ەرتەرەك تىركەلگەننىڭ ءبىر ءىسى ارتىق

ەندى مىنە, ۇيالى بايلانىس ابو­نەنتتىك قۇرىلعىلارىن تىركەۋ ەرە­جە­­­لەرى بەكىتىلگەننەن كەيىن, ءىىم قۇرىل­عى­لاردى تىركەۋگە 2019 جىلدىڭ 1 قاڭ­تارىنا دەيىن ۇلگەرىپ قالۋدى ەسكەرتىپ وتىر. 

– 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باس­تاپ IMEI-كود + SIM-كارتا + تۇلعا جسن سىزباسى بويىنشا ابونەنتتىك قۇرىلعىلاردى مىندەتتى تىركەۋ ەرە­جەسى كۇشىنە ەنەدى. تىركەلمەگەن ابو­نەنتتەرگە بايلانىس قىزمەتى كور­سەتىلمەيدى. وسىعان بايلانىستى ازاماتتار وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن وزدەرىنىڭ بايلانىس قۇرىلعىلارىن تىر­كەۋلەرى قاجەت, – دەدى ءىىم-ءنىڭ رەسمي وكىلى الماس سادۋباەۆ. 

وسى رەتتە ءىىم-ءنىڭ رەسمي وكىلى ۇيا­لى بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ في­ليالدارىندا ۇلكەن كەزەك بولىپ, قوعامدا دۇر­بەلەڭ تۋماۋى ءۇشىن ازا­ماتتارعا قۇ­رىل­عىلارىن دەر ۋاقى­­تىندا تىركەۋگە كەڭەس بەرەدى. 

– بۇل ەڭ الدىمەن ازاماتتاردىڭ مۇد­دەسىن قورعاۋ ءۇشىن جاسالىپ وتىر. ەگەر ءبىر ادامنىڭ تەلەفونى تىركە­گەننەن كەيىن ۇرلاناتىن بولسا, وندا بازا ارقىلى ونى كىم پايدالاناتىنىن انىقتاۋعا بولادى. بۇعان قوسا, باي­لانىس وپەراتورلارى دا بازادا قۇرىلعىنىڭ IMEI-كودى ۇرلانعان رەتىندە كورسەتىلىپ تۇرسا, بايلانىسقا توسقاۋىل قويۋ مۇم­كىندىگىن الادى, – دەدى رەسمي وكىل. 

بۇعان دەيىن ەلىمىزدىڭ اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ ۇيالى بايلانىستىڭ ابو­نەنتتىك قۇرىلعىلارىن تىركەۋدە حالىق اراسىندا دۇربەلەڭ بولماۋى ءۇشىن مينيسترلىك تىركەۋ پروتسەسىن بارىنشا جەڭىلدەتكەندىگىن, ءتىپتى ازاماتتار ونلاين رەجىمدە جانە SMS ارقىلى دا ۇيالى تەلەفونىن تىركەۋگە مۇمكىندىك الاتىندىعىن ايتقان بولاتىن. 

«ۇيالى تەلەفونداردى تىر­كەۋ ءۇشىن ۇيالى بايلانىس وپە­را­تور­لارىنىڭ ابو­نەنتتىك بولىمشە­لەرىنە بارۋدىڭ قاجەتى جوق. ابو­نەنتتەر ونلاين نەمەسە SMS ار­قىلى تىركەلە الادى», – دەگەن ەدى د.اباەۆ. 

راسىندا, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترىنىڭ ۇسىنىسى مەن الاڭداۋىنىڭ ءجونى بار. ويتكەنى ميلليونداعان ابونەنتتەرىمىز بار دەپ جار سالىپ, جاريا قىلۋدان شارشامايتىن ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى مولشەرلى ۋاقىتتىڭ مەرزىمى تاياعانىمەن, ازىرگە اسا ءبىر بەل­سەندىلىك تانىتپاي وتىرعان سىڭايلى. ونى وپەراتورلاردىڭ رەسمي سايتىنا شولۋ جاساپ-اق باي­قاۋعا بولادى. ولار ەرتەڭگى كۇنى ۋاقىت تاياعاندا قازىر ءالىپت­ىڭ ار­تىن باعىپ وتىرعان حالىق نو­­پىرىنە قالاي توتەپ بەرمەكشى؟ ما­سەلەن, قازىر ولاردىڭ رەسمي پا­راقشالارىندا قاراپايىم تۇتى­نۋشىعا ۇعىنىقتى اقپاراتتار جوقتىڭ قاسى. 

قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى قىل­مىس­­تىڭ دەنىن – ۇرلىق قۇرايدى, ال ۇرلىقتىڭ باسىم بولىگى بايلانىس قۇ­رىل­عىلارىنا قاتىستى ەكەندىگى انىق.  سوندىقتان دا اقپارات جانە كوم­­مۋنيكاتسيالار مينيسترلىگى ۇيا­لى بايلانىستىڭ ابونەنتتىك قۇرىل­عىلارىن تىركەۋ ءتارتىبىن بەكىتىپ بەردى, بۇل ءتارتىپ ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ دە وڭ جامباسىنا كەلىپ وتىر. پولي­تسەيلەر ەلىمىزدە ۇرلانىپ, قحر, رە­سەي, وزبەكستان مەن قىرعىزستانعا اسىرىلاتىن­ بايلانىس قۇرىلعىلارىن دا قاي­تارۋعا قۇلشىنىپ وتىر. جال­پى, ۇيالى بايلانىس قۇرىلعىسىن تىر­كەۋ جۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋدىڭ ۇلتت­ىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىمەن دە ۇش­تاستىعى بار. 

ەندىگى مىندەت, مينيسترلىك وكىلى ايتقانداي, بوس دۇرلىگۋگە جول بەرمەس­تەن, تەلەفون اپپاراتتارىن ۋاقتىلى تىركەۋدە جاتىر. 

البەتتە, ەرتەرەك تىركەلگەننىڭ ءبىر­­ ءىسى ارتىق بولاتىنى راس. وسى­ وراي­­­­­دا ورتاق ءتارتىپتى تا­عى ءبىر مار­تە­ ەس­تەرىڭىزگە سالامىز.­ باي­لا­نىس قىز­­­­مەتىن پايدالانۋشىلار ءۇشىن قۇ­رىل­عىنى تىركەۋ قيىندىق تۋدىر­مايدى. اقپارات جانە كوممۋنيكا­تسيالار مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بو­يىن­شا, جەكە تۇلعالار بايلانىس قۇرىلعىلارىن ءوتىنىش بەرىلگەن ساتتەن باستاپ 4 ساعاتتا, زاڭدى تۇلعالار – 8 ساعاتتا اقىسىز نە­گىزدە تىركەي الا­دى. ون ءتورت پەن ون سەگىز جاس ارا­لى­عىنداعى كامە­لەتكە تولماعان ازاماتتار باي­لانىس قۇرىلعىلارىن زاڭدى وكىلدەرىنىڭ كەلىسىمىمەن تىركەيدى, ال 14 جاسقا دەيىنگى كامەلەتكە تول­ماعاندار ءۇشىن زاڭدى وكىلدەرى نە­مەسە اتا-انالارى تاراپىنان جۇ­زەگە اسىرىلادى. ۇيالى بايلانىس قۇرىلعىلارىن تىر­كەۋ جانە قايتا تىركەۋ ءۇشىن قۇرىل­عىنىڭ يەسى قىزمەت كورسەتۋدىڭ اۆتو­مات­تاندىرىلعان قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسى ارقىلى نەمەسە ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ كەڭسەلەرىنە تو­مەندەگى تىزىمدەگى قۇجاتتاردى ۇسى­نۋى ءتيىس: 1) جسن (جەكە تۇلعالار ءۇشىن) نەمەسە بين (زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن); 2) ابونەنتتىك ۇيالى بايلانىس قۇرىل­عىسىنىڭ يدەنتي­فيكاتسيالىق (IMEI) كودى; 3) ابونەنتتىك ۇيالى بايلانىس قۇ­رىل­عىسىندا قولدانىلاتىن ابو­نەنتتىك ءنومىرى. 

سەرىك ابدىبەك,

«ەگەمەن قازاقستان»