى, جالپى كولەمى — 6 ترلن تگ. جەرگىلىكتى تاۋارلاردى ساتىپ الۋ ۇلەسى — 27%. سونىمەن قاتار, وتاندىق تاۋارلاردى ءوندىرۋ ۇلەسىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا وپەراتورلارمەن تاۋارلاردى ساتىپ الۋعا تالداۋ جۇرگىزۋ, قر ارەكەت ەتۋشى وندىرىستەرىنە تالداۋ جاساۋ, ءىرى مۇناي-گاز جوبالارىندا جەرگىلىكتى قامتۋدى دامىتۋ بويىنشا جۇمىس توبىن قۇرۋ, سونداي-اق, يمپورتتى الماستىراتىن تاۋارلار ءتىزىمىن قالىپتاستىرۋ ۇسىنىلادى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ماشيناسىن جاساۋ سالاسىن دامىتۋ تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن دامىتۋدىڭ جوعارى الەۋەتى بار. كولەمدەرى جىلدان جىلعا وسۋدە. وتاندىق ماشينا جاساۋشىلاردى قولداۋ ماقساتىندا بۇگىنگى تاڭدا وتاندىق تەحنيكانى ساتىپ الۋشىلارعا تاۋار سوماسىنىڭ 25% كولەمىندە مەملەكەتتەن ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالار بەرىلۋدە. جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردە دە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن 10% ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالار بەرۋ مۇمكىندىگى بار. بۇنداي جاعدايدا ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالار كولەمى 35% قۇرايدى. بۇدان وزگە, ليزينگكە الىناتىن وتاندىق تەحنيكانىڭ ليزينگتىڭ مولشەرلەمەسى سۋبسيديالانادى.
وڭىردەردە ونەركاسىپ سالاسىن دامىتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى قوستاناي جانە پاۆلودار وبلىستارىنىڭ اكىمدەرى باياندادى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى جەڭىس قاسىمبەك جىل سوڭىنا دەيىن يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ بارلىق ينديكاتورلارى مەن كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇعان ەلباسىنىڭ «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جانە ەكسپورتتاۋشىلاردى قولداۋ باعدارلاماسى سەكىلدى باستامالارى ىقپال ەتەدى. جىل قورىتىندىسى بويىنشا, وڭدەۋ ونەركاسىبى كەم دەگەندە 4% ءوسىم بەرۋى ءتيىس. بيىلعا باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى — يندۋستريالاندىرۋدىڭ ءۇشىنشى بەسجىلدىعىن دايىنداۋ, ونىڭ باستى باعىتى — ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ءوسىمى ارقىللى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ۇلعايتۋ, ەكسپورتتاۋشىلاردى قولداۋ, قازاقستاندىق تاۋارلاردى سىرتقى نارىقتارعا شىعارۋ.