مىڭ كىتاپ سىيلاۋ – مىرزالىق

قوردىڭ لەنتاسىن قازاقستان جازۋ­شىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, اقىن, اۋدارماشى مۇرات سۇلتانبەكوۆ پەن جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى, شەجىرەشى-ەتنوگراف مولدابەك جانبولاتوۆ قيىپ, جاستاردى سەرىكقازى قورابايدان ۇلگى الۋعا شاقىردى. كەزدەسۋ بارىسىندا شاكارىم ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنان قۇرىلعان اباي ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى اقمارال سماعۇلوۆا سەرىكقازى قورابايدىڭ ۇلت­جان­دىلىعى مەن تۋعان جەرگە قۇرمەتىن جانە ابايدى زەرتتەۋگە قوسقان ۇلەسىن ەرەك­شە اتاپ ايتتى. سەرىكقازى قوراباي ءوز كەزەگىندە كوپتەگەن يگى اڭگىمەلەرىمەن, تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىشىمەن ءبو­لىس­تى. اباي اتىنداعى كىتاپحانانىڭ اق­پا­راتتىق-بيبليوگرافيالىق قام­تا­ماسىز ەتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى جا­ڭىلگۇل مانجيباەۆانىڭ ايتۋىنشا, عاسىردان ۇزاق تاريحى بار قارا شاڭىراق – اباي اتىنداعى كىتاپحانانىڭ ءتول تاريحى كەمەڭگەر اقىن اباي ەسىمىمەن ەگىز ورىلەدى. 

– ءبىزدىڭ كىتاپحانا 1883 جىلى قازان ايىنىڭ 3-ءى كۇنى ەسىگىن ەڭ العاش رەت ءوز وقىرمانىنا ايقارا اشقان كۇننەن باس­تاپ, اباي قۇنانباي ۇلى تۇراقتى وقىرماندارىنىڭ قاتارىندا بولعان. ءتىپتى ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن كىتاپ الىپ, ۇزبەي وقىعانىن ابايتانۋشى عالىم­داردىڭ, جەرلەس جازۋشىلاردىڭ شىعارمالارىنان ايقىن بىلەمىز, – دەدى جاڭىلگۇل مان­جيباەۆا.  – اباي مەن كونە شاھار سەمەيدىڭ قوعامدىق كىتاپحاناسىنىڭ بايلانىسىن تاريحتا ەڭ العاش جازعان ادام, ول دجوردج كەننان ەدى. 1885-جىلى قالامىزعا سايا­حاتى بارىسىندا امەريكان ءپۋبليتسيسى دجوردج كەننان ءوزىنىڭ 1906 جىلى ورىس تىلىندە شىققان ء«سىبىر جانە سۇرگىن» كىتابىندا وسىنى دەرەك رەتىندە جازسا, بۇل كورىنىس كوركەم ادەبيەتتە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ قالامىمەن «اباي جولى» رومان-ەپوپەيا­سىندا كورىنىس تاپقان بولاتىن. قازىرگى ۋاقىتتا اباي اتامىزدىڭ ءوزى سياقتى وسى كىتاپحانادان جاستار رۋحاني ازىق السىن دەپ, جيعاندارىن تابىستاپ وتىرعان ابايدى زەرتتەۋشى پروفەسسور سەرىكقازى اعامىزعا ءدان ريزامىز.

جاڭىلگۇل ادىلبەكقىزىنىڭ بۇل ءسوزىن راستاعانداي سەرىكقازى قوراباي دا ابايدى زەرتتەۋ ءۇشىن ماسكەۋگە ساپارىندا عىلىمي ورتالىقتاردا, مۇرا­عاتتاردا بولىپ, جوعارىدا ايتىلعان دجوردج كەنناننىڭ ەستەلىگىن مىسالعا كەل­تىرىپ, سول زاماندا جارىق كور­گەن كوپتەگەن فيلوسوفيالىق شىعار­ما­لارمەن ابايدىڭ تانىس بولعانى تۋرالى اقپاراتتار جيناعانىن جەتكىزدى. سەرىكقازى قو­را­بايدىڭ ايتۋىنشا, ءوزىنىڭ جەكە قورىندا 7000-عا تارتا كىتاپ بار ەكەن. ءسويتىپ سەمەيلىك وقىرمان قاۋىمعا 1000 كىتاپتى سىيعا تارتۋدى شەشكەن. جاستاردى كىتاپ وقۋعا باۋلۋ, رۋحاني جانە پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان شارا سوڭىندا اباي اتىنداعى كىتاپحانا ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى گۇلميرا ايازباەۆا ايتۋلى جوباعا اق جول تىلەپ, سەرىكقازى قورابايعا العىس حات تاپسىرىپ, ءوز اتتارىنان اباي ەلى تۋرالى جازىلعان كىتاپتى سىيعا تارتتى. 

راۋشان نۇعمانبەك,

«Egemen Qazaqstan»

سەمەي