حالىقتىڭ الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق كوڭىل-كۇيىنە تەز اسەر ەتەتىن, ەگەر ۇزاق ۋاقىتقا كەشىكسە, ونىڭ ارتى وكىنىشتى دە قايعىلى جاعدايلارعا اپارىپ سوقتىرۋى مۇمكىن مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ءتۇرى –«جەدەل جاردەم». سوندىقتان دا بۇعان ەلىشىندە بۇان قاتىستى تۇرعىندار تاراپىنان ءارتۇرلى وكپەرەنىشتەر بولماي تۇرمايدى. بۇل قانشالىقتى تۇردە ورىندى؟ بۇعان 500 مىڭنان استام حالقى بار اقتوبە قالاسى جانە تۇتاستاي اقتوبە ايماعى مىسالىندا جاۋاپ ىزدەپ كورگەندى ءجون كوردىك. وسى ورايدا وتكەن جىلى وبلىس ورتالىعىندا رەسپۋبليكا وڭىرلەرى اراسىندا ەشقانداي بالاماسى جوق, جەدەل-جاردەم بەكەتى عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلگەنىن ايتقان ءجون. اتالعان نىسان باسقارۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىنە قوسىلعان. سوعىلعان قوڭىراۋلار «103»-ءتىڭ ورتالىقتاندىرىلعان التى بىردەي تەلەفونى ارقىلى تۇسەدى. جەدەل-جاردەم بريگادالارىنىڭ مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن جانە قاجەتتى اسپاپتارمەن قامتىلۋى وتكەن جىلى وبلىس بويىنشا 80 پايىز قۇراعان. ارينە تومەن كورسەتكىش ەمەس. ايتسە دە بيىل قوسىمشا قوندىرعىلار الىنسا, ولقىلىقتىڭ ورنى تولاتىنى تاعى دا ايان.
كەلەسى كەزەكتە وڭىردەگى جەدەل مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ جاي-كۇيى, ءارى ونىڭ الداعى كەزدەگى پرەسپەكتيۆاسى مەن دامۋ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى اڭگىمە قوزعاعاندى ورىندى دەپ سانايمىز. بۇل باعىتتا ونىڭ تيىمدىلىگىن ودان ءارى كوتەرۋ جونىندە ناقتى ءىس-قيمىل جوسپارى الىنعان. ايتالىق بيىلعى 2019 جىلدىڭ اقپان ايىندا وبلىس اكىمدىگىنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس جەدەل مەديتسينالىق كومەكتىڭ اۋداندىق بولىمشەلەرىن وڭتايلاندىرۋ ءىسى جۇزەگە استى. ءسويتىپ بۇل ۇساق قۇرىلىمدار «العاشقى كومەك» اتتى جشس-نىڭ قۇرامىنا قوسىلدى دەدى گازەت تىلشىسىنە اقتوبە وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسەت قاليەۆ. سونىمەن بىرگە جول كارتاسىندا قاراستىرىلعان شارالار كەشەنىنە سايكەس اقتوبە ەمحانالارىنىڭ جانىنان شۇعىل مەديتسينالىق كومەك بەرۋ قوسىندارى قۇرىلعان. ونىڭ ءارى دە ۋاقىتپەن ساناسپاي تاۋلىك بويى قىزمەت جاسايدى. قوسىنداردىڭ قىزمەتى جەدەلدىكتىڭ ءتورتىنشى دارەجەسىنە سايكەس كەلەدى.
وسى ورايدا جەدەلدىكتىڭ ءتورتىنشى دارەجەسى دەگەن تىركەسكە تۇسىنىكتەمە بەرەر بولساق, جەدەل-جاردەم ماماندارىنىڭ مالىمدەۋىنشە شۇعىل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جەدەلدىكتىڭ ءتورت دارەجەسىمەن تاڭبالانادى ەكەن. مىسالى, ميعا قان قۇيىلىپ كەتۋ سەكىلدى ءينسۋلتتىڭ اۋىر تۇرلەرى, جۇرەك تالماسى, اۋىر جاراقات الۋ كەزىندەگى شاقىرۋلار ءبىرىنشى دارەجە قاتارىنا كىرەدى ەكەن. مۇنداي جاعدايدا «جەدەل-جاردەمنىڭ» كەلۋ ۋاقىتى بارىنشا تەز بولاتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
بۇگىنگى كۇنى ءوڭىر تۇرعىندارىنا 67 جەدەل-مەديتسينالىق كومەك بريگادالارى كومەك كورسەتەدى. سونىڭ ىشىندە وبلىس ورتالىعىندا 52 دارىگەرلىك-فەلدشەرلىك بريگادالار تاۋلىك بويى جۇمىس جاسايدى. قازىرگى كەزدە تۇرعىنداردى اتالعان كومەكپەن قامتۋ سانى مەن كولەمى جىل باسىندا وبلىس بويىنشا 870 مىڭعا جۋىق ادامدى قۇرادى. اتالعان كورسەتكىش اقتوبە قالاسى بويىنشا 510 مىڭ ادامنان اسىپ تۇسەدى. ال بريگادالار مەن اۆتوكولىكتەردىڭ سانىنا كەلسەك, بۇل مولشەر الدىن-الا بەلگىلەنگەن تالاپتار مەن نورموتيۆتەرگە سايكەس كەلەدى.
مۇنداعى باستى ولشەم ءاربىر 10 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 1 سانيتارلىق اۆتوكولىك بريگاداسى قىزمەت كورسەتۋىنە ەسەپتەلگەن. جەدەل-جاردەم بريگادالارىنىڭ قىزمەت كورسەتۋ راديۋسى اقتوبە قالاسىندا 35 شاقىرىمدى قۇرايدى. مۇنداعى مولشەرلى ۋاقىت شەگى, ياعني شاقىرىلعان كليەنتكە «جەدەل-جاردەم» اۆتوكولىگىنىڭ جەتۋ ۋاقىتى 15 مينۋتتان اسپايدى. وڭىردەگى جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ قىزمەتكەرلەرى وتكەن جىلدى قالاي قورىتىندىلادى؟ وسى ارالىقتا ولار 300 مىڭعا جۋىق شاقىرۋدى قامتىپتى. ونىڭ باسىم بولىگى اقتوبە قالاسى تۇرعىندارىنىڭ ۇلەسىنە تيەدى. ايتالىق جوعارىدا ايتىلعان جەدەلدىك دارەجەلەرىنە سايكەس وتكەن جىلى العاشقى اتالعان دارەجەدە قالا بويىنشا كليەنتكە كەلۋ كورسەتكىشى 5,7 مينۋتتى كورسەتتى. بۇدان كەيىنگى دارەجەلەر بويىنشا 9,2-11,3 جانە 15,9 مينۋتتا جەدەل-جاردەمنىڭ جەتۋى تىركەلگەن.
ارينە ءومىر بولعان سوڭ, تەحنيكا بولعان سوڭ, جەدەل شاقىرۋلارعا كەشىگىپ بارۋ كورىنىستەرى كەزدەسپەي تۇرمايدى. تۇرعىنداردىڭ وكپە-رەنىشتەرى كوبىنە وسىنداي جاعدايدا تۋىندايتىنى بەلگىلى. دەگەنمەن بيىل مۇنداي كورسەتكىشتەردىڭ ازايعانى دا ايقن كورىنەدى. سونىمەن بىرگە جەدەل مەديتسينالىق كومەك بەرۋ قۇرىلىمدارىنىڭ ماەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جىل سايىن جاقسارىپ كەلەدى. شاقىرۋلار بويىنشا جولعا شىققان دارىگەرلىك-فەلدشەرلىك بريگادالاردىڭ ءىس-قيمىلدارىن باقىلاۋ تەتىكتەرى دە تەرەڭدەي تۇسۋدە. سونداي-اق وبلىستا دارىگەرلىك-فەلدشەرلىك جانە جۇرگىزۋشىلىك قۇرامداردىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ ءىسى جۇيەلى جولعا قويىلعان. ارينە بۇعان قاراپ وڭىردەگى جەدەل-جاردەم قىزمەتىندە ەشقانداي كەمشىلىك جوق, ءبارى ءمىنسىز دەسەك, شىندىققا كولەڭكە ءتۇسىرىپ الارمىز. اشىعىن ايتقاندا تۇيتكىل تۋعىزىپ جۇرگەن ماسەلەلەر مەن پروبلەمالار دا جوق ەمەس. ەڭ باستىسى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى بۇدان ءتيىستى قورىتىندى شىعارۋ جولدارىن بەلگىلەپ وتىرعانى قولداۋعا ابدەن لايىقتى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا ايماقتاعى جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ كورسەتكىشتەرى قاناعات تۇتۋعا تۇرارلىقتاي. سالا ماماندارىنىڭ بۇگىنگى ماقساتى وسى قىزمەتتىڭ دەڭگەيىن بۇدان ءارى كوتەرۋگە باعىتتالعان.
تەمىر قۇسايىن,
«Egemen Qazaqstan»
اقتوبە