جەتىسۋ جاستارى اتاۋلى جىلدا اتقارىلاتىن ءىس جايىن اقىلداستى

جاقىندا وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ ايماقتاعى كوشباسشى جاستاردى تالدىقورعانعا جيناپ, ەركىن اڭگىمە وتكىزگەن ەدى. «گالستۋكسىز كەزدەسۋ» فورماتىندا جۇرگەن اشىق اڭگىمەدە جەتىسۋلىق جاڭا تولقىن وكىلدەرى وزدەرىن تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەردى ورتاعا سالىپ, اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان قولداۋ قاجەت ەتەتىن باستامالارىمەن ءبولىستى.

تالدىقورعاندا جاستار تەحنوپاركى قۇرىلادى

كەزدەسۋدە جەتىسۋ جەرىندە كرەاتيۆتى ويلايتىن جاستار وتە كوپ, سونىڭ ىشىندە ءىت سالاسى ماماندارىنا ستارتاپ-جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قولداۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. جاستار, اسىرەسە, ءتيىستى كومپيۋتەرلىك تەحنيكالارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن, ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىگى جاقسى ارنايى عيماراتتىڭ قاجەتتىلىگى تۋرالى كوپ ايتتى. بۇل يدەياعا وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ قولداۋ ءبىلدىردى. وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىندا تاتارستانعا جاساعان جۇمىس ساپارى بارىسىندا قازان قالاسىنداعى ءىت پاركتە بولىپ, جۇمىسىمەن تانىسقانىن ايتقان اكىم كرەاتيۆتى جاستاردى تابىس اكەلەتىن ءتۇرلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا شاقىردى.

- بۇل - وتە جاقسى يدەيا. ونى جۇزەگە اسىرۋ جاستاردىڭ ءوز ءبىلىمى مەن ماشىعىن پايدالانا وتىرىپ, تابىس تابۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. ءىت تەحنولوگياسى – قازىرگى زامانعى ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ءبىرى, اسىرەسە, ونىڭ بۇگىنگىدەي تسيفرلاندىرۋ كەزەڭىندە ءرولى ەرەكشە. تەحنيكاعا بەيىم جاستاردى جان-جاقتى قولداپ, ولارعا باعىت بەرىپ, كومەكتەسۋىمىز كەرەك, - دەدى ا.باتالوۆ.

اكىم الداعى ۋاقىتتا وبلىس ورتالىعىنان جاستاردىڭ ستارتاپ-جوبالارمەن اينالىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن, وزىق يدەيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىت بەرەتىن تەحنوپارك قۇرۋعا ۋادە بەردى.

اۋىلداردا جاستار ورتالىعى اشىلادى

جالپى, تالدىقورعان قالاسىندا ەل بويىنشا العاشقى لەكتە اشىلعان جاستارعا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇل جەردە وڭىردەگى وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ قوعامدىق ومىرىنە قاجەتتى جاعدايدىڭ بارلىعى جاسالعان. وسى جەردە تالاي جاستىڭ جاڭا يدەيالارى مەن جوبالارى قانات قاقتى. بۇنان بولەك, وتكەن جىلى ءوڭىر جاستارى ءۇشىن تالدىقورعان قالالىق ەمحاناسى اياسىندا «جاستار دەنساۋلىق ورتالىعى» اشىلعان بولاتىن. بۇل ورتالىقتا دارىگەرلەر مەن ارنايى ماماندار مەديتسينالىق-پسيحولوگيالىق كومەككە مۇقتاج جاستارعا كەڭەس بەرىپ, تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ كەلەدى. «تەگىن مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ جاستار اراسىنداعى تەرىس ادەت پەن جۇقپالى دەرتتىڭ جولىن كەسىپ, ازايتۋعا ىقپال ەتەدى» دەيدى ماماندار.

جالپى, ەمحانالارداعى مەديتسينالىق قىزمەتتەن بولەك, ارنايى ورتالىقتىڭ اشىلۋى جاستاردىڭ گينەكولوگ, ۋرولوگ, پسيحولوگ, دەرماتوۆەنەرولوگ سياقتى دارىگەرلەرگە ەركىن قارالۋىنا جول اشىپتى. دەمەك, جاستارعا ءجىتى كوڭىل ءبولۋدىڭ ناتيجەسىندە ولاردىڭ اراسىندا سالاماتتىلىق سالتىن ساقتاۋ ۇدەرىسى ارتىپ, الەۋمەتتىك كوڭىل كۇي دەڭگەيى جاقسارا تۇسكەنىنە قۋانۋىمىز كەرەك سياقتى. ەندى جاستار جىلىنىڭ اياسىندا ايماقتا وسىنداي 20 ورتالىق اشىلاتىن بولدى. جاڭا ۇلگىدەگى جاستارعا قىزمەت كورسەتۋ, اسىرەسە, اۋىلدىق وڭىردەگى جاڭا تولقىننىڭ ماسەلەسىن شەشۋگە قىزمەت ەتسە كەرەك.

- جاس وركەندەرگە جايلى جاعداي جاساۋ – مەملەكەت باسشىسى الدىمىزعا قويعان ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى. تالدىقورعانداعى جاستارعا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى سياقتى نىسانداردى سالىپ, ىسكە قوسۋىمىز كەرەك. ولارعا اۋداندىق, قالالىق جاستار رەسۋرستارى ورتالىقتارى ورنالاسادى. سول ورتالىقتاردا قاجەتتى قىزمەتتەر الۋعا, وقۋ مەن جۇمىسقا تۇرۋ بويىنشا كەڭەس الۋعا, ءوزارا ارالاسۋعا, كرەاتيۆتى جوبالارمەن بولىسۋگە, تالقىلاۋعا, بوس ۋاقىتتارىن ءتيىمدى وتكىزۋگە مۇمكىندىكتەر جاسالادى. جاستار جىلىندا وبلىس بويىنشا وسىنداي ورتالىقتار اشۋ يگى ءىس بولماق, - دەدى كەزدەسۋدە اماندىق باتالوۆ.

ديقانشىلىققا بەت بۇرۋشى جاستار كوبەيدى

ايتپاقشى, جەتىسۋ جاستارى اراسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا دەن قويۋشىلار قاتارى ارتىپ كەلەدى ەكەن. بۇل ىسكە وبلىستىق جاستار رەسۋرسى ورتالىعى ۇيىتقى بولىپ وتىر. ناتيجەسىندە اۋىلداردا ءدان ەگىپ, ءونىم جيناپ, ءوڭىردىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسۋعا نيەتتى ۇرپاق قالىپتاستى. بۇگىندە جاڭا تولقىندى اۋىل شارۋاشىلىعىنا تۇبەگەيلى تارتۋ ءۇشىن ايماقتاعى جاستار رەسۋرستارى ورتالىقتارى ءار اۋدان اۋماعىنان 10 گەكتارعا دەيىن جەر تەلىمدەرىن پايدالانۋعا الىپ, داقىل سەبۋدى جولعا قويماقشى. جاستاردىڭ بۇل باستاماسىن وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ قۋانا قولدادى.

- ءبىزدىڭ وبلىستا مۇنداي وڭ تاجىريبە بۇرىننان بار. وسى ءىستى جالعاستىرۋعا جۇمىلعاندارىڭ قۋانتادى. اكىمدىك تاراپىنان قاجەت قولداۋدى جاسايمىز, - دەدى ايماق باسشىسى جاستارمەن كەزدەسۋدە.

باستاماشىل جاستار اۋىل شارۋاشىلىعى ۋچاسكەلەرىنە وڭىرگە جەرسىنگەن, شىعىمى باسىم داقىلداردى سەۋىپ, ساپالى ءونىم الۋدى ويلاستىرىپ وتىر ەكەن. ال ونىمنەن تۇسكەن كىرىستى اۋىلدى اباتتاندىرۋ مەن جاستار ماسەلەلەرىن شەشۋگە جۇمساماق. بۇل باعىتتا سارقان اۋدانىنداعى جاستار تاجىريبەسى ۇلگى بولارلىقتاي. اۋداننىڭ ىنتالى جاستارى 2016 جىلدان بەرى قانت قىزىلشاسىن وسىرۋمەن شۇعىلدانىپ كەلەدى. قاجەتتى اگروتەحنيكالىق شارالار مەن ساپالى تۇقىم سەبىلۋىنىڭ ناتيجەسىندە تاناپتان الىناتىن ءونىم دە ارتىپ وتىر. وتكەن جىلى سارقان جاستارى سەپكەن ءتاتتى ءتۇبىر تۇقىمى ءار گەكتارىنان 380 تسەنتنەردەن ءونىم بەرگەن. ءارى ولار جىل سايىن ەگىستىك القاپتارىن دا ۇلعايتىپ جاتىر. اۋەلگىدە 4,5 گەكتار جەردى يگەرگەن بولسا, بىلتىر 15 گەكتارعا تۇقىم ەككەن. بيىل ەگىستىك القاپتى 25 گەكتارعا دەيىن ارتتىرماق نيەتتە. مۇنان بولەك, اگروسالاداعى عىلىمي تاجىريبەگە تارتىنباي بارىپ, ەگىن شارۋاشىلىعىنا قاتىستى جاڭالىق اشىپ جۇرگەن جەتىسۋ جاستارى جانە بار. كەربۇلاق اۋدانىندا تۇراتىن جاس عالىم, فەرمەر ماعجان ىسقاق سولاردىڭ توپ باسىندا. ول قازىر اۋىلىندا كادىمگى بيدايدى ارنايى استاۋلاردا توپىراقسىز ءوسىرىپ وتىر. ماعجان 17 جاسقا تولار-تولماستان الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ «Very Innovative People» اتتى يننوۆاتسيالار مەن جاڭا تەحنولوگيالار بايقاۋىنا قاتىسىپ, 2 600 000 تەڭگە كولەمىندە گرانت ۇتىپ العان-دى. بۇگىندە قاراشوقى اۋىلىنان جىل جاي اشقان جاس عالىم گوللاند بوتانيگى حۋگو دە ءفريزدىڭ ءادىسىن پايدالانىپ, كۇن ساۋلەسى مەن توپىراقتى قاجەت ەتپەيتىن بيداي وسىرۋمەن اينالىسۋدا.

جاس وتباسىن جاراستىراتىن كلۋبتار قاجەت

الماتى وبلىسىندا جاس وتباسىلاردى قولداۋ باعىتىندا قۇرىلعان «باقىت» كلۋبى پيلوتتىق جوبا رەتىندە جەمىستى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇل كلۋبتا وتاۋ كوتەرگەن, ءومىر جولىنا قول ۇستاسىپ قادام باسۋعا نيەتتەنگەن جاستارعا پسيحولوگ كەڭەسى, زاڭ كەڭەسى تەگىن بەرىلىپ, ونەگەلى ءومىر يەلەرىنىڭ وتباسىلىق تاجىريبەسى جايلى اڭگىمە وتكىزىلەدى.

- كلۋب جۇمىس ىستەگەلى بەرى وتباسىلىق ومىرگە قادام باسقان زامانداستارىمىزعا بەلسەندى قىزمەت كورسەتىپ وتىر. وكىنىشكە قاراي, قازىر جاستار اراسىندا اجىراسۋ كوبەيىپ تۇر. ءبىز وسى الەۋمەتتىك ماسەلەنىڭ الدىن الۋعا تىرىسامىز. كوپ جاعدايدا وتباسىلىق پسيحولوگتىڭ كەڭەسىنەن كەيىن, اراسى سۋىنا باستاعان جاس جۇبايلار قايتا تابىسىپ, قاتەلىكتەرىن تۇزەپ جاتادى. وتكەن 2018 جىلى كلۋب بەلسەندىلەرىنىڭ ارالاسۋىمەن 23 جاس جۇبايدىڭ نەكەسى بۇزىلماي, جاراسىپ كەتتى, - دەيدى وبلىستىق جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى جونىندەگى باسقارما باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى داۋرەن الدابەرگەنوۆ.

قازىر «باقىت» كلۋبىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋگە قادام جاسالىپ جاتىر ەكەن. باستاما بارىسىندا وتباسىلىق پسيحولوگتاردىڭ شتاتىن ارتتىرىپ, ءار اۋداننان ارنايى كەڭەس بەرۋ ورتالىعى اشىلماق.

- جاس وتباسىلار اراسىندا اجىراسۋ سانىن ازايتۋعا كۇش سالۋىمىز كەرەك. ول ءۇشىن بيىلدان باستاپ وبلىستاعى بارلىق احاج بولىمدەرى جانىنان وتباسىلىق پسيحولوگتارعا 35 شتاتتىق بىرلىك بولەتىن بولامىز. مىقتى وتباسى – مەملەكەتتىڭ گۇلدەنۋىنىڭ باستى كەپىلى, سوندىقتان جاس وتباسىلارعا قالىپتاسۋ كەزەڭدەرىندە بارىنشا قولداۋ كورسەتىلۋى ءتيىس, - دەدى جاستاردىڭ بۇل ۇسىنىسىن قولداعان وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ.

قالماحانبەت مۇقامەتقالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى وبلىسى