• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 06 قاراشا, 2018

ۇلتىمىزدىڭ ۇلى جەڭىسى

596 رەت
كورسەتىلدى

1727 جىلى بۇلانتىدا باستال­عان جە­ڭىس اڭىراقايدا اياقتالدى. بۇل ۇلتىمىز­دىڭ تاعدىرىن شەشكەن ۇلى جەڭىسى ەدى. بابالارىمىزدىڭ عاجايىپ ەرلىگى ۇلتىمىز­دى, ەلدىگىمىزدى ساقتاپ قالدى. ەگەمەن ەل, تاۋەل­سىز مەملەكەت بولۋىمىزدىڭ نەگىزىن قا­لا­دى. جاستار, كەلەر ۇرپاق مۇنى بىلۋگە ءتيىس.   

ءبىزدىڭ حالقىمىز جاندى­ جاتىر­قامايتىن, ەشكىمدى جاۋ­ سانامايتىن, ءوزى ەشكىمگە تيىس­پەيتىن دارقان دالاسىنداي پەيىلى كەڭ, اقكوڭىل, باۋىرمال, اڭقاۋلىعى دا بار حالىق. 1721 جىلى قالماقتىڭ حانى قالدان سەرەن باستاعان قالىڭ قول توسىننان شابۋىل جاساپ, قازاقتى «اقتابان شۇبىرىندى, القاكول سۇلاماعا» ۇشىراتتى. بۇل ۇل­تىمىزعا كەلگەن الاپات اپات, تەڭ­دەسى جوق اۋىر قاسىرەت ەدى. بوسىعان جۇرت كوكتوبەنى بەتكە ۇستاپ جوسىدى. ولارعا شىلدەنىڭ مي قايناتار ىستىعى دا جاۋ بولىپ ءتيدى. ءبىر جاعىنان جاۋ, ءبىر جاعىنان ىستىق, وعان ءشول مەن اشتىق قوسىلىپ, ميلليونداعان قازاق قىرىلدى.

ەبىل-تەبىل بولىپ, كوكتوبەگە ( ۇلىتاۋعا) جەتكەندەرى امان قالدى. بۇل قىرعىن ادام ايت­قىسىز اۋىر قاسىرەت اكەلۋمەن بىرگە ۇلتتىڭ ساناسىن ساپىرىپ, نامىسىن وياتىپ, جىگەرىن شىڭدادى. بۇل جاۋدان و دۇنيەلىك بولعان باۋىرلارىنىڭ كەگىن الۋعا, بولەك-بولەك بولىپ كوشىپ-قونىپ جۇرگەن قازاقتاردى بى­رىگۋگە جۇمىلدىردى. ۇلى ءجۇز­دىڭ ءبيى تولە بي, ورتا ءجۇزدىڭ ءبيى قازداۋىستى قازىبەك, كىشى ءجۇزدىڭ ءبيى ايتەكە بيلەر جاۋدان كەك الۋدىڭ, ۇلتىن ساقتاپ قالۋدىڭ باستى شارتى – ءۇش ءجۇز بىرىگۋ كەرەك دەگەن شەشىمگە كە­لىپ, ۇلىتاۋعا, ارعاناتى با­­ۋى­رىنداعى «بالبۇلاققا» ءۇش ءجۇزدى جيناپ, ەل تاعدىرىن شە­شەتىن, جاۋدىڭ جولىن كەسەتىن القالى جيىن وتكىزىپ, سول جيىن­دا ەلدىك پەن بىرلىك, ەرلىك تۋى كوتەرىلىپ, ءۇش ءجۇز ءبىر تۋدىڭ استىنا توپتاسىپ, ۇلكەن كۇشكە اينالدى. ءسويتىپ, ۇلت تاعدىرىن شەشەتىن اقتىق ايقاسقا دايىندالدى. بۇل كەزدە قالماقتاردىڭ حانى «قازاقتاردى ءبىرجولاتا تۇقىرتىپ جەڭۋ ءۇشىن, ولاردىڭ كوكتوبەسىن باسىپ الۋىمىز كەرەك. بۇل قازاقتارمەن سوڭعى جورىعىمىز بولۋ كەرەك. كەڭ بايتاق جەرىن يەلەنىپ, بايلىعىن پايدالانۋعا ءتيىسپىز», دەپ قا­لىڭ قولمەن ۇلىتاۋعا بەتتەپ كەلە جاتتى. قازاقتار دا سو­عىس­قا ساقاداي ساي بولىپ ەدى. ساربازداردىڭ الدىندا باۋىر­لاردىڭ كەگى, ۇلتىمىزدىڭ تاع­دىرى تۇردى. ءار سارباز مۇنى جاقسى ءتۇسىنىپ, تەرەڭ سەزىندى. بۇل ۇلت تاعدىرىن شەشەتىن قال­­ماقتارمەن اقتىق ايقاس ەدى. ءسوي­تىپ, اتا جاۋمەن ايقاس بىلەۋتى مەن بۇلانتى وزەندەرىنىڭ اراسىندا باستالىپ, قازاق سارباز­دارى, باتىر بابالارىمىز جاۋ­دى جاۋساتىپ قىرىپ سالدى. ەكى وزەننىڭ اراسىنداعى الاڭقايدا قالماقتاردىڭ باسىنان بولىن­گەن قاڭقالارى قالدى. بۇل تۇپ­كىلىكتى جەڭىستىڭ باسى بولدى. اڭىراقايدا قالماقتاردىڭ تال­قانىن شىعارىپ, سوعىسقا سوڭ­عى ۇلكەن نۇكتە قويدى. ءسوي­تىپ, باتىر بابالارىمىز ۇل­­تى­مىزدى, جۇرتىمىزدى, ار-نا­مىسىمىزدى, ەلدىگىمىزدى قور­عاپ قالدى. بۇل ماڭگىلىك ەستە قا­لا­تىن ۇلتىمىزدىڭ ابىرويىن اس­قاقتاتقان, رۋحىن اسپانداتقان ۇلى جەڭىسىمىز. 

ماعزۇمبەك ماشايىق ۇلى,

قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى,

ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى

سوڭعى جاڭالىقتار