ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى انەس سارايدىڭ «ەدىل-جايىق» تريلوگياسىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. كىتاپ اتىراۋ وبلىسىنىڭ قولداۋىمەن جارىققا شىققان. جيىنعا تولەن ابدىك, قويشىعۇل جىلقىشيەۆ, ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, التىنشاش جاعانوۆا, عاريفوللا ەسىم, قۋانىش جيەنباي, سەرىك نەگيموۆ سياقتى بەلگىلى جازۋشىلار مەن جۋرناليستەر قاتىستى.
انەس ساراي قازاق ادەبيەتىنىڭ كوكجيەگىن تاريحي-كوركەم باياندارىمەن تولىقتىرىپ, ءسوز ونەرىنە ەرەكشە ءار بەرگەن جازۋشى. العاشقى اڭگىمەلەرىمەن-اق ادەبيەت الەمىنە تانىلعان جازۋشى كەيىنىرەك روماندارىمەن دە, تاريحي شىعارمالارىمەن دە قالىڭ وقىرماننىڭ ىقىلاسىنا بولەندى. يساتاي, ماحامبەت, نوعاي, قازاق رۋلارىنىڭ تاريحىنا بايلانىستى ەڭبەكتەرى بۇگىنگى كۇنى ءوز وقىرماندارىنىڭ ىزدەپ ءجۇرىپ وقيتىن تۋىندىلارىنا اينالعان. تاريحي شىندىقتان, فاكتىدەن اۋىتقىماي, ەستەتيكالىق كوركەم ءماتىندى سەنىمدى جازاتىن جازۋشىنىڭ ءونىمدى ەڭبەگى مەملەكەت تاراپىنان دا جوعارى باعالانىپ كەلەدى.
«ەدىل-جايىق» رومانىنا تۇسىنىك بەرگەن اكادەميك رىمعالي نۇرعالي بۇل شىعارمانى: «ەدىل-جايىق» – بۇگىندەرى تاريح ەنشىسىنە اينالىپ بارا جاتقان وتكەن عاسىردىڭ باسىنداعى ۇلى دۇربەلەڭ كەزىندەگى اتىراۋ ءوڭىرىنىڭ تىنىس-تىرلىگىنە ارنالعان كەزەڭدىك شىعارما. ول قازان توڭكەرىسىن ماقتامايدى دا, داتتامايدى دا, حالىق باسىنان وتكەن ءبىر كۇردەلى وقيعا رەتىندە بايانداپ قانا قويادى. باتىس يدەولوگتارى ەۆوليۋتسيالىق جولدى قانشا دارىپتەگەنمەن, قوعام ىشتەي ءىرىپ-شىرىگەندە, تازالانۋ ءۇشىن رەۆوليۋتسيالىق توڭكەرىستەردىڭ كەرەك كەزدەرى بولادى. بىراق ول سول قوعامنىڭ ىشىندە ءپىسىپ-جەتىلۋى كەرەك.
اۆتور قازاق قاۋىمىندا ۇلتتىق قوزعالىستىڭ ءپىسىپ-جەتىلگەنىمەن, تاپتىق قوزعالىستىڭ ءپىسىپ-جەتىلمەگەنىن, سول سەبەپتى باستى كەيىپكەرلەر توڭكەرىس ماقساتتارىن شالا ۇعىپ, كۇماندى ويلارعا ءجيى-ءجيى بەرىلەتىندەرى ارقىلى – بۇل الەمدىك وقيعاعا ءوزىنىڭ اۆتورلىق كوزقاراسىن اڭداتادى» دەپ باعالاعان ەدى.
جيىندا ءسوز العان جازۋشى تولەن ابدىك قالامداس-ارىپتەسىنىڭ تالمايتىن ىزدەنىسىنە, سارقىلمايتىن قاجىرىنا ءسۇيسىنىس ءبىلدىردى. «بۇل رومان ءوزىنىڭ باعاسىن العان, مەملەكەتتىك سىيلىقتى دا ەنشىلەدى. بىراق وسى كۇنگە دەيىن بۇل شىعارمانى جان-جاقتى تالداپ, جۇيەلى, تەرەڭ, كەزەڭدىك تۇرعىدان زەرتتەگەن بىردە-ءبىر سىنشىنىڭ ەڭبەگىن وقىعان جوقپىن. بۇل ءوزى تالداۋعا دا وڭاي سوقپايتىن, رەۆوليۋتسيانىڭ ار جاق, بەر جاعىن قامتيتىن كۇردەلى شىعارما. قازىر باعالاۋ دا وزگەرىپ بارا جاتىر. سوندىقتان بۇل رومانعا بۇگىنگى كوزقاراس تۇرعىسىنان تالداۋ قاجەت.
ال ەندى انەس سارايدى ستۋدەنت كۇنىنەن بىلەمىن. ءبىز ولەڭ جازارىمىزدى, نە پروزاعا اۋىسارىمىزدى بىلمەي جۇرگەندە, بۇل بۇلعاقتاماي بىردەن پروزا جانرىن تاڭدادى. بۇل دا ءبىزدىڭ ادەبيەتىمىزدە سيرەك كەزدەسەتىن جاعداي. سول كەزدە باس الماي الەم ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكتەرىن وقىپ جاتاتىن. سول قالپىنان تانباي ءالى كۇنگە كىتاپقا سالعان كوزىن الماي كەلەدى. قاعازى مەن قالامى دا ۇنەمى دايىن تۇرادى. شىعارماشىلىق تابىسقا جەتە بەرۋىن تىلەيمىن», دەپ اقجارما تىلەگىن ايتتى.
تۇساۋكەسەر شاراسىندا قىزىقتى ەستەلىكتەر مەن جازۋشى شىعارماشىلىعى تۋرالى وي-پىكىرلەر ايتىلىپ, جىرشى-تەرمەشىلەر ءان-جىردان شاشۋ شاشتى.
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»