بۇگىن الماتىدا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ پرەمەر-مينيسترلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «جاھاندانۋ داۋىرىندەگى تسيفرلىق كۇن ءتارتىبى 2.0. ەۋرازيانىڭ يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەسى» جىل سايىنعى ەكىنشى فورۋمى وتەدى. شارا الدىندا تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق ساراپشىلار Primeminister.kz-كە تسيفرلاندىرۋدى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتىپ, فورۋمنان نە كۇتەتىندەرىمەن ءبولىستى.
تسيفرلىق ەكونوميكانى ترانسفورماتسيالاۋ جونىندەگى كەڭەسشى, مالايزيا تسيفرلىق ەكونوميكا كورپوراتسياسىنىڭ بۇرىنعى باس ديرەكتورى ياسمين ماحمۋد, ءوز كەزەگىندە, يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيە جاھاندىق دەڭگەيگە جەتكەنىن جانە ەندىگى مىندەت ەكوجۇيەنىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋ دەڭگەيىن قالاي جاقسارتاتىنىن, قانشا قازاقستاندىق ستارتاپتار وڭىرلىك, تيىسىنشە, جاھاندىق دەڭگەيدە تانىلا الاتىنىن ويلاستىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتىپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار, Tlabs باس ديرەكتورى, Singularity University ەكونوميكا جانە قارجى فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى امين تۋفاني جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنا تسيفرلاندىرۋدىڭ تيگىزەر پايداسى تۋرالى ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, كوپتەگەن ءداستۇرلى ماماندىقتار وزەكتىلىگىن جوعالتىپ جاتىر — ادامدار قايتا ماماندانۋى كەرەك, ونىڭ ىشىندە تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا بىلىكتىلىك الۋى قاجەت. ا. تۋفاني Facebook, Amazon, Alibaba سەكىلدى پلاتفورمالاردىڭ قىزمەتتەرى باستاپقى كەزدە دۇرىس باعالانباعانىن, ال قازىرگى كەزدە مۇلدەم باسقا كورىنىسكە يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ينتەرنەت مۇمكىندىكتەرى كىتاپحانا ءىسىن قالاي وزگەرتتى؟ رەسپوندەنتتەردىڭ دايىندىعى بۇرىنعىعا قاراعاندا الدەقايدا جوعارى ەكەنىن ايتامىز. وسىلايشا, ەكوجۇيە, ەڭ الدىمەن, ادامدار ءۇشىن وتە ماڭىزدى, وسى ەكوجۇيەنىڭ ناقتى ءبىر ادامعا, ناقتى ءبىر ازاماتقا قانداي پايدا اكەلەتىنىن ويلانۋ كەرەك. يننوۆاتسيالار تۋرالى ويلاعان كەزدە, بۇل يننوۆاتسيانىڭ ادامدارعا قالاي اسەر ەتەتىنىن ويلاستىرۋ كەرەك», — دەدى امين تۋفاني.
بەلارۋس سايكەستەندىرۋ جۇيەلەرى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, ەۋرازيا ەكونوميكالىق كوميسسياسىنىڭ ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ۆيكتور دراۆيتسا ەگەر وسىعان دەيىن وتكەن فورۋم نۇسقاۋشى سيپاتتا بولسا, بيىلعى فورۋم ەاەو ەلدەرىنىڭ جانە ءتيىستى ورگاندارىنىڭ دەڭگەيىندە راستالعان تسيفرلىق باستامالاردىڭ باسىمدىقتارىن ايقىندايتىنىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەتتەر باسشىلارى دەڭگەيىندەگى كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى — وسى باستامالاردى ىسكە اسىرۋ تەتىكتەرى بولادى.
«بىلتىر الماتىدا وتكەن فورۋمدا ەلدەرىمىزدىڭ باسشىلىعى ماقۇلداعان تسيفرلىق كۇن ءتارتىبى بويىنشا ناقتى شەشىمدەردى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلايمىز. ەڭ الدىمەن ىسكە اسىرىلۋى ءتيىس تاسىلدەر مەن باسىمدىقتار ازىرلەندى جانە وسىلايشا ءبىز كۇن تارتىبىندە اتالعان باسىمدىقتاردى ىسكە اسىرۋ تەتىكتەرىن تالقىلايمىز», — دەپ ۆ. دراۆيتسا, جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بىرىڭعاي تەحنولوگيالىق پلاتفورما نەمەسە بىرىڭعاي ەكوجۇيە بازاسىندا ەلدەر اراسىنداعى كونسورتسيۋم قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ولار ەلدەردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرەتىن بولادى.
بۇدان وزگە, ساراپشى تاۋارلاردىڭ بىرىڭعاي نارىعى جاعدايىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن بىرىڭعاي پلاتفورما قۇرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. باسقاشا ايتقاندا — شىعارىلاتىن تاۋارلاردى كورسەتە وتىرىپ, كاسىپورىندار ءۇشىن بىرىڭعاي كاتالوگ جاساۋ. دەرەكتەر ىشكى جانە سىرتقى نارىقتاردا قولجەتىمدى بولادى. وسىلايشا, وداق ەلدەرىندە قانداي ونىمدەر شىعارىلاتىنى تۇسىنىكتى بولادى.
ء«بىزدىڭ ەكونوميكالارىمىز – اشىق, سوندىقتان دا تاۋارلاردىڭ سيپاتتامالارىن ۇيلەستىرۋ كەرەك. بۇل ماقساتتا وسى تۇرعىدان ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بارلىق سحەمالارىن رەتتەپ, قانداي دا ءبىر قىزمەتتەر ۇسىنىلاتىن اقپاراتتىق رەسۋرستاردى كوبەيتۋ كەرەك», — دەدى ۆ. دراۆيتسا.
ساراپشى ەاەو-نىڭ بىرىڭعاي تسيفرلىق كۇن ءتارتىبىن ىسكە اسىرۋدىڭ بولجامدى ناتيجەلەرىنە توقتالا وتىرىپ, شاعىن جانە ورتا ۇيىمدار قوسىمشا شىعىندارسىز, وزدەرىنىڭ جەكە ات-ورتاسىن قۇرماي-اق حالىقارالىق ەكوجۇيەگە قوسىلىپ, «شەكاراسىز بيزنەس» قاعيداتى بويىنشا جۇمىس ىستەي الاتىنىن ايتتى.