ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن مەگاپوليس, ميلليونداعان تۇرعىنى بار الىپ الماتىنىڭ تىنىمسىز تىرشىلىگى تاڭ قىلاڭ بەرە باستالادى. كەيبىر مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك تاڭعى ساعات سەگىز جارىمنان ون جارىمعا دەيىن اينالاسى ەكى ساعاتتىڭ ىشىندە قالاعا 200 مىڭنان استام اۆتوكولىك كىرەدى. 550 مىڭ كولىك رەسمي تۇردە تىركەلگەن شاھارعا, تاۋلىگىنە وزگە وڭىرلەردەن كەلىپ-كەتەتىن اۆتوكولىكتەر سانى 250 مىڭ. مۇنداي جاعدايدا جۇرگىزۋشىلەر مادەنيەتى مەن ءتارتىبىن قالتقىسىز قاداعالاۋ وڭاي شارۋا ەمەس.
تەپ-تەگىس كوشەلەرىنەن كەپتەلىس ۇزىلمەيتىن الماتىنىڭ كانىگى تىرشىلىگىنە كوز ۇيرەنگەلى قاشان. ارى-بەرى اعىلعان تۇرعىنى مەن كولىك ءنوپىرى ءبىر ءسات تولاستامايتىن الىپ قالا كۇن سايىن تولاعايداي تولىسىپ, اۋماعى ارتىپ كەلە جاتىر. ءبىر عانا 2017 جىلى قالا كوشەلەرىنە قويىلعان 115 مىڭ بەينەكامەرانىڭ كومەگىمەن 1218 قىلمىستىڭ بەتى اشىلىپ, ولاردىڭ كومەگىمەن 21 564 اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق ايقىندالعان.
بۇدان بىلاي كولىك جۇرگىزۋشىلەرىنە بۇرىنعىدان دا مۇقيات بولۋعا تۋرا كەلەدى. نەگە دەسەڭىز, «سەرگەك» دەپ اتالاتىن اقىلدى كامەرالار الماتى كوشەلەرىنە دە قويىلا باستادى. تاس جولداعى ءتارتىپتى تاپجىلماي باقىلايتىن بەينەكامەرانىڭ بۇل ءتۇرى ازىرگە تەك اباي داڭعىلى مەن سەيفۋللين كوشەسىنىڭ قيىلىسىنا قويىلعان. ال جاقىن كۇندەرى قالاداعى شەۆشەنكو مەن پانفيلوۆ كوشەلەرىنە دە ورناتىلماق. مامانداردىڭ سوزىنشە, ازىرگە «سەرگەك» بەينەكامەرالارى تەستىلىك جۇيەدە جۇمىس ىستەپ تۇر. اقىلدى كامەرا جول ەرەجەسىن بۇزعانداردى انىقتاعانىمەن, ايىپپۇل جازىلمايدى.
– بۇگىنگى كۇنى قالادا ءبىر اپپاراتتىق جۇيە قويىلدى. ول قالاداعى اباي داڭعىلىنا ورنالاسقان. كامەرانى ورناتار الدىندا كوپ جۇمىس اتقارىلدى. پوليتسيا كولىك ەڭ كوپ جۇرەتىن جەرلەردى تاڭداپ, اۆتوبۋس پەن ۆەلوسيپەدتىڭ ارنايى جولدارى بار كوشەلەرگە 20 شاقتى اپپاراتتىق جۇيە ورنالاستىرادى. ارينە, بىردەن ايىپپۇل جازىلمايدى. 2018 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قاناتقاقتى جوبا رەتىندە جۇمىس ىستەيدى. تەك كولىك جىلدامدىقتى اسىرعان جاعدايدا ايىپپۇل سالادى. سونداي-اق, قىزىل باعدارشامعا وتكەندە جانە اۆتوبۋس پەن ۆەلوسيپەدتىڭ ارنايى جولدارىنا شىققاندا, ايىپپۇل سالىنادى, – دەيدى جوبانى جۇزەگە اسىرۋشى كومپانيانىڭ جەتەكشىسى اسەت احمەتوۆ.
اتالعان قوندىرعىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى سول – تەك سۋرەتكە ءتۇسىرىپ قانا قويماي بەينەجازباعا دا جازىپ الادى. كارتينانى 25 ەسەگە دەيىن ۇلكەيتىپ كورسەتۋ مۇمكىندىگىنە يە اقىلدى قۇرال جىلدامدىقتى اسىرۋ سىندى جول ەرەجەسىن بۇزۋ ارەكەتىن 30-80 مەتر قاشىقتىقتان-اق قاداعالاۋعا قاۋقارلى. جولدىڭ بىرنەشە جولاعىن قاتار قامتىپ, ءبىر مەزەتتە بىرنەشە جول ءتارتىبىن بۇزۋ جاعدايىن تاسپاعا تۇسىرەتىن اقىلدى كامەرا ءبىر اۆتوكولىك تاۋلىك ىشىندە بىرنەشە مارتە ەرەجە بۇزعان بولسا, ونى جول پوليتسياسى قىزمەتىنىڭ كەزەكشى بولىمىندەگى ماماننىڭ پلانشەتىنە ءتۇسىرىپ, كولىكتىڭ قايدا باعىت العانىنان باستاپ تولىققاندى اقپارات جەتكىزەدى. قوندىرعىنىڭ بۇدان باسقا دا مۇمكىندىكتەرى مول. ەلىمىزدە بۇعان دەيىن تەك ەلوردا كوشەلەرىندە ورناتىلعان «سەرگەك» باقىلاۋ كامەرالارى ەندى الماتىلىق جۇرگىزۋشىلەردىڭ دە ماڭدايىنان سيپاي قويماس. قالاي ايتقاندا دا, بۇل كامەرالار جول كولىك وقيعالارىن ازايتىپ, جۇرگىزۋشىلەردى تارتىپكە شاقىرۋدا تاپتىرماس قۇرال دەيدى ماماندار.
سەرگەك بول جۇرگىزۋشى, الماتى كوشەلەرىندە «سەرگەك».
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى