17-21 قاراشا ارالىعىندا الماتى قالاسىندا ءحىY - حالىقارالىق شاكەن ايمانوۆ كينوفەستيۆالى وتەتىنى ءمالىم بولدى. وزىندىك تاريحى بار بۇل شارانىڭ بۇگىندە ەلدىڭ مادەني ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعاعا اينالىپ ۇلگەرگەنى بەلگىلى. دۇنيەجۇزىنىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىنەن كەلەتىن مەيماندار جىلداعى داستۇرگە ساي الماتىدا باس قوسادى. الەمدىك كينەماتوگرافيانىڭ تاڭداۋلى تۋىندىلارى كورسەتىلەتىن فەستيۆال باعدارلامالارعا باي ءارى كينو وندىرىسىنە قاتىستى بارلىق باعىت پەن سالا تولىقتاي قامتىلعان. ەڭ باستىسى, بۇل جولى تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ كينولارىنا باسىمدىق بەرىلىپ, كينوسۇيەر قاۋىم باۋىرلاس ەلدەردىڭ بايگەگە قوسىلعان ەڭ ۇزدىك تۋىندىلارىمەن جاقىنىراق تانىسا الادى.
شاكەن ايمانوۆ حالىقارالىق كينوفەستيۆالى – بۇل «شاكەن جۇلدىزدارى» اتتى فەستيۆالدىڭ زاڭدى جالعاسى. كوپشىلىكتىڭ ەسىندە ول جاس دەبيۋتانتتاردىڭ تۋىندىلارىن دارىپتەيتىن فەستيۆال رەتىندە ورنىققان. ايتسە دە جاس تالانتتارعا باعىت-باعدار بەرىپ, ولاردى قولداپ, جاڭا ەسىمدەردىڭ تانىلۋىنا كوپ ۇلەس قوسقان بۇرىنعى كينوفەستيۆالدىڭ اۋقىمى شەكتەۋلى ەدى. ۇيىمداستىرۋشىلار فەستيۆال اياسىنىڭ ۇلعايىپ, قۇلاشىن كەڭگە جايۋدى ماقسات ەتۋىن ۋاقىت تالابىمەن تۇسىندىرەدى. بيىل بۇل فەستيۆال مۇلدە جاڭا فورماتتا كورىنىس تاۋىپ وتىر. قالىبى مەن قاعيداتتارى جاڭارعان كينوفەستيۆالدىڭ باستى مۇراتى ورتالىق ازيانىڭ جۇرەگى – قازاقستاندا تۇركى الەمى كينەماتوگرافيستەرىنىڭ باسىن بىرىكتىرۋگە باعىتتالعان. تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, ءتۇبى ءبىر تۇركىتىلدەس حالىقتار اراسىندا مادەني بايلانىستىڭ تامىرى ىقىلىم زامانداردان جالعاسىپ كەلەدى. سوندىقتان بۇل جالعاستىقتى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرە وتىرىپ, قايتا جانداندىرۋ – ۋاقىت تالابى.
سونىمەن قاتار, شاكەن ايمانوۆ حالىقارالىق كينوفەستيۆالى كينووندىرىس سالاسىندا حالىقارالىق بايلانىستاردى دامىتىپ, ىنتىماقتاستىقتىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن جولعا قويۋدى كوزدەيدى. اۋقىمدى مادەني شارا اياسىندا شىعارماشىلىق كەزدەسۋلەر, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, كونفەرەنتسيالار, شەبەرلىك دارىستەرى ۇيىمدىستىرىلىپ, وعان الەمدىك كينوماتوگرافيا سالاسىندا ءوز ورنى بار تالانت يەلەرى قاتىسادى.
حالىقارالىق كينوفەستيۆالدىڭ كونكۋرستىق باعدارلاماسى ءۇش جەكە بولىمنەن تۇرادى. ول بولىمدەر شاكەن ايمانوۆ كارتينالارىنىڭ اتىمەن اتالادى. مىسالى, «توعىسۋ» بولىمىندە كورەرمەن دۇنيەجۇزىنە تانىمال تولىقمەتراجدى كارتينالاردى كورىپ, تاماشالاي الادى. «اتامەكەن» – بۇل تۇركى حالىقتارى فيلمدەرىنىڭ بايقاۋى, ال ء«بىز وسىندا تۇرامىز» بولىمىنە قازاقستاندىق كينولەنتالار توپتاستىرىلىپ, ۇزدىك تۋىندىلارعا قازاقستان كينەماتوگرافيستەر وداعىنىڭ «قۇلاگەر» ۇلتتىق سىيلىعى بەرىلەدى.
كورەرمەندەرگە ارنالعان كونكۋرستان تىس باعدارلامانىڭ دا اۋقىمى كەڭ. وندا دۇنيەجۇزىنە تانىمال كلاسسيكالىق كينوتۋىندىلاردان باستاپ, ءىرى حالىقارالىق كينوفەستيۆالدەردەن جۇلدە العان فيلمدەرگە دەيىن ۇسىنىلادى. سونىمەن قاتار قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك كينومايتالمانداردىڭ قاتىسۋىمەن ولاردىڭ رەتروسپەكتيۆاسى كورسەتىلمەك.
فەستيۆالدىڭ پرەزيدەنتى كسرو حالىق ءارتىسى, وتاندىق جانە كەڭەستىك كينەماتوگرافيانىڭ اتى اڭىزعا اينالعان تۇلعاسى ء اسانالى ءاشىموۆ بولسا, كينوفەستيۆالدىڭ باس ديرەكتورى قازاقستاندىق تانىمال كينورەجيسسەر, قازاقستان كينەماتوگرافيستەر وداعىنىڭ توراعاسى ەرمەك تۇرسىنوۆ.
– مۇنداي كينوفەستيۆالدار حالىققا وتە كەرەك. ويتكەنى كينو ونەرى – ەڭ الدىمەن, حالىقتىڭ ەنشىسىندەگى دۇنيە. كينوفەستيۆالدى جوعارى دەڭگەيدە ابىرويمەن ۇيىمداستىراتىنىمىزعا سەنىمىم مول. بۇل قازاق كينوسىنىڭ تاريحىن, ونىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ, بىزگە ءوز ۇستانىمى بار باسىبايلى ەل بولۋدىڭ جولىن نۇسقايدى, – دەيدى ءاشىموۆ.
ال فەستيۆالدىڭ جوعارى دەڭگەيدە ءوتۋى ءۇشىن جان-جاقتى مۇمكىندىكتەردى قاراستىرىپ, ۇيىمداستىرۋ شارۋالارىمەن اينالىسىپ جاتقان ەرمەك تۇرسىنوۆ حالىقارالىق شارا ماڭىزىنىڭ نە سەبەپتى تۇبەگەيلى وزگەرگەنىن بىلايشا ءتۇسىندىردى.
– ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – سانالى كورەرمەندى قايتارۋ, بيىك تالعامدى قايتا قالىپتاستىرۋ. ءبىز كورەرمەنگە قولىنداعى پوپكورنىن ۇمىتىپ كەتەتىندەي كينو كورسەتۋىمىز كەرەك. كورەرمەننىڭ تالعامىنا اياقاستى قاراماي, ونىمەن ساپالى كينوتىلدە سويلەسكەنىمىز ابزال. مەن شىنايى ونەر دەپ ايتۋعا تۇرارلىق ناعىز كينونى مەڭزەپ تۇرمىن, –دەيدى وداق باسشىسى.
ايگۇل احانبايقىزى
الماتى