2000 جىلدىڭ 11 قىركۇيەگىندە تۇسىرىلگەن بۇل سۋرەتتىڭ تاريحى تەرەڭدە جاتىر. ول جايىندا ءسال كەيىنىرەك. سۋرەتتەگى – اقش-تىڭ ارداگەر سپورتشىسى حەيگ پريست. ول 1920 جىلى انتۆەرپەندە وتكەن وليمپيا ويىندارى كەزىندە قولدى بولىپ, ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتكەن تۋدى حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ (حوك) پرەزيدەنتى حۋان انتونيو سامارانچقا قايتارعالى تۇر.
1920 جىلعى VII جازعى وليمپيا ويىندارىن بەلگيانىڭ انتۆەرپەن قالاسى قابىلداعانى بەلگىلى. 14 تامىزدا ءدۇبىرلى دودانىڭ اشىلۋى سالتاناتى ءوتىپ, باق سىناۋعا كەلگەن 29 مەملەكەتتىڭ ورەندەرى ساپ تۇزەدى. وسى جارىستا تۇڭعىش رەت بەس ساقينالى وليمپيالىق تۋ كوكتە جەلبىرەپ, بارلىق سپورتشىلار قاۋىمى اتىنان جەرگىلىكتى ۆاتەرپولشى ءارى سەمسەرلەسۋشى ۆيكتور بوەن انت بەردى. وسىلايشا 24 سپورت ءتۇرى بويىنشا 154 جۇلدە جيىنتىعى ساراپقا سالىنعان بايراقتى باسەكە باستالدى.
ارادا ەكى تاۋلىك وتكەندە وليمپيالىق تۋ بەلگىسىز جاعدايدا جوعالىپ كەتەدى. حالىقارالىق ۇيىم باسشىلارى دابىل قاعىپ, بەلگيانىڭ بيلىك باسىنداعى ازاماتتارىنا شاعىمداندى. ءوز كەزەگىندە ولار ۇيىمداستىرۋشىلار مەن ءتارتىپ ساقشىلارىنا بايراقتى دەرەۋ تاۋىپ, قايتا ورنىنا قويۋدى تاپسىرادى. سايكەسىنشە ۇرىلار جازالانۋى ءتيىس. بىراق جەدەل ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارى ەش ناتيجە بەرمەدى. تۋدىڭ قايدا جوعالعانى جانە كىمنىڭ قولدى قىلعانى بەلگىسىز. كورگەن-بىلگەن ەشكىم جوق. اقىرى تابىلماعاننان كەيىن ول بايراقتى باسقاسىمەن الماستىرۋعا تۋرا كەلدى.
1997 جىلى اقش-تىڭ وليمپيادا كوميتەتى ۇلكەن شارا ۇيىمداستىرىپ, سول جيىنعا جاسى 100-دەن اسقان ارداگەر سپورتشى حەيگ پريست مىرزا قۇرمەتتى قوناق رەتىندە شاقىرىلدى. ءدال وسى اقساقال 1920 جىلعى وليمپيا ويىندارى باعدارلاماسىنداعى سۋعا سەكىرۋ سايىسىندا قولا مەدالدى يەلەنگەن بولاتىن. كەشكىلىك بانكەتتە ءبىر عاسىر جاساعان قاريانى باق وكىلدەرى قاۋمالاپ, ءتۇرلى ساۋالدار قويا باستايدى. سونىڭ ءبىرى جوعارىدا باياندالعان وقيعاعا بايلانىستى بولدى. سوندا ەش شىمىرىكپەگەن پريست: «انتۆەرپەندەگى تۋدىڭ قايدا ەكەنىن مەن جاقسى بىلەمىن. ونى كەزىندە كوماندالىق ارىپتەسىم ءارى ءوزىمنىڭ جاقىن دوسىم ديۋك كەحەنەموكۋ ەكەۋمىز العانبىز. قازىر سول بايراق مەنىڭ چەمودانىمنىڭ تۇبىندە جاتىر», دەپ مالىمدەدى.
عاسىرلار توعىسىندا سيدنەيدە الاۋى تۇتانعان جازعى وليمپيا ويىندارى قارساڭىندا اۋسترالياعا ارنايى ات باسىن بۇرعان 103 جاستاعى حەيگ پريست «ەندى وسىنىڭ ماعان قاجەتى جوق-اۋ» دەپ بايراقتى حوك پرەزيدەنتى حۋان انتونيو سامارانچقا قايتارىپ بەرەدى. وسىلايشا, ارادا 80 جىل وتكەننەن كەيىن وليمپيالىق تۋ ءوزىنىڭ زاڭدى ورنىن تاپتى.
بۇل كۇندەرى بەس ساقينا بەينەلەگەن سول بايراق لوزانناداعى وليمپيالىق مۇراجايدا ساقتاۋلى تۇر. ال حەيگ پريست بولسا, 2001 جىلدىڭ 19 ساۋىرىندە 105 جاسقا قاراعان شاعىندا دۇنيەدەن ءوتتى.
عالىم سۇلەيمەن,
«Egemen Qazaqstan»