سۋبسيديادان كومەك كوپ

الماتىدا بارلىعى 15 تاسىمالداۋشى كومپانيا بار دەسەك, سونىڭ بىرەۋى عانا اكىمدىككە قارايدى. باسقالارى جەكە سەرىك­تەستىك نەگىزىندە جۇمىس ىستەيتىن ۇجىم­دار. مەملەكەتتىك قولداۋ مۇنداي كومپانيالاردىڭ جاڭا اۆتوبۋستار ساتىپ الۋىنا مول مۇم­كىندىك تۋدىرىپ وتىر. بۇل كولىكتەر قىسقى ايازدا جىلى بولسا, جاز­دىڭ اپتاپ ىست­ىعىندا جەلدەتكى­شى بار, ەڭ با­س­تىسى, ەكولوگياعا ەش زيا­نى جوق. ەگدە كىسىلەر مەن مۇم­كىن­­دىگى شەكتەۋلى جاندار­دىڭ كىرىپ-شىعۋىنا دا جاعداي قاراس­تىرىلعان. ساراپشى­لار قازىرگى كەزدە كولىك سالاسىندا اشىق نارىقتىق تەتىكتەردىڭ جۇمىس ىستەي باستاعانىن تىلگە تيەك ەتەدى. ماسەلەن, «وڭاي» ەلەكتروندى تولەم جوباسى باستاپقىدا جۇرتشىلىقتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرعانىمەن, تۇرعىنداردىڭ ءوزى دە قازىر جۇيە ءتيىمدى ناتيجە بەرە باستاعانىن مويىندايدى. بۇل تاسىمالداۋ سالاسىنداعى قار­ج­ىنىڭ كولەڭكەلى تۇسىن جو­يىپ, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن اي­تار­لىقتاي جاقسارتقان. جىلجىمالى قۇرام­دى جاڭارتىپ, ارنايى جولاقتار اشۋدىڭ ناتيجەسىندە شاھاردا جولاۋشىلار اعىنى ارتىپ وتىر.

الماتىلىق ماناپ توق­تى­شاقوۆ سوڭعى ۋاقىتتا قالا اۋما­عىندا تەك قوعامدىق كولىكتەرمەن قاتىنايتىنىن ايتادى. «بۇرىن جۇمىسقا جەكە كولىگىممەن باراتىنمىن. قازىر بۇل ءتيىمسىز. بىرىنشىدەن, اۆتوبۋسقا مىنسەڭ ۇزىن-سونار كەپتەلەكتەر كەزىندە كوپ بوگەلمەيسىڭ. قوعامدىق كولىك ءوز جولاعىمەن زاۋلاي بەرەدى. ەكىنشىدەن, جۇمىس ورنىمدا ارنايى تۇراق بولماعاندىقتان, كولىگىمدى قوياتىن ورىن تاپپاي قينالامىن. پاركومات اۋماعىنا قويۋ ءتيىمسىز, 7-8 ساعات تۇرعانى ءۇشىن ەداۋىر اقشا تولەۋگە تۋرا كەلەدى.  

ەكونوميست اتامۇرات شا­مەنوۆ قالادا كولىكتەر سانىن ازاي­تۋ ءىسى قارقىندى ءجۇرىپ جات­قانىن, دەسە دە مۇنى باسقا سالا­لارعا, تۇرعىندارعا سالقىنى تيمەي­تىن­دەي ەتىپ وڭتايلى رەتتەۋ كەرەكتىگىن جەتكىزدى. ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە, ال­ماتىنىڭ قوعامدىق كولىك قىز­مە­تىندەگى جاڭاشىلدىقتارعا وڭ باعا بەرۋگە بولادى.

الماتىلىقتار تاراپىنان قوعام­دىق كولىكتەردىڭ قىزمەت كور­سەتۋ ساپاسىنا قاتىستى سىن-ەسكەرتپەلەردىڭ ءجيى ايتىلىپ قالاتىنى جا­سى­رىن ەمەس. بۇل كوبىنە ايالدامادان تىس جەرلەرگە توقتاۋ, ءبىر-بىرىمەن جارىسۋ, اۆتوبۋستىڭ سىيىمدىلىعىنا قارا­ماستان, جولاۋشىلاردى نىعار­لاپ تيەپ الۋ سەكىلدى ەسكەرتپەلەر ەدى. وسىنى ەسكەرگەن شاھار باسشىلىعى پروبلەمانى جويۋعا بەل شەشە كىرىسكەن. بۇل رەتتە اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىلەرىن دايار­لايتىن قالاداعى ارنايى ورتا­لىقتاردى ايرىقشا ايتا كەت­كەن ءجون. مۇندا جۇرگىزۋشىلەر جول ءجۇرۋ ەرەجەلەرىن پىسىقتاپ, وقىس وقيعالار ورىن الا قالعان جاع­داي­دا جولاۋشىلارعا مەديتسي­نا­لىق كومەك كورسەتۋ ىسىنە ماشىق­تان­دىرا­تىن ءتۇرلى پسيحولوگيالىق ترە­نينگ­­تەردەن وتەدى. وتكەن جىلدان باستاپ ىسكە اسقان تسيفرلى جۇيە­نىڭ كومەگىمەن ەسەپ ايىرىسۋ كار­تاسى ۇيدە قالىپ قالعان جاع­­دايدا, جولاقىنى ءموبيلدى قو­سىم­­شا ارقىلى دا تولەۋگە بولادى.  بىلتىر قالاعا 479 جاڭا اۆتوبۋس اكەلىنسە, تاسىمالداۋشى كومپانيالار بيىل تاعى دا 400-گە جۋىق جاڭا كولىك اكەلۋ­دى جوسپارلاپ وتىر. ولار­دىڭ سوزىنشە, شاھاردا جولاۋشى­لار سانى وتكەن جىلدارمەن سالىس­تىرعاندا ايتارلىقتاي وسكەن. بۇل قوعامدىق كولىككە قاتىستى جاڭا رەفور­مانىڭ ءتيىمدى ىسكە اسقانىن كورسەتسە كەرەك. 

 ارمان وكتيابر,

«Egemen Qazaqstan»

الماتى