كەشەلى بەرى تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني بەسىگى – تۇركىستان شاھارى جايلى كوپ ايتىلىپ جاتىر. كونە تۇران ءتوسى شىنىمەن دە تالاي تارلاندار مەن ارلانداردى تۋدىرعان قاستەرلى ايماق. بۇگىن سول تاريحى تەرەڭ تەكتى توپىراقتان تۇلەپ ۇشقان تالانتتى اقىن, حالىقارالىق «شابىت» شىعارماشىل جاستار فەستيۆالىنىڭ گران-پري يەگەرى باتىرحان سارسەنحاننىڭ ءبىر توپ جاڭا ولەڭدەرىن ۇسىنامىز. جاننىڭ جۇماعى – پوەزيا ارالىن اقىن جىرلارىمەن بىرگە ارالاپ قايتىڭىز.
***
سەكەمشىلدەۋ كوڭىلدەر عارىپ شاقتا, ءسۇمبىل سانا سونگەندەي كورىنگەندە, سەنىم كوزى شاعىلىپ جارىقشاققا, سانسىز كۇدىك كەۋدەگە سەبىلگەندە, سانىمدى ۇرىپ سىناپقا, داۋىلدارعا, جىرىم-جىرىم تۇپسىزگە جول العاندا, تاستاي قاشىپ تۋعاندار, باۋىرمال جان, ءبارى ءۇنىمدى بوس سوزگە بالاعاندا, وشپەندىك پەن وكتەمدىك ورشەلەنىپ, وزەگىمدى تىلگەندە بۇرالاڭدار, تەك سەن عانا ءۇن قاتتىڭ: «مەن سەنەمىن!» مەن سەنەمىن, – دەدىڭ سەن, – بۇل ادامعا. سول جىلداردان كەلەسىڭ مونشاقتالىپ, جۇرەگىمنىڭ اينالىپ دۇرسىلىنە, ءسال جىميا قارايسىڭ كەي ساتتەرى, سەنىمىڭنىڭ كوكتەمگى بۇرشىگىنە. وتكەن ءومىر بەرگىسىز ەرتەكتەرگە, وكىنبەيمىن. وزگەرمەن. الاڭدامان. جانارىڭنىڭ ءجاۋدىرى ءمولت ەتكەندە, جۇماق نۇرى سەكىلدى عالام ماعان!
ماسكەۋ. 2017. بلوك مەنەن əلدەنە سۇراعانداي, سوسىن ءۇنسىز بۇرىلىپ ءبىر ادامعا: – الماتىدان كەلىپتى, ەرەن ەكەن, ەرەندىگى ەسسىزگە كەرەڭ ەكەن. البىرت ءوڭدى الاشتىڭ بالاسىنا, بۇل مəسكەۋ بەتىن بەرى بەرەر مە ەكەن؟ – دەگەندەي, جەر شۇقىلاپ كوكشىل كوزى, شىركەۋدىڭ قوڭىراۋلاپ كوپ كۇمبەزى, كوگىلدىر شəرباتىنا ماس اقىندى, بىلمەپتى پەندەلىكتەن بوساتۋدى. كىم سەنى, سەزىمشىلىم, سەزەر مەنشە, ەرىنى دۇنيەنىڭ كەزەرگەنشە, ەمىنەر ەن جاھاننىڭ ەس-اقىلى, ەرىك كۇش قۇرىق الار كەزەڭ كەلسە, كورىنسە ءۇمىتىمنىڭ كەستەلەرى, جىلاتپاس جاراۋ جىلدار «قوش» دەگەنى. Əلدەنە بلوك مەنەن سۇراعانداي, مەن ودان سۇرامادىم ەشتەمەنى..
كوكتەمدى كۇتۋ
(تريپتيح)
1.
قىڭىر ەدى قاڭتاردىڭ باسى قانداي,
قالا الماي نە كوپ جۇرتقا قوسىلا الماي,
قارمانامىن وزىممەن دال بولامىن,
الدەنەسىن تورعىن اي جاسىرارداي.
قارا سۋعا الا مۇز قاتقان بولار,
اياز ءدامىن بالالار تاتقان بولار,
«دوس» دەپ اتاۋ بەرگەمىن ەكى ادامعا,
ەكەۋى دە ۇيىقتاپ جاتقان بولار.
جەكسەنبىگە بۇرىلماي جول كەتكەلى,
جان دا قوڭىر, كىنامشىل جار دا وكپەلى,
تاڭعا توسەي بەرەمىن قالامىمدى,
شىعار كۇندى كوكتەمشە سويلەتكەلى!
2.
ءاربىر تاڭدا جينالام ءبىر مەكەنگە, بىلەمىن بە, باعىتىن ول مەكەننىڭ, بىلەمىن بە, مەحناتتى جول كۇتەرىن, كويلەگىمدى بەيۋاق كىرلەتەم بە؟! جەتەم بە الدە, جۇلدىزدار جارىعىنا, ءبىر ءۇمىتتى سەمسەردەي سۋىرامىن, ءبىر ءۇمىتتىڭ سەزەمىن سۋىعانىن, كۇن كەشكىرە تۇسەمىن قالىبىما. سانا بۇگىن ۇيرەنگەن سەندەلۋدى, ساعىنىشتاي اسپانعا الىپ قاشقان, ەرتەگىدەي ويىمدا قالىپتاسقان, بىراق ەشكىم ەستىمەس مەندەگى ءۇندى. بەيقام ۇرلەپ سەنىمنىڭ شىراعدانىن , سوڭعى ۇكىمى وقىلعان شاراسىزداي, قاسام ىشكەن سەرىنىڭ ساراسىنداي, ساعان سۋساپ كەلەمىن, ۇلى ارمانىم!
3.
الدەنەگە بەكۋگە, بەكىنۋگە,
الدەنەگە جەتۋگە, جەتىلۋگە,
ىشتەي عانا قايتالاپ كەلەم ءۇنسىز:
ەشتەمە دە تۇرمايدى وكىنۋگە!
سىرلى كوكتەم سازدى ەكەن, سىرنايلى ەكەن,
اق ءجۇزىن ادامزاتقا بۇلداي مە ەكەن,
ءوزدى-وزىمە قول بەرىپ كەلىسەمىن:
وكىنۋگە ەشتەمە تۇرمايدى ەكەن!
ەرتە مە الدە, بۇل كوكتەم كەش كەلە مە,
ەكەۋمىزدى ەسەيگەن دوس كورە مە,
وزەگىمە بۋلىعىپ ءسوز تۇنادى:
وكىنۋگە تۇرمايدى ەشتەمە دە!
اي مەن بالا ءتۇن. اسپان. بىلەم. نەنى؟ جۇلدىزدان جايىلعاندا كىلەمدەرى, بالاقاي, اناسىنىڭ كوك شىنارى, – اي اسپاننىڭ شامى ما؟ – دەپ سۇرادى. باسىنان الا بۇلتتىڭ نەلەر كوشكەن, ءبəرى مەندىك سەزىممەن سəلەمدەسكەن, يə,– دەدى تىمىق ءتۇن سالقىنعاندى, يə,– دەدى اناسى بوگەلمەستەن. جاراتىلىس سىرىنان سىي ۇققانداي, جəنە ۇقساپ سەنىمى بيىك تاۋعا, – اپا,– دەدى, قۇدايىم, اسپان شامىن, ءسوندىرىپ جاتار مە ەكەن, ۇيىقتاردا؟! قارا جەل توناعانداي كəرى كۇزدى, مۇڭ باستى كەيۋانانىڭ جانىن ىزگى, – جوق, بالام, سوندىرمەيدى, ۇيىقتامايدى, كوز ىلمەي كۇزەتەدى ول, ءبارىمىزدى.. وزىندەي باقىلاۋمەن ءمولدىر ايدى, ويلاندى بالا قيال. جان مۇڭايدى: قانداي جاقسى, قورعانىڭ بار بولعانى, قانداي جاقسى, وشپەيدى, قالعىمايدى...
جالعىز رايحان
جالعىز رايحان جəۋدىرەپ جازعا قالدى, ول ۇمىتتى مەزگىلدەي مازداعاندى, ونى ۇمىتتى وكپەك جەل, وزگە ومىرلەر, ول دا ۇمىتتى وتكەندى قازبالاۋدى. جاقىن كورگەن قۇربىسى ج ۇلىنعالى, جوق سەكىلدى كورىندى عۇمىر ءمəنى, كوكتەم كەشكەن كوپ ءۇمىت كوككە ءسىڭدى, كۇنىم دەسكەن مەزەتتەر بۇرىلمادى. جولىم تۇسسە سول جازعا بارار ەدىم, ساباعىنان يىسكەپ الار ەدىم, جالعىز رايحان جاپاندا تەربەلەدى, ەشكىم دە ونىڭ كورمەيدى جان الەمىن.