استاناداعى س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بۇگىنگى تاڭدا ءبىرشاما تىندىرىمدى شارۋا اتقارىلۋدا. اسىرەسە اوك-ءتى دامىتۋداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋى عىلىمي تۇرعىدان قاراستىرۋدى ءبىلىم ورداسىنىڭ عالىمدارى ءتۇرلى دەڭگەيدە كوتەرىپ ءجۇر.
اۋىلدى جاڭعىرتۋ − عالىمداردىڭ باستى مىندەتى. وسى باعىتتا ءبىلىم ورداسى الدىمەن اۋدان جانە اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرىنە ارنايى كۋرس ۇيىمداستىرۋدا.
بۇگىنگى تاڭدا اۋىلدىق جەرلەردەگى كاسىپكەرلەر مەن شارۋا قوجالىقتارى جەتەكشىلەرىنىڭ نازارىن عىلىمعا اۋدارۋ وتە وزەكتى. اكىمدەر كۋرس بارىسىندا جيناقتاعان تاجىريبەسىن اۋىلداعى شارۋا قوجالىقتارىمەن بولىسەدى. وسىلايشا شارۋا قوجالىقتارى وكىلدەرىن اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جاڭا تەحنولوگيانىڭ مۇمكىندىگىنە كوز جەتكىزۋ, قاجەت بولعان جاعدايدا قوجالىق باسشىلارى مەن ماماندارىن ۋنيۆەرسيتەتتە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋىنا مۇمكىندىك بەرۋ كوزدەلىپ وتىر.
قازاتۋ رەكتورى اقىلبەك كۇرىشباەۆ ارنايى كۋرسقا قاتىسىپ جاتقان اكىمدەرمەن كەزدەسۋدە وسى ماسەلەلەردى اڭگىمەلەدى. «ەگەر اۋىلدىڭ جاعدايى جاقسى بولسا, ەلدىڭ دە جاعدايى جاقسارادى. بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ عىلىمسىز العا جىلجۋى مۇمكىن ەمەس. جۇيەدەگى جاڭاشىلدىقتاردى الدىمەن سىزدەرگە كورسەتكىمىز كەلدى, سول سەبەپتى ارنايى كۋرس ۇيىمداستىردىق. قاجەت بولسا, شارۋا قوجالىقتارىنىڭ باسشىلارىن شاقىرىپ كۋرستار ۇيىمداستىرۋعا دايىنبىز. بۇل ءۇشىن سىزدەر الدىمەن اۋىلداعى شارۋا قوجالىقتارىنا قوزعاۋ سالۋلارىڭىز قاجەت», دەدى ا.كۇرىشباەۆ.
س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى كەلەسىدە شارۋا قوجالىقتارىنىڭ باسشىلارى مەن ماماندارىن وقىتۋدى كوزدەپ وتىر. بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعىندا زاماناۋي تەحنيكانىڭ ءتىلىن مەڭگەرمەسەڭىز مول مۇمكىندىكتى جىبەرىپ الاسىز. ويتكەنى قازىرگى تاڭدا ەگىن ەگەتىن القاپتىڭ توپىراعىنا تالداۋ جاساۋ ءۇشىن عارىشتىق تۇسىرىلىمدەرگە جۇگىنۋ قاجەت, القاپتاردى باقىلاۋدا ۇستاۋ ءۇشىن ەلەكتروندى كارتا قاجەت. تاعى سونداي جاڭا تەحنولوگيا تولىپ جاتىر.
شىنار ابەۋوۆا,
بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جانە قاشىقتىقتان وقىتۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى:
– قازىر كەز كەلگەن سالادا يننوۆاتسيالىق تەxنولوگيالاردىڭ دامۋى بايقالادى. قاراعاندى, اقمولا, قوستاناي وبلىستارىنان كەلگەن اكىمدەرگە «اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تۇراقتى دامۋى» تاقىرىبىنداعى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا العاش وتۋدە. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى دالمە-ءدال ەگىنشىلىك, گەواقپاراتتىق جۇيەلەر تەxنولوگيالارىن پايدالانۋ, باسقارۋدىڭ شاعىن نىساندارىن دامىتۋ, جالپى اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاندىرۋ جانە تۇراقتى باسقارۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس بەردى.
جاڭا تەxنولوگيالار اۋىلدىق جەرلەرگە دە بارۋى كەرەك. اۋىلدى وقشاۋلاماۋ قاجەت. بۇل ءۇشىن عىلىم مەن اۋىل شارۋاشىلىعى اراسىندا بايلانىس بولۋى ءتيىس. سوندىقتان اكىمدەردىڭ بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىن ۇنەمى وتكىزسەك دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز.
قانات مۇقانوۆ,
اقمولا وبلىسى, ەرەيمەنتاۋ اۋدانى, بوزتال اۋىلىنىڭ اكىمى:
– مەن 1984 جىلى تسەلينوگراد اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنىڭ اگرونوميا فاكۋلتەتىن ءبىتىردىم. سودان بەرى اۋىلىمدا ەڭبەك ەتىپ كەلەمىن. بىرنەشە كۇننەن بەرى اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى تىڭ وزگەرىستەردى كورىپ تاڭعالىپ وتىرمىن. ءبىز وقىعان زامانداعى عىلىمي ءۇردىس مۇلدە وزگەرىپ كەتىپتى. ءوزىم اگرونوم بولعاننان كەيىن دالمە-ءدال ەگىنشىلىك جۇيەسىنە ۇلكەن ءمان بەرىپ وتىرمىن. ءبىز جاڭاشىلدىققا ۇمتىلۋىمىز, زامان تالابىنا ساي بولۋىمىز قاجەت. ۋنيۆەرسيتەت جاقسى باستامانى قولعا الىپ وتىر. اۋىل اكىمدەرىن وقىتۋ بۇرىن بولماعان ءۇردىس.
ماديار امانجولوۆ,
قاراعاندى وبلىسى, نۇرا اۋدانى, تاسسۋات اۋىلىنىڭ اكىمى:
– ماماندىعىم زاڭگەر بولعاندىقتان دارىستە جەر كودەكسىنىڭ ءتۇرلى ۇتىمدى تۇستارىنىڭ بار ەكەندىگىنە ءمان بەردىم. بۇگىندە پايداعا اسپاي نەمەسە زاڭسىز پايدالانىلىپ جاتقان جەر ۋچاسكەلەرى بار. سول القاپتاردى زاڭ تۇرعىسىندا پايدالانۋداعى وزگەشەلىكتەر بىزگە اسا قاجەت. دالمە-ءدال ەگىنشىلىك تۋرالى بەرىلگەن ءدارىس وتە ماڭىزدى. اۋىلدا فەرمەرلەر ەگىنشىلىكتىڭ بۇگىنگى جاڭا تاسىلدەرىن بىلە بەرمەيدى. جاس مامان رەتىندە بارلىعىن زەردەلەپ الۋعا تىرىسامىن.
ناتاليا ميليۋك,
اقمولا وبلىسى, ەسىل اۋدانى, زارەچنوە اۋىلىنىڭ اكىمى:
– «اۋىل − ەل بەسىگى» دەپ ەلباسى اتاپ كورسەتكەندەي, اۋىلدى كوتەرۋ − بارلىعىمىزدىڭ پارىزىمىز. ءبىلىم ورداسىنىڭ باستاماسىنا قۋانىپ وتىرمىن. سەبەبى اۋىلدى ساقتاپ قالساق, وتانىمىزدىڭ ىرگەسىن بەكەمدەي تۇسەمىز. سول سەبەپتى اۋىل اكىمدەرى ءۇشىن وتكىزىلگەن سەمينار وتە ماڭىزدى ءارى وزەكتى. بۇگىندە جاستاردى وقىتۋ, ۇيرەتۋ وڭاي. الدىمەن اكىمدەردىڭ ساناسىنا جاڭاشىلدىقتى سىڭىرسەك, وزگەلەرىن تەحنولوگياعا بەيىمدەۋ جەڭىلىرەك بولماق. ءبىز ءبىلىمىمىزدى مىندەتتى تۇردە اۋىلىمىزدى كوركەيتۋگە جۇمسايمىز. وسى رەتتە سەمينار ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا عانا ەمەس, قوجالىقتاردىڭ باسىندا ۇيىمداستىرىلسا دەپ ويلايمىن.
بەردىبەك حاباي