• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 20 جەلتوقسان, 2018

تۇركىستاندا «قاراتاۋدىڭ ءتول پەرزەنتتەرى» اتتى ەسكە الۋ كەشى ءوتتى

603 رەت
كورسەتىلدى

تۇركىستاندا قازاقتىڭ كورنەكتى اقىنى, جازۋشى, ادەبيەت سىنشىسى تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ 100 جىلدىعى مەن جازۋشى - دراماتۋرگ اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان «قاراتاۋدىڭ ءتول پەرزەنتتەرى» اتتى ەسكە الۋ كەشى ءوتتى.

ادەبي ءىس-شارادا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆتىڭ ءسوزىن ورىنباسارى مالىك وتارباەۆ وقىپ بەردى. «ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» جانە « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى باعدارلامالىق ماقالالارىندا ۇلتتىق تامىرعا تەرەڭ بويلاپ, ەلىمىزدىڭ قايراتكەرلەرى مەن ۇلى ەسىمدەرىن دارىپتەۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى. بۇل رەتتە  ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني الەمىندە وشپەس ءىز قالدىرعان تەرىسكەي ەلىنىڭ تۋما تالانت يەلەرى — كورنەكتى ادەبيەتشىلەر ءھام داڭقتى قالامگەرلەر تاكەن الىمقۇلوۆ پەن اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ الار ورنى ەرەكشە. تەرىسكەيدەن تۇلەپ ۇشقان  تالانت يەلەرىنە, ۇلتتىق ادەبيەتىمىزدەگى ويىپ الار ورنى بار بىرەگەي وكىلدەرىن جاس ۇرپاققا ناسيحاتتاپ, ەسىمدەرىن ۇلىقتاۋ — بارشامىزدىڭ پارىزىمىز», - دەلىنگەن وبلىس اكىمىنىڭ ءىس-شاراعا قاتىستى جولداعان سوزىندە. ال قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى باقىت بەدەلحان مەن ەسەنعالي راۋشانوۆ ەل سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنگەن قوس قايراتكەر تۋرالى اقجارما تىلەكتەرىن جەتكىزدى, شىعارماشىلىقتارىنا توقتالدى. ادەبيەت سىنشىسى, فيلولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى قۇلبەك ەرگوبەك جازۋشى تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ اقىندىق قىرىنىڭ قۇپياسىنا ءۇڭىلدى. سونداي-اق جازۋشى مارحابات بايعۇتتىڭ ەستەلىكتەرى كوپشىلىكتى ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. جيىنعا تاكەننىڭ جارى ەسىمگۇل اپا, ا. سۇلەيمەنوۆتىڭ ۇلى  الىشەر قاتىستى.

ەسكە الۋ كەشى بارىسىندا ءسوز العاندار قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيك جازۋشىسى اتالعان تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ قالامىنان شىققان تۋىندىلاردىڭ قاي-قايسىسىن العاندا قاراپايىم قازاقتىڭ بەينەسىن, ۇلتتىق بولمىسى مەن مىنەزىن, تىرشىلىگى مەن پسيحولوگياسىن انىق كورۋگە بولاتىنىن, استارلاپ جازۋدىڭ شەبەرى, سيرەك تالانت يەسى, دارابوز سۋرەتكەر ەكەنىن اتاپ ءوتتى. اۋەلى اقىن رەتىندە تانىلعان تاكەن الىمقۇلوۆ ءتول ادەبيەتىمىزدىڭ قاينارىنان, ارعى-بەرگى شەتەل ادەبيەتىنەن سۋسىنداي ءجۇرىپ ادەبيەت سىنىنا, ودان سوڭ پروزاعا ات باسىن بۇردى. تىلگە دەگەن كوزقاراستى جازۋشى ادەبي سىن ماقالالارىندا, زەرتتەۋلەرىندە ۇنەمى بايقاتىپ وتىردى. شىعارمالارىندا ءتىل تازالىعىمەن كۇي ونەرىنىڭ قاسيەتىن ەرەكشە باعالادى جانە ەڭبەكتەرىنە ارقاۋ ەتتى. تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ «كوك قارشىعا», «قاراوي», «تەلقوڭىر», «جۇمباق جان» سىندى ەڭبەكتەرى شوقتىعى بيىك, دارىنى مەن جازۋشىلىق بولمىسىن ايشىقتاي تۇسكەن ەرەكشە دۇنيەلەر. سونداي-اق جازۋشى كۇيدى جانە كۇيشىنى پروزادا تەڭدەسىز سۋرەتكەرلىكپەن ايشىقتادى.

سوزاق اۋدانىنان شىققان - ءسوز قۇلاگەرلەرىنىڭ تاعى ءبىرى اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ پروزالىق تۋىندىلارى, تەرەڭ تالداۋلارعا قۇرىلعان سىني شىعارمالارى, شابىتتى ساتتەرى مەن ىشكى تولقىنىسىن پاش ەتەتىن دۇنيەلەرى وقىرماندارى جوعارى باعالاعان قۇندى مۇرا بولىپ قالدى. ونىڭ دراماتۋرگياسى مەن شىعارمالارى وزىندىك دارالىعىمەن, تەرەڭدىگىمەن, كوركەمدىك دەڭگەيىمەن, جازىلۋ ۇلگىسىمەن ەرەكشەلەنەدى. جازۋشىنىڭ ءوسىپ-ونگەن جەرىنىڭ مارتەبەسىن پاراسات بيىگىنە كوتەرگەن «سوزاق – قاريا, سوزاق – ونەر, سوزاق – مىنەز», - دەگەن تەرەڭ ماعىنالى تەڭەۋ سوزدەرى بۇگىندە ءوڭىردىڭ وزىندىك ءبىر ۇرانىنا اينالىپ وتىر.  

ايتا كەتەلىك, بۇگىندە سوزاق اۋدانى, شولاققورعان اۋىلىنداعى ليتسەي-ينتەرنات تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ ەسىمىمەن اتالادى. تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ 100 جىلدىعىنا وراي, تۇركىستان قالاسىنداعى №21 جالپى ورتا مەكتەبىنە تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ اتىن بەرۋ جونىندە پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە ۇسىنىس حات جولدانعان. ال, اسقار سۇلەيمەنوۆ وقىعان جالپى ورتا مەكتەپكە قالامگەر ەسىمى بەرىلىپ, ەسكەرتكىشى ورناتىلعان. سونىمەن قاتار تۇركىستان قالاسىندا كوشە اتاۋى بەرىلگەن.

عالىمجان ەلشىباي,

«ەگەمەن قازاقستان»

تۇركىستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار