ەندى ەمحانا دالىزىندە ساعاتتاپ كەزەك كۇتىپ, سابىرىڭدى سارقۋدىڭ قاجەتى جوق. قولىڭداعى ۇيالى تەلەفون ارقىلى دارىگەرگە الدىن الا تىركەلە الاسىڭ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قولعا الىنعان «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشتى. سونىڭ ىشىندە مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەنىڭ ەنگىزىلۋى دارىگەر كومەگىنىڭ تيىمدىلىگى مەن قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. جاڭا جۇيە ىسكە قوسىلعاننان بەرگى از ۋاقىتتىڭ وزىندە قاعاز قۇجات اينالىمى 100 پروتسەنتكە قىسقارىپ, قازىنانىڭ 65 ملن تەڭگەدەن استام قاراجاتى ۇنەمدەلدى. مەديتسينا سالاسىن تسيفرلاندىرۋعا قاتىستى شارالار اتىراۋ وبلىسىندا دا جوسپارعا ساي اتقارىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.
مۇنايلى وڭىردەگى بارلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى كومپيۋتەرلىك تەحنيكالارمەن جابدىقتالىپ, ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعان. ءوڭىر تۇرعىندارى 100 پروتسەنت ەلەكتروندى تولقۇجاتپەن قامتىلدى. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ماديار وتەشوۆتىڭ ايتۋىنشا, قاعازسىز قۇجات اينالىمىنا ءوتۋ جۇمىستارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. ال وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 25 پروتسەنتى موبيلدىك قوسىمشالاردى پايدالانادى.
وبلىستىق قان ورتالىعىندا «ينفودونور» باعدارلاماسى ەنگىزىلدى. بۇل جوبا باسقا وبلىستارداعى مالىمەتتەر قورىمەن اقپارات الماسۋعا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر. جەدەل جاردەم بەكەتىندە «اديس» باعدارلاماسى جاڭارتىلىپ, ىسكە قوسىلدى. 2017 جىلدان باستاپ 39 مەديتسينالىق ۇيىمدا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيە ەنگىزىلدى. حالىقتى موبيلدىك قوسىمشالاردى پايدالانۋ بويىنشا اقپاراتتاندىرۋ ماقساتىندا 54 تسيفرلى ساۋاتتىلىق پوستارى قۇرىلدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, وتكەن جىلى «قازمەدينفورم» باعدارلاماسى ارقىلى 2 871 558 ادامعا قىزمەت كورسەتىلگەن. اتاپ ايتساق, 9873 مەديتسينالىق قىزمەتكەر وسى باعدارلامانى پايدالانىپ وتىر, 395 413 ەلەكتروندىق دياگنوستيكالىق جانە زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر, 36 865 ەلەكتروندىق ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعى, 89 238 ەلەكتروندىق رەتسەپت جازۋ, 41 985 ديسپانسەرلىك ەسەپتە تىركەۋ, 626 256 ەلەكتروندىق دەنساۋلىق تولقۇجاتىن تولتىرۋ, 97 741 جازبالار تولتىرۋ ەتاپتىق ەپيكريزدەر جاسالعان.
اتىراۋدا «دارىگەرگە» ءموبيلدى قوسىمشاسىن پايدالانۋشىلار قاتارى ارتىپ كەلەدى. بۇگىنگە دەيىن قوسىمشادا 18 754 قولدانۋشىنىڭ جەكە كابينەتى تىركەلگەن. «جەكە كابينەتتەرى ارقىلى 699 775 ناۋقاس قابىلداۋعا جازىلىپ,
3 123 ناۋقاس دارىگەردى ۇيگە شاقىرتتى», دەيدى م.وتەشوۆ.
جاڭا جۇيەنىڭ ءتيىمدى تۇستارىن تۇرعىندار دا جوققا شىعارمايدى. اتىراۋ قالاسىنىڭ تۇرعىنى ساندۋعاش ناسيحاتوۆا دارىگەرگە ينتەرنەت ارقىلى جازىلۋعا داعدىلانعانىن ايتادى. الدىن الا جازىلعان ۋاقىتتا ەمحاناعا كەلىپ, تالون الىپ, دارىگەرگە كىرەدى, بۇل ءوز كەزەگىندە ۋاقىت ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. №3 قالالىق ەمحانانىڭ ديرەكتورى ايمان وتەگەنوۆا تىركەلگەن تۇرعىنداردىڭ بارىنە ەلەكتروندىق دەنساۋلىق تولقۇجاتى اشىلعانىن جەتكىزدى. «قازىر ناۋقاستار بۇرىنعىداي امبۋلاتورلىق كارتالارىن الىپ جۇرمەيدى. ءبارى ەلەكتروندىق جۇيە ارقىلى جۇرگىزىلەدى. تسيفرلى جۇيەنىڭ ءبىر ارتىقشىلىعى, باسقا مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە بارعان كەزدە اۋرۋ تاريحى ەلەكتروندىق قۇجاتتا ساقتالىپ تۇرادى. سول ارقىلى دارىگەر الدىنا كەلىپ وتىرعان ادامنىڭ دەنساۋلىق جاعدايىمەن تولىق تانىسا الادى.
وبلىستاعى ەمحانالاردىڭ بارلىعى ەلەكتروندى كەزەككە قوسىلعان. «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا قولعا الىنعان «ناۋقاستاردى باسقارۋ باعدارلاماسى» قاناتقاقتى جوباسى دا ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا نەگىزدەلىپ وتىر. زەرتتەۋلەر باعدارلاماعا قاتىسقان ناۋقاستاردىڭ حال-جاعدايلارى جاقسارعانىن كورسەتكەن. باعدارلاما وبلىس ورتالىعىندا عانا ەمەس, اۋدانداردا دا ىسكە قوسىلدى. «سونىڭ ناتيجەسىندە وتكەن جىلدارعا قاراعاندا اۋرۋىن اسقىندىرىپ بارىپ دارىگەردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋشىلەر سانى ەكى ەسەگە ازايدى. باعدارلاماعا قانت ديابەتى, قان قىسىمىنىڭ جوعارىلاۋى سياقتى سوزىلمالى ناۋقاستاردان زارداپ شەگىپ جۇرگەن 300-گە جۋىق ناۋقاس قاتىستى», دەيدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م.وتەشوۆ. جاسىراتىنى جوق, قانت ديابەتى, جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى مەن قان قىسىمىنىڭ جوعارىلاۋىنان زارداپ شەگەتىن اتىراۋلىقتاردىڭ سانى 35 مىڭعا جۋىق. جاڭا ۇردىسپەن ەمدەلۋگە نيەتتىلەر سانى دا سايكەسىنشە كوبەيۋدە. وسى ماقساتتا ارنايى كۋرس اشىلىپ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى قايتا دايىندىقتان وتكىزىلدى.
سالانى تسيفرلاندىرۋ اياسىندا «مەن − انامىن», «پاتسيەنت كابينەتى», «پاتروناجدىق مەدبيكە» ءموبيلدى قوسىمشالارى قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. تسيفرلى باعدارلامالار نەگىزىندە تاۋلىك بويى حالىقپەن قارىم-قاتىناس ورناتۋ جۇيەلەرى جۇمىس ىستەپ تۇر. ەgov.kz سايتى ارقىلى پورتالعا جازىلۋ نەمەسە ۇيالى تەلەفوننان ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى دارىگەرگە جازىلۋدىڭ ءمان-جايىن ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن ەمحانالاردا ارنايى ورىندار ۇيىمداستىرىلعان.
– ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس وبلىستاعى 35 مەملەكەتتىك مەديتسينالىق نىسان قاعازسىز جۇمىس ىستەۋگە كوشتى. تسيفرلاندىرۋ ارقىلى تۇرعىندارعا كورسەتىلەتىن دارىگەرلىك كومەك ساپاسى جاقسارادى, قىزمەتكەرلەردىڭ ەسەپ جازۋدان قولى بوساپ, ناۋقاسقا كوبىرەك كوڭىل بولەدى. اقپاراتتىق جۇيەگە كىرىگۋ ءۇردىسى جالعاسادى, ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتىڭ سوڭىنا قاراي نىسانداردى تسيفرلاندىرۋ اياقتالادى, − دەيدى رەسپۋبليكالىق ەلەكتروندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعى اتىراۋ وبلىستىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايكەرىم ابىلحاتقىزى. − بۇل جوبا الىس اۋىلداعى حالىق ءۇشىن دە ىڭعايلى. تۇرعىنداردىڭ ونلاين-مونيتورينگ ارقىلى دەنساۋلىعىنا, اسىرەسە سوزىلمالى اۋرۋعا شالدىققان ناۋقاستاردىڭ ءوز جاي-كۇيىنە ءمان بەرۋى جوعارىلايدى. سونداي-اق قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرۋ ماقساتىندا «حالىقتىق باقىلاۋ» سەكىلدى ءموبيلدى قوسىمشالار جاسالدى.
Call-ورتالىققا تاۋلىك بويىنا حابارلاسۋعا بولادى, سونداي-اق شاعىمدارعا جاۋاپ بەرۋ ۋاقىتىن جەدەلدەتۋ ءۇشىن «WhatsApp» الەۋمەتتىك جەلىسى قوسىلدى. بۇل جۇمىستاردىڭ ءبارى دە حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا, مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن جانە ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا نەگىزدەلگەنى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ءمانى زور ەكەنىن كورسەتەدى.
باقىتگۇل باباش,
«Egemen Qazaqstan»