قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى, فرانس كافكا اتىنداعى حالىقارالىق سىيلىقتىڭ يەگەرى, جازۋشى, دراماتۋرگ, كينوستسەناريست اكىم ءتارازيدىڭ 85 جاس مەرەي-تويىنا وراي «تارازي تاعىلىمى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسياسى ءوتتى.
شارانىڭ اشىلۋى راسىمىنە ەڭبەك ەرى, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ايمان مۇساقوجاەۆا, كينورەجيسسەر ساتىبالدى نارىمبەتوۆ, اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەت, دراماتۋرگ ءسۇلتانالى بالعاباەۆ, جازۋشى, اۋدارماشى مەمانقۇل يسلامقۇلوۆ (وزبەكستان), ادەبيەتتانۋشى پەرۆانا ماممەدوۆا (ازەربايجان), اۋدارماشى, سىنشى قازوقباي يۋلداشوۆ (وزبەكستان), اۋدارماشى جاميلە قىناجى (تۇركيا) تاعى باسقى ونەر مايتالماندارى مەن ادەبيەت ساڭلاقتارى قاتىستى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى قۋاتجان ۋاليەۆ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن جەتكىزىپ, ەلباسى اتىنان زەرلى شاپان جاپتى. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى ۇلىقبەك ەسداۋلەت, جامبىل وبلىسى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باستىعى بەرىك ءۋالي قۇتتىقتاۋ سوزدەرىن ايتىپ, جازۋشىعا قۇرمەت كورسەتتى.
جيىندى ايمان مۇساقوجاەۆا قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشتى. «كونفەرەنتسياعا قاتىسۋعا قازاقستاندىق جانە شەتەل اۆتورلارى, ادەبيەتتانۋشىلار, كينوتانۋشىلار, تەاترتانۋشىلار, ونەرتانۋشىلار, ونەر مەن مادەنيەت سالاسىنداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ پەداگوگيكالىق جانە گۋمانيتارلىق باعىتىنداعى وقىتۋشىلارى, ماگيسترانتتارى مەن دوكتورانتتارى شاقىرىلدى.
«XX-XXI عاسىرداعى ادەبيەت پەن ونەردەگى اكىم تارازي شىعارماشىلىعىنىڭ فەنومەنى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارى مەن قوناقتارعا ۋنيۆەرسيتەت اتىنان ەڭبەكتەرىڭىزگە جەمىس, شىعارماشىلىق تابىس تىلەيمىن» دەدى ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى.
«اكىم تارازي – قوعامعا جارىق ۇستاۋشى جازۋشى. ول, ءار ەڭبەكتى جازىپ بىتىرگەندە ءوز-وزىنە «ەندى جازبايمىن» دەيدى. بىراق ءومىر ءسۇرىپ, ومىردەگى ءار نارسەنى كورە وتىرىپ, ءبىر جاعىنان قۋانىپ, ءبىر جاعىنان قامىعىپ, ءومىردىڭ وسى كورسەتكەندەرىنە بەيجاي قاراي الماي ءوزىن سولاردى جازۋعا ءماجبۇر سەزىنەدى. جازۋ ول ءۇشىن ءوزىنىڭ تىنىشتىعىن بۇزعان مىنا الەمنەن قاشىپ راحاتتانۋ جانە تىنىشتىققا قول جەتكىزۋ. ونىڭ ومىردە كورگەندەرى مەن باسىنان وتكىزگەندەرى ونى جازۋعا ماجبۇرلەيدى.
اكىم تارازي جاڭا ءبىر ەڭبەكتى جازىپ باستاعاندا ونىن قانداي بولاتىنىن ناق باسىپ ايتا المايدى. ءبىر شىعارمانى باستاعاندا تاقىرىىپتان بۇرىن ونىڭ ويىنا ءبىر سيۋجەت كەلەدى. بۇل كوبىنەسە تارازيدىڭ ءوزىنىڭ باسىنان نەمەسە جاقىن تانىسىنىڭ, تۋىسىنىڭ باسىنان وتكەن وقيعا بولادى. شىعارماشىل جازۋشى ءوزى كورىپ وتىرعان بۇل جاعدايعا قامسىز قاراي المايدى جانە قوعامشىل جازۋشى سيپاتىمەن ءوزىن جازۋعا مىندەتتى سەزىنەدى», دەدى جازۋشى شىعارماشىلىعى تۋرالى ءسوز سويلەگەن جاميلە قىناجى.
كونفەرەنتسيادا اكىم تارازيدىڭ ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندە قىزمەت ەتىپ جۇرگەن شاكىرتتەرى ءسوز سويلەپ, ۇستازدارىنىڭ مەرەيىن اسىردى. تەك قانا جازۋشى ەمەس, دراماتۋرگ ەمەس, وعان قوسا ۇلاعاتتى ۇستازدىق جولىندا جۇزدەگەن شاكىرت تەربيەلەگەن قالامگەردىڭ ءبىر باقىتى دا وسى شاكىرتتەرى بولسا كەرەك. سونىمەن قاتار, جازۋشىنىڭ مەرەيتويىنا وراي «XX-XXI عاسىرداعى ادەبيەت پەن ونەردەگى اكىم تارازي شىعارماشىلىعىنىڭ فەنومەنى» جيناعى شىقتى.
«وسى كەزەڭگە دەيىن ايتىلىپ جۇرگەن قاعيداعا سۇيەنسەك, قالامگەرلىك قابىلەت ءبىر پايىز دارىن مەن توقسان توعىز پايىز ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا كەلەتىن قاسيەت ەكەندىگى حاق. بۇل رەتتە اكىم اعامىزدىڭ ءبىر مۇراتى كوكىرەگى سەزىمدى, ءتىلى ورامدى جاستاردى تاۋىپ, دۇرىس جۇلگەگە سالۋ بولسا كەرەك. قارىمدى قالام يەسى بولۋ ءۇشىن ارينە ماڭداي تەردى مونشاقتاتىپ توكپەي بولمايدى. ال, ول ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ءوزىڭنىڭ جان-دۇنيەڭدى كەمەلدەندىرىپ, بايىتىپ العان ابزال. ياعني, جازۋشى ءوزىنىڭ ىشكى الەمىن كوركەيتىپ, گۇلدەندىرگەن سوڭ عانا شىعارماشىلىق الەمىنە دەن قويماعى ءلازىم. بۇل اكىم اعامىزدىڭ ءدارىس اراسىندا ءجيى ايتىپ, قۇلاققاعىس ەتىپ وتىراتىن وسيەتى ەدى. وسىناۋ بۇلجىماس قاعيدا قالامگەردىڭ مىنا ءبىر پىكىرىندە كورىنىس تاپقان. «تالانت يەسىنە تالايلى تاعدىر كەرەك. تالانت يەسى كۇنبە-كۇنگى تىرشىلىگىندە ءوزىنىڭ جان-دۇنيەسىنە, ءوزىنىڭ سەزىم قۇبىلىستارىنا ۇڭىلە ءبىلسىن, قاداعالاي ءبىلسىن», دەيدى شاكىرتى, عالىم ءلايلا مۇسالى.
اكىم تارازيدىڭ شىعارماشىلىق ۇستانىمى – ومىرلىك قاعيدا. ومىرىندە بۇزباعان ەرەجەسىن ادەبيەتتە دە بۇزعان جوق. سىرىن قالامىنا ايتىپ, مۇڭىن قاعازىنا زەرلەگەن قالامگەردىڭ سەكسەن بەستىڭ سەڭگىرىندەگى كەلبەتى سونداي جارقىن, سونداي مەرەيلى.
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»