وسىدان ءبىر-ەكى جىل بۇرىن اقتوبە قالاسىنداعى كوپ قاباتتى ۇيلەردىڭ بىرىندە پايدالانۋ مەرزىمى الدەقاشان ءوتىپ كەتكەن ليفتىدە ادام ءولىمى بولعانى بەلگىلى. وسى قايعىلى وقيعادان ءتيىستى ساباق الۋ ءۇشىن وبلىس ورتالىعىندا تىڭ ءىس-شارالار كەشەنى بەلگىلەنگەندى. بۇل قادام ليفت شارۋاشىلىعىنا جاڭاشا كوزقاراس قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگىنەن تۋىنداعانى انىق ەدى. مىنە, سودان بەرى ارادا تاعى دا ءبىر جىل ءوتىپتى.
نە وزگەردى؟ نە تىڭدىرىلدى؟ بۇل ورايدا اقتوبەدە «قازبەلليفت» جشس بەلارۋس-كازاحستان بىرلەسكەن كاسىپورنى قۇرىلدى. ونىڭ باستى قوزعاۋشىسى «موگيلەۆ» ليفت قۇراستىرۋ زاۋىتى ااق بولىپ وتىر. ياعني مۇنىڭ ءوزى بارلىق جيناقتاۋشى ماتەريالدار مەن بولشەكتەر ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شەڭبەرىنە كىرەتىن بەلارۋسيا مەملەكەتى قالالارىنىڭ ءبىرى موگيلەۆتەن اقتوبەگە جەتكىزىلەدى دەگەن ءسوز. سودان سوڭ وسى بولشەكتەردەن قازاقستان قالاسىندا ليفتىلەر قۇراستىرىلادى.
وسى ارادا ايتا كەتەرلىك ماسەلە ليفتىلەردى العانى مەن ورناتقانى جانە پايدالانعانى ءۇشىن وعان جۇمسالاتىن تولەم تۇرعىنداردىڭ وزدەرىنىڭ ەسەبىنەن جۇرگىزىلەتىنى. ال كوپ قاباتتى عيماراتتاردا ورنالاسقان ليفت قۇنى بۇعان دەيىن جوعارى بولىپ كەلگەنى ەشكىمگە دە قۇپيا ەمەس. ءتىپتى ەلىمىزدىڭ ۇلكەندى كىشىلى قالالارىندا قۇرىلعان كوندومينيۋمدار مەن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىنىڭ دە ونى ءوز قاراجاتتارى ەسەبىنەن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىكتەرى بولا بەرمەيدى. مۇنىڭ باستى سەبەبى جوعارىدا ايتىلعانداي ليفت قۇنىنىڭ قىمباتتىعى.
اقتوبەدەگى بىرلەسكەن بەلارۋس-قازاقستان كاسىپورنى وسى جوعارى قۇندى تومەندەتۋ ءۇشىن قۇرىلعانىن ايتقان ءجون. مامانداردىڭ مالىمدەۋىنشە ليفت وندىرىسىندەگى ەڭ قىمبات قوندىرعى ونىڭ كوتەرگىش تەتىكتەرى ەكەن. ايتايىن دەگەنىمىز بىرلەسكەن كاسىپورىن جاعدايىندا ونىڭ قۇنىن شامامەن ءبىر ميلليون تەڭگەگە دەيىن تومەندەتۋگە بولاتىن كورىنەدى.
«قازبەلليفت» ونىمدەرىن تۇتىنۋشىلار ونى قانداي جاعدايدا ءتيىمدى تۇردە پايدالانا الادى دەگەن ماسەلەدە ناقتىلاندى. بۇل ءۇشىن بىرنەشە نۇسقالار ۇسىنىلعان ەدى. سونىڭ ىشىندە ليفتىلەردى نەسيەگە پايدالانۋ ءتاسىلى ۇتىمدى دەپ تابىلدى. ايتالىق ليفت كوتەرگىشىنىڭ جالپى قۇنى شامامەن 6-8 ميلليون تەڭگە تۇرادى دەسەك نەسيەگە بەرىلگەن جاعدايدا بۇل سومانى 6-7 جىلدىڭ ىشىندە وتەپ شىعۋعا بولادى ەكەن. ءدال وسىنداي قاراپايىم ەسەپ جاعدايىندا تۇرعىندار وعان ءار اي سايىن 3-4 مىڭ تەڭگە توڭىرەگىندە تولەم تولەيتىنى ايان. اقتوبە قالاسىنداعى كوندومينيۋمدار مەن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان ۇسىنىلعان مۇنداي ۇيعارىمعا قول قويىپ وتىر.
اقتوبە قالاسىنىڭ اكىمى ءىلياس يسپانوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا مۇنداعى كوپ قاباتتى عيماراتتاردا 829 ليفت بار. پروكۋرورلىق تەكسەرۋلەردەن كەيىن ونىڭ 34-ءنىڭ قىزمەتى توقتاتىلعان. ياعني پايدالانىلمايدى. وسىنداي جاعدايدا بەلارۋس-قازاقستان بىرلەسكەن كاسىپورنى تەك جاڭا ليفتىلەردى ورناتۋعا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ەسكى ءارى پايدالانۋ مەرزىمى اسىپ كەتكەن كوتەرگىشتەردى جوندەۋ مەن اۋىستىرۋعا دا سەپتىگىن تيگىزبەك. بۇل ءۇشىن بيىل قالاداعى كوپ قاباتتى ۇيلەردە ورنالاسقان ەلۋ ءليفتىنى اۋىستىرۋ كوزدەلگەن.
مىنە, ليفت شارۋاشىلىعىنا جاڭاشا كوزقاراس قالىپتاستىرىپ وتىرعان قالاداعى كەيبىر وڭ قادامدار وسىنداي.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»