توقىراۋ كەزەڭىنىڭ تەپەرىشىن كوپ كورگەن قازاق اۋىلدارىنىڭ ءبىرى – دايىندىق. ەگەمەندىگىمىزدىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا جەكەشەلەندىرۋدى باس پايداسىنا جاراتقان كەي پىسىقايلاردىڭ تالان-تاراجىنا تۇسكەن, وعان قوسا11 ميلليون تەڭگە قارىزعا باتقان اۋىلدان تۇراقتى جۇمىس ىزدەگەن وتباسىلار جان-جاققا كوشە باستادى. ۋاقىت العا جىلجىعان سايىن ۇيلەردىڭ ۇڭىرەيگەن ورنى كوبەيىپ, ءتۇتىن سانى 35-كە دەيىن قۇلدىراعاندا ۇلكەندەر جاعى قاتتى ساسقان.
ءدال وسىلاي جالعاسا بەرسە, اۋىلدىڭ جۇرتىن سيپاپ قالاتىن تۇرلەرى بار. ادام تىعىرىققا كەزىككەندە جان-جاعىنا قاراعىشتاپ, كومەك ىزدەيتىن ادەتى عوي. كوشەلى قاريالار قول قۋسىرىپ, قارەكەتسىز وتىرا بەرگەننەن تۇك ونبەيتىنىن سەزىپ, الىس-جاقىن اعايىندارعا ساۋىن ايتىپ, قولقا سالعان. اڭگىمە توركىنى اۋىلدى باسقارا الاتىن ازاماتتاردان كىمدەر بار دەگەن ماسەلەگە تىرەلگەن. بىرنەشە ۇمىتكەردىڭ اتى-ءجونى اتالىپ, ارالارىنان تاڭداۋ ءبىرجان شايمەردەنوۆكە تۇسكەن. ونىڭ ىسكەر, تالاپشىل, جىگەرلى, ۋادەگە بەرىك قاسيەتتەرىن اۋىلداستارى جاقسى بىلەتىن. ەڭ لايىقتىسى وسى دەگەن پاتۋاعا توقتاسقان.
ءبىرجان جەرلەستەرىنىڭ ءوتىنىشىن جەرگە تاستاعان جوق. سىن ساتتە اۋىلداستارىنىڭ جانىنان تابىلىپ, قيىندىقتى بىرگە ەڭسەرۋدى قۇپ كورگەن ول قالاداعى جايلى پاتەرىن, جاقسى قىزمەتىن تاراۋدىڭ از-اق الدىندا تۇرعان اۋىلعا ايىرباستاپ, ەكىنىڭ ءبىرى تاۋەكەل ەتە بەرمەيتىن مارتتىك تانىتقان.
دايىندىقتى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ قۇرداسى دەسە دە بولادى. قۇرىپ كەتە جازداعان اۋىلدىڭ قايتا جاڭعىرۋى ناق وسى كەزدەن باستاۋ الادى. ءىستىڭ كوزىن تاۋىپ, ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋ ارقىلى بەرەشەكتەن تولىق قۇتىلىپ, ەڭسەلەرىن جازدى. 200 گەكتار ەگىستىك القاپ 15 مىڭ گەكتارعا دەيىن, ونىڭ ىشىندە مايلى داقىلدار القابى دا ايتارلىقتاي ۇلعايتىلدى. وزىق اگروتەحنولوگيالار كەڭىنەن قولدانىلىپ, ەگىنشىلىك مادەنيەتىن جاقسارتۋ باعىتىندا جاقسى تاجىريبەلەر قالىپتاستى. سوڭعى ون جىلدىڭ بەدەرىندە استىقتىڭ شىعىمدىلىعى 25-30 تسەنتنەردەن تومەندەگەن ەمەس. قۋاڭشىلىق جىلداردىڭ وزىندە 17-20 تسەنتنەردەن ءونىم جينالدى. باستاپقىدا 40 ميلليون تەڭگەگە شىعىس قازاقستان, قوستاناي وبلىستارىنان قازاقتىڭ 230 اقباس سيىرى اكەلىنىپ, اۋكتسيون ارقىلى ساتىپ الىنعان كانادالىق گەرەفورد بۇقالارىمەن شاعىلىستىرىلدى. ءسويتىپ ەتتى باعىتتاعى فەرمالار ۇيىمداستىرىلىپ, اسىل تۇقىمدى رەپرەدۋكتور شارۋاشىلىق مارتەبەسىن يەلەندى. مال بورداقىلاۋ الاڭدارىندا 1,5 مىڭعا جۋىق ءىرى قارا مالى باعىلادى. 1200 باسقا شاقتالعان مال شارۋاشىلىعى كەشەنى كەلەسى جىلى پايدالانۋعا بەرىلمەك.
قازىر اۋىلدا 60-تان استام ءتۇتىن بار. 2010 جىلى موڭعوليادان كەلگەن كوپ بالالى وتباسىلار قونىستاندىرىلىپ, جۇمىسپەن, باسپانامەن قامتاماسىز ەتىلدى. ولاردىڭ 11 بالاسى ساباققا بارىپ, نەگىزگى مەكتەپ مارتەبەسى ساقتالىپ قالدى. ءبىرجان ءابدىلمان ۇلى جەتكىنشەكتەرگە قامقورلىعىن اياعان ەمەس. باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىلارى تەگىن تاماقتانادى. عيماراتتى جانە سپورت زالدى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋگە 58 ميلليون تەڭگە جۇمسالىپ, جەڭىل كولىك سىيلادى. جارتى ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ, شاعىن ورتالىق اشىلدى. 250 مىڭ تەڭگەگە ءورت دابىلى ورناتىلدى. تۋعان جەر دەسە, ەت جۇرەگى ەلجىرەپ تۇراتىن كاسىپكەر اۋىلداستارىنىڭ الەۋمەتتىك مۇڭ-مۇقتاجدارىن شەشۋدى اركەز الدىڭعى ورىنعا قويادى. ۇيلەرگە سۋ تارتىلىپ, ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسىنە قوسىلدى. فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت, مادەنيەت ءۇيى, كىتاپحانا, قوعامدىق مونشا, مەشىت جۇمىس ىستەيدى. قان مايداننان ورالماعان بوزداقتار مەن بەيبىت ومىردە ەڭبەك ەتىپ, قايتىس بولعان ادامداردىڭ اتى-جوندەرى جازىلعان ەسكەرتكىش تۇرعىزىلدى. ونىڭ ماڭايى ساياباققا اينالدىرىلىپ, اعاش جايقالا ءوسىپ تۇر. تاۋەلسىزدىكتىڭ ون جىلدىعى قارساڭىندا 10 جۇمىسشىعا 50 پايىزدىق جەڭىلدىكپەن جەڭىل كولىك اپەرىلسە, سودان بەرگى كەزەڭدە ونداي قۇرمەتكە بولەنگەندەردىڭ قاتارى ەلۋدەن اسقان.
– قۇرىلىس جۇمىستارى شارۋاشىلىق ەسەبىنەن اتقارىلادى. سوڭعى ءۇش جىلدا 15 ءۇي سالىنىپ, ءبىرىنشى كەزەكتە مۇعالىمدەر, جۇمىسشىلار قامتاماسىز ەتىلدى. 120 شارشى مەترلىك باسپانانى سالۋعا شامامەن 5 ميلليون تەڭگەدەي قارجى جۇمسالسا, قونىستانۋشىلار شىعىننىڭ وننان ءبىرىن عانا وتەيدى. ۇيلەردىڭ ساپاسى جاقسى. كوكونىس ەگەتىن جەرى, مال ۇستايتىن قورا-قوپسىسى بار. سەرىكتەستىك مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى باعدارلاماسىنا دا بەلسەنە قاتىسادى, – دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى تالعات رامازانوۆ ريزاشىلىق سەزىمىن جاسىرا الماي.
جۇمىسسىزدىقتىڭ نە ەكەنىن بىلمەيتىن ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ ورتاشا جالاقىسى 90 مىڭ تەڭگەگە جەتەعابىل. ماۋسىمدىق ناۋقان كەزدەرىندە مەحانيزاتورلار مەن كومباينشىلارعا 200 مىڭ تەڭگە مولشەرىندە بىررەتتىك سىياقى بەرىلەدى.
مىنە, قالاداعى جىلى ورنىن اۋىلعا الماستىرعان كاسىپكەر ءبىرجان ءبىر كەزدەردەگى الىنباس قامالداي كورىنەتىن قيىندىقتاردى جەڭىپ, ەل ازاماتىنا لايىق ءوز ورنىن تاپقان. كەۋدەسىنە تاعىلعان «قۇرمەت» وردەنى, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالى, «مەملەكەتتىك ءتىل مەتسەناتى» توسبەلگىسى ەلگە سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەگىن ايعاقتايدى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى